ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.38.1
तस्यां चीरं वसानायां नाथवत्यामनाथवत्।
प्रचुक्रोश जनः सर्वो धिक् त्वां दशरथं त्विति ॥ २.३८.१ ॥
ನಾಥನಿದ್ದರೂ ಅನಾಥೆಯಂತೆ ಆಕೆ ನಾರುಡುಗೆ ಧರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಕೂಗಿದರು—“ದಶರಥನೇ, ನಿನಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ!”
2.38.2
तेन तत्र प्रणादेन दुःखितः स महीपतिः।
चिच्छेद जीविते श्रद्धां धर्मे यशसि चात्मनः ॥ २.३८.२ ॥
ಆ ಕೂಗಿನಿಂದ ದುಃಖಿತನಾದ ಆ ರಾಜನು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ, ತನ್ನ ಧರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಆಶೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.
2.38.3
स निःश्वस्योष्णमैक्ष्वाकस्तां भार्यामिदमब्रवीत्।
कैकेयि कुशचीरेण न सीता गन्तुमर्हति ॥ २.३८.३ ॥
ಆ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ರಾಜನು ಬಿಸಿಯುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಕೈಕೇಯಿ, ದರ್ಭೆಯ ನಾರುಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೀತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.”
2.38.4
सुकुमारी च बाला च सततं च सुखोचिता।
नेयं वनस्य योग्येति सत्यमाह गुरुर्मम ॥ २.३८.४ ॥
ಇವಳು ಸುಕುಮಾರಿ, ಬಾಲೆ, ಸದಾ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವಳು; ಇವಳು ಕಾಡಿಗೆ ಯೋಗ್ಯಳಲ್ಲ—ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಗುರುಗಳು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.
2.38.5
इयं हि कस्यापि करोति किंचित्
तपस्विनी राजवरस्य पुत्री।
या चीरमासाद्य जनस्य मध्ये
स्थिता विसंज्ञा श्रमणीव काचित् ॥ २.३८.५ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನ ಮಗಳಾದ ಈ ತಪಸ್ವಿನಿ ಯಾರಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲಳು? ನಾರುಡುಗೆ ಪಡೆದು ಜನರ ನಡುವೆ ವಿಹ್ವಲೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ, ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಂತೆ.
2.38.6
चीराण्यपास्याज्जनकस्य कन्या
नेयं प्रतिज्ञा मम दत्तपूर्वा।
यथासुखं गच्छतु राजपुत्री
वनं समग्रा सह सर्वरत्नैः ॥ २.३८.६ ॥
ಜನಕನ ಈ ಮಗಳು ನಾರುಡುಗೆಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡಲಿ; ಇದು ನಾನು ಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಲ್ಲ. ರಾಜಕುಮಾರಿ ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸುಖದಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಲಿ.
2.38.7
अजीवनार्हेण मया नृशंसा
कृता प्रतिज्ञा नियमेन तावत्।
त्वया हि बाल्यात् प्रतिपन्नमेतत्
तन्मा दहेद् वेणुमिवात्मपुष्पम् ॥ २.३८.७ ॥
ಬದುಕಲು ಅರ್ಹಳಲ್ಲದ ನಾನು ಮೊದಲೇ ಆ ಕ್ರೂರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿಯಮದಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿದಿರನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಂತ ಹೂವು ಸುಡುವಂತೆ ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಸುಡಲಿ.
2.38.8
रामेण यदि ते पापे किंचित्कृतमशोभनम्।
अपकारः क इह ते वैदेह्या दर्शितोऽधमे ॥ २.३८.८ ॥
ಪಾಪಿಣಿಯೇ, ರಾಮನು ನಿನಗೆ ಏನಾದರೂ ಅನುಚಿತವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅಧಮಳೇ, ವೈದೇಹಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದಳು?
2.38.9
मृगीवोत्फुल्लनयना मृदुशीला मनस्विनी।
अपकारं कमिव ते करोति जनकात्मजा ॥ २.३८.९ ॥
ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದ, ಉದಾರಮನಸ್ಕಳಾದ ಜನಕನ ಮಗಳು ನಿನಗೆ ಯಾವ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದಳು?
2.38.10
ननु पर्याप्तमेवं ते पापे रामविवासनम्।
किमेभिः कृपणैर्भूयः पातकैरपि ते कृतैः ॥ २.३८.१० ॥
ಪಾಪಿಣಿಯೇ, ನಿನಗೆ ರಾಮನ ವನವಾಸವೇ ಸಾಕಾಗಲಿಲ್ಲವೇ? ನೀನು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ ಈ ದೀನ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಇನ್ನೇನು ಪ್ರಯೋಜನ?
2.38.11
प्रतिज्ञातं मया तावत् त्वयोक्तं देवि शृण्वता।
रामं यदभिषेकाय त्वमिहागतमब्रवीः ॥ २.३८.११ ॥
ದೇವಿ, ನಾನು ಮೊದಲೇ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದೆ; ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದೂ ಅದೇ. ರಾಮನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹೇಳಿದ್ದೂ ಅದೇ.
2.38.12
तत्त्वेतत् समतिक्रम्य निरयं गन्तुमिच्छसि।
मैथिलीमपि या हि त्वमीक्षसे चीरवासिनीम् ॥ २.३८.१२ ॥
ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ; ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೀನು ನಾರುಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
2.38.13
एवं ब्रुवन्तं पितरं रामः सम्प्रस्थितो वनम्।
अवाक्शिरसमासीनमिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.३८.१३ ॥
ಹೀಗೆ ತಂದೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟು ನಿಂತಿದ್ದ ರಾಮನು ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತಂದೆಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.38.14
इयं धार्मिक कौसल्या मम माता यशस्विनी।
वृद्धा चाक्षुद्रशीला च न च त्वां देव गर्हते ॥ २.३८.१४ ॥
ಈಕೆ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿವಂತೆಯಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆ, ನನ್ನ ತಾಯಿ. ಆಕೆ ವೃದ್ಧೆ, ಉದಾರ ಸ್ವಭಾವದವಳು; ಓ ದೇವ, ಆಕೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.38.15
मया विहीनां वरद प्रपन्नां शोकसागरम्।
अदृष्टपूर्वव्यसनां भूयः सम्मन्तुमर्हसि ॥ २.३८.१५ ॥
ವರದಾತನೇ, ನನ್ನಿಂದ ಅಗಲಿ ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಆಕೆಯನ್ನು, ಈ ಹಿಂದೆ ಕಂಡಿರದ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವ ಆಕೆಯನ್ನು, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಸಂತೈಸಬೇಕು.
2.38.16
पुत्रशोकं यथा नर्च्छेत् त्वया पूज्येन पूजिता।
मां हि संचिन्तयन्ती सा त्वयि जीवेत् तपस्विनी ॥ २.३८.१६ ॥
ನೀನು ಪೂಜ್ಯನಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿದರೆ, ಆಕೆ ಮಗನ ಶೋಕವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನನ್ನೇ ನಿರಂತರ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವ ಆ ತಪಸ್ವಿನಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಬದುಕಲಿ.
2.38.17
इमां महेन्द्रोपम जातगर्धिनीं
तथा विधातुं जननीं ममार्हसि।
यथा वनस्थे मयि शोककर्शिता
न जीवितं न्यस्य यमक्षयं व्रजेत् ॥ २.३८.१७ ॥
ಮಹೇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನನೇ, ಈ ತಾಯಿ ನನಗಾಗಿ ತಹತಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ನಾನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ದುಃಖದಿಂದ ಕೃಶಳಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗದಂತೆ, ನೀನು ಆಕೆಯನ್ನು ಹಾಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.