വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.36.1
ततः सुमन्त्रमैक्ष्वाकः पीडितोऽत्र प्रतिज्ञया।
सबाष्पमतिनिःश्वस्य जगादेदं पुनर्वचः ॥ २.३६.१ ॥
അപ്പോൾ ഇക്ഷ്വാകു രാജാവ് തന്റെ പ്രതിജ്ഞയാൽ പീഡിതനായി, കണ്ണീരോടെ ദീർഘമായി നിശ്വസിച്ചുകൊണ്ട് സുമന്ത്രനോട് വീണ്ടും ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.36.2
सूत रत्नसुसम्पूर्णा चतुर्विधबला चमूः।
राघवस्यानुयात्रार्थं क्षिप्रं प्रतिविधीयताम् ॥ २.३६.२ ॥
സാരഥേ, രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ നാലുവിധ സേന രാഘവനെ അനുഗമിക്കാൻ വേഗം ഒരുക്കുക.
2.36.3
रूपाजीवाश्च वादिन्यो वणिजश्च महाधनाः।
शोभयन्तु कुमारस्य वाहिनीः सुप्रसारिताः ॥ २.३६.३ ॥
സൗന്ദര്യം കൊണ്ട് ജീവിക്കുന്ന സ്ത്രീകളും, വാദ്യം വായിക്കുന്ന സ്ത്രീകളും, മഹാധനികരായ വ്യാപാരികളും വിപുലമായി നിരന്ന സേനാനിരകളാൽ കുമാരനെ അലങ്കരിക്കട്ടെ.
2.36.4
ये चैनमुपजीवन्ति रमते यैश्च वीर्यतः।
तेषां बहुविधं दत्त्वा तानप्यत्र नियोजय ॥ २.३६.४ ॥
ഇവനെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവരും ഇവന്റെ വീര്യത്താൽ സന്തോഷിക്കുന്നവരുമായവർക്ക് പലവിധം നൽകി അവരെയും ഇവിടെ നിയോഗിക്കുക.
2.36.5
आयुधानि च मुख्यानि नागराः शकटानि च।
अनुगच्छन्तु काकुत्स्थं व्याधाश्चारण्यकोविदाः ॥ २.३६.५ ॥
മുഖ്യ ആയുധങ്ങളും നഗരവാസികളും വണ്ടികളും കാകുത്സ്ഥനെ അനുഗമിക്കട്ടെ; കാട്ടറിവിൽ നിപുണരായ വേടന്മാരും അനുഗമിക്കട്ടെ.
2.36.6
निघ्नन् मृगान् कुञ्जरांश्च पिबंश्चारण्यकं मधु।
नदीश्च विविधाः पश्यन् न राज्यं संस्मरिष्यति ॥ २.३६.६ ॥
മാനുകളെയും ആനകളെയും വധിച്ചും കാട്ടുതേൻ കുടിച്ചും വിവിധ നദികൾ കണ്ടും അവൻ രാജ്യത്തെ ഓർക്കുകയില്ല.
2.36.7
धान्यकोशश्च यः कश्चिद् धनकोशश्च मामकः।
तौ राममनुगच्छेतां वसन्तं निर्जने वने ॥ २.३६.७ ॥
എന്റെ ധാന്യകോശവും ധനകോശവും ഏതൊക്കെയുണ്ടോ, ആ രണ്ടും ജനശൂന്യമായ വനത്തിൽ വസിക്കുന്ന രാമനെ അനുഗമിക്കട്ടെ.
2.36.8
यजन् पुण्येषु देशेषु विसृजंश्चाप्तदक्षिणाः।
ऋषिभिश्चापि संगम्य प्रवत्स्यति सुखं वने ॥ २.३६.८ ॥
പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ യജ്ഞം ചെയ്തും യോഗ്യമായ ദക്ഷിണകൾ നൽകിയും ഋഷിമാരോടു ചേർന്നും അദ്ദേഹം വനത്തിൽ സുഖമായി വസിക്കും.
2.36.9
भरतश्च महाबाहुरयोध्यां पालयिष्यति।
सर्वकामैः पुनः श्रीमान् रामः संसाध्यतामिति ॥ २.३६.९ ॥
മഹാബാഹുവായ ഭരതൻ അയോധ്യയെ പാലിക്കും. ശ്രീമാനായ രാമനും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളാലും സംതൃപ്തനാകട്ടെ.
2.36.10
एवं ब्रुवति काकुत्स्थे कैकेय्या भयमागतम्।
मुखं चाप्यगमच्छोषं स्वरश्चापि व्यरुध्यत ॥ २.३६.१० ॥
കാകുത്സ്ഥൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ കൈകേയിക്ക് ഭയം ഉണ്ടായി. അവളുടെ മുഖം വരണ്ടു; സ്വരവും തടഞ്ഞു.
2.36.11
सा विषण्णा च संत्रस्ता मुखेन परिशुष्यता।
राजानमेवाभिमुखी कैकेयी वाक्यमब्रवीत् ॥ २.३६.११ ॥
ദുഃഖിതയും ഭയന്നവളുമായ കൈകേയി, വരണ്ട മുഖത്തോടെ രാജാവിന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞ് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.36.12
राज्यं गतधनं साधो पीतमण्डां सुरामिव।
निरास्वाद्यतमं शून्यं भरतो नाभिपत्स्यते ॥ २.३६.१२ ॥
സാധോ, ധനമില്ലാത്ത രാജ്യം, കുടിച്ചുതീർത്ത കള്ളുപോലെ, ഏറ്റവും രുചിയില്ലാത്തതും ശൂന്യവുമാണ്; ഭരതൻ അത് ആഗ്രഹിക്കില്ല.
2.36.13
कैकेय्यां मुक्तलज्जायां वदन्त्यामतिदारुणम्।
राजा दशरथो वाक्यमुवाचायतलोचनाम् ॥ २.३६.१३ ॥
ലജ്ജ വെടിഞ്ഞ കൈകേയി അതിക്രൂരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദശരഥ രാജാവ് വിശാല നേത്രയായ അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.36.14
वहन्तं किं तुदसि मां नियुज्य धुरि माहिते।
अनार्ये कृत्यमारब्धं किं न पूर्वमुपारुधः ॥ २.३६.१४ ॥
നുകത്തിൽ കെട്ടി എന്നെ ചുമപ്പിച്ച നീ, ചുമക്കുന്ന എന്നെ ഇപ്പോൾ എന്തിന് വേദനിപ്പിക്കുന്നു? അനാര്യേ, തുടങ്ങിയ കാര്യം നേരത്തെ എന്തുകൊണ്ട് തടഞ്ഞില്ല?
2.36.15
तस्यैतत् क्रोधसंयुक्तमुक्तं श्रुत्वा वराङ्गना।
कैकेयी द्विगुणं क्रुद्धा राजानमिदमब्रवीत् ॥ २.३६.१५ ॥
രാജാവിന്റെ കോപം നിറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശ്രേഷ്ഠയായ സ്ത്രീ കൈകേയി ഇരട്ടി കോപത്തോടെ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.36.16
तवैव वंशे सगरो ज्येष्ठपुत्रमुपारुधत्।
असमञ्ज इति ख्यातं तथायं गन्तुमर्हति ॥ २.३६.१६ ॥
നിന്റെ വംശത്തിൽത്തന്നെ സഗരൻ അസമഞ്ജൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ തന്റെ മൂത്ത മകനെ പുറത്താക്കി; അതുപോലെ ഇവനും പോകേണ്ടതാണ്.
2.36.17
एवमुक्तो धिगित्येव राजा दशरथोऽब्रवीत्।
व्रीडितश्च जनः सर्वः सा च तन्नावबुध्यत ॥ २.३६.१७ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ദശരഥ രാജാവ് 'ധിക്!' എന്നു പറഞ്ഞു. എല്ലാവരും ലജ്ജിച്ചു; പക്ഷേ അവൾ അത് മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
2.36.18
तत्र वृद्धो महामात्रः सिद्धार्थो नाम नामतः।
शुचिर्बहुमतो राज्ञः कैकेयीमिदमब्रवीत् ॥ २.३६.१८ ॥
അവിടെ രാജാവിന്റെ വൃദ്ധനായ മഹാമാത്യനും രാജാവിനാൽ ഏറെ ആദരിക്കപ്പെട്ടവനും സിദ്ധാർത്ഥൻ എന്ന പേരുള്ളവനും പരിശുദ്ധനുമായ ഒരാൾ കൈകേയിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.36.19
असमञ्जो गृहीत्वा तु क्रीडतः पथि दारकान्।
सरय्वां प्रक्षिपन्नप्सु रमते तेन दुर्मतिः ॥ २.३६.१९ ॥
അസമഞ്ജൻ വഴിയിൽ കളിക്കുകയായിരുന്ന കുട്ടികളെ പിടിച്ച് സരയൂ നദിയിലെ വെള്ളത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു; ദുർബുദ്ധിയായ അവൻ അതിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തി.
2.36.20
तं दृष्ट्वा नागराः सर्वे क्रुद्धा राजानमब्रुवन्।
असमञ्जं वृणीष्वैकमस्मान् वा राष्ट्रवर्धन ॥ २.३६.२० ॥
അത് കണ്ട എല്ലാ നഗരവാസികളും കോപിച്ച് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'രാഷ്ട്രത്തെ വളർത്തുന്നവനേ, അസമഞ്ജനെയോ ഞങ്ങളിൽ ഒരാളെയോ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.'
2.36.21
तानुवाच ततो राजा किंनिमित्तमिदं भयम्।
ताश्चापि राज्ञा सम्पृष्टा वाक्यं प्रकृतयोऽब्रुवन् ॥ २.३६.२१ ॥
അപ്പോൾ രാജാവ് അവരോട് ചോദിച്ചു, 'ഈ ഭയത്തിന് എന്താണ് കാരണം?' രാജാവ് ചോദിച്ചപ്പോൾ പ്രജകൾ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.36.22
क्रीडतस्त्वेष नः पुत्रान् बालानुद्भ्रान्तचेतसः।
सरय्वां प्रक्षिपन्मौर्ख्यादतुलां प्रीतिमश्नुते ॥ २.३६.२२ ॥
ഇവൻ കളിക്കുന്ന ഞങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരെ, അസ്വസ്ഥ മനസ്സുള്ള കുട്ടികളെ, സരയൂവിലേക്ക് എറിയുന്നു; മൗഢ്യത്താൽ അവൻ അതുല്യമായ ആനന്ദം നേടുന്നു.
2.36.23
स तासां वचनं श्रुत्वा प्रकृतीनां नराधिपः।
तं तत्याजाहितं पुत्रं तासां प्रियचिकीर्षया ॥ २.३६.२३ ॥
പ്രജകളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ആ നരാധിപൻ, അവരെ പ്രസാദിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ആ ദോഷകരനായ പുത്രനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
2.36.24
तं यानं शीघ्रमारोप्य सभार्यं सपरिच्छदम्।
यावज्जीवं विवास्योऽयमिति तानन्वशात् पिता ॥ २.३६.२४ ॥
അവനെ ഭാര്യയോടും സാമഗ്രികളോടുമൊപ്പം വേഗം വണ്ടിയിൽ കയറ്റി, 'ഇവൻ ജീവിതകാലമത്രയും നാടുകടത്തപ്പെടണം' എന്ന് പിതാവ് അവരോട് കല്പിച്ചു.
2.36.25
स फालपिटकं गृह्य गिरिदुर्गाण्यलोकयत्।
दिशः सर्वास्त्वनुचरन् स यथा पापकर्मकृत् ॥ २.३६.२५ ॥
അവൻ ഫാലപിടകം എടുത്ത് പർവ്വതദുർഗ്ഗങ്ങളെ നോക്കി; എല്ലാ ദിക്കുകളിലും സഞ്ചരിച്ച് അവൻ പാപകർമ്മം ചെയ്തവനെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
2.36.26
इत्येनमत्यजद् राजा सगरो वै सुधार्मिकः।
रामः किमकरोत् पापं येनैवमुपरुध्यते ॥ २.३६.२६ ॥
ഇങ്ങനെ അതിധാർമ്മികനായ സഗര രാജാവ് അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. രാമൻ എന്ത് പാപം ചെയ്തു, അതിനാൽ ഇങ്ങനെ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു?
2.36.27
नहि कंचन पश्यामो राघवस्यागुणं वयम्।
दुर्लभो ह्यस्य निरयः शशाङ्कस्येव कल्मषम् ॥ २.३६.२७ ॥
രാഘവനായ രാമനിൽ ഞങ്ങൾ ഒരു ദോഷവും കാണുന്നില്ല. ചന്ദ്രനിലെ കളങ്കം പോലെ അവനിൽ ദോഷം കണ്ടെത്തുന്നത് ദുർലഭമാണ്.
2.36.28
अथवा देवि त्वं कंचिद् दोषं पश्यसि राघवे।
तमद्य ब्रूहि तत्त्वेन तदा रामो विवास्यते ॥ २.३६.२८ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ദേവീ, നീ രാഘവനിൽ വല്ല ദോഷവും കാണുന്നുണ്ടോ? ഇപ്പോൾ അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയൂ; അപ്പോഴേ രാമനെ നാടുകടത്തുന്നുള്ളൂ.
2.36.29
अदुष्टस्य हि संत्यागः सत्पथे निरतस्य च।
निर्दहेदपि शक्रस्य द्युतिं धर्मविरोधवान् ॥ २.३६.२९ ॥
ദുഷ്ടതയില്ലാത്ത, സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ധർമ്മവിരുദ്ധമാണ്; അത് ഇന്ദ്രന്റെ തേജസ്സിനെപ്പോലും ദഹിപ്പിക്കും.
2.36.30
तदलं देवि रामस्य श्रिया विहतया त्वया।
लोकतोऽपि हि ते रक्ष्यः परिवादः शुभानने ॥ २.३६.३० ॥
അതിനാൽ ദേവീ, നശിച്ച ഐശ്വര്യത്താൽ രാമന് ഇത് മതി. ശുഭാനനേ, ലോകത്തിൽ നിന്നും നിന്റെ മേൽ വരുന്ന അപവാദത്തെ നീ സൂക്ഷിക്കണം.
2.36.31
श्रुत्वा तु सिद्धार्थवचो राजा श्रान्ततरस्वरः।
शोकोपहतया वाचा कैकेयीमिदमब्रवीत् ॥ २.३६.३१ ॥
സിദ്ധാർത്ഥന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ക്ഷീണിച്ച സ്വരത്തിൽ, ദുഃഖത്താൽ തളർന്ന വാക്കുകളോടെ രാജാവ് കൈകേയിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.36.32
एतद्वचो नेच्छसि पापरूपे
हितं न जानासि ममात्मनोऽथवा।
आस्थाय मार्गं कृपणं कुचेष्टा
चेष्टा हि ते साधुपथादपेता ॥ २.३६.३२ ॥
പാപരൂപിണീ, ഈ വാക്ക് നീ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല; അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ സ്വന്തം നന്മയും നീ അറിയുന്നില്ല. ദീനമായ മാർഗം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; നിന്റെ പെരുമാറ്റം ദുഷിച്ചതാണ്; നിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ സജ്ജനപഥത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടവയാണ്.
2.36.33
अनुव्रजिष्याम्यहमद्य रामं
राज्यं परित्यज्य सुखं धनं च।
सर्वे च राज्ञा भरतेन च त्वं
यथासुखं भुङ्क्ष्व चिराय राज्यम् ॥ २.३६.३३ ॥
ഇന്ന് ഞാൻ രാജ്യവും സുഖവും ധനവും ഉപേക്ഷിച്ച് രാമനെ അനുഗമിക്കും. നീ ഭരതനോടും എല്ലാവരോടുമൊത്ത്, നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ, ദീർഘകാലം രാജ്യം ഭുജിച്ചുകൊള്ളുക.