వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.38.1
तस्यां चीरं वसानायां नाथवत्यामनाथवत्।
प्रचुक्रोश जनः सर्वो धिक् त्वां दशरथं त्विति ॥ २.३८.१ ॥
నాథుడు ఉన్నప్పటికీ అనాథలా ఆమె నారచీర ధరించడం చూసి ప్రజలంతా అరిచారు—“దశరథా, నీకు ధిక్కారం!”
2.38.2
तेन तत्र प्रणादेन दुःखितः स महीपतिः।
चिच्छेद जीविते श्रद्धां धर्मे यशसि चात्मनः ॥ २.३८.२ ॥
ఆ కేకలతో దుఃఖించిన ఆ రాజు, అక్కడే తన జీవితంపై, తన ధర్మంపై, తన కీర్తిపై ఆశ తెగిపోయాడు.
2.38.3
स निःश्वस्योष्णमैक्ष्वाकस्तां भार्यामिदमब्रवीत्।
कैकेयि कुशचीरेण न सीता गन्तुमर्हति ॥ २.३८.३ ॥
ఆ ఇక్ష్వాకు రాజు వేడిగా నిట్టూర్చి తన భార్యతో ఇలా అన్నాడు—“కైకేయీ, దర్భనారచీరతో సీత అడవికి వెళ్లడం తగదు.”
2.38.4
सुकुमारी च बाला च सततं च सुखोचिता।
नेयं वनस्य योग्येति सत्यमाह गुरुर्मम ॥ २.३८.४ ॥
ఈమె సుకుమారి, బాల, ఎల్లప్పుడూ సుఖంలో పెరిగినది; ఈమె అడవికి తగినది కాదు—ఇది నా గురువు నిజంగా చెప్పారు.
2.38.5
इयं हि कस्यापि करोति किंचित्
तपस्विनी राजवरस्य पुत्री।
या चीरमासाद्य जनस्य मध्ये
स्थिता विसंज्ञा श्रमणीव काचित् ॥ २.३८.५ ॥
శ్రేష్ఠ రాజు కుమార్తె అయిన ఈ తపస్విని ఎవరికి ఏమి చేయగలదు? నారచీర పొంది ప్రజల మధ్య మూర్ఛితురాలిలా నిలిచి ఉంది, ఎవరో సన్యాసినిలా.
2.38.6
चीराण्यपास्याज्जनकस्य कन्या
नेयं प्रतिज्ञा मम दत्तपूर्वा।
यथासुखं गच्छतु राजपुत्री
वनं समग्रा सह सर्वरत्नैः ॥ २.३८.६ ॥
జనకుని ఈ కుమార్తె నారచీరలు విడిచిపెట్టనివ్వు; ఇది నేను ముందుగా ఇచ్చిన వాగ్దానం కాదు. రాజకుమారి సర్వరత్నాలతో పూర్తి సుఖంగా అడవికి వెళ్లనివ్వు.
2.38.7
अजीवनार्हेण मया नृशंसा
कृता प्रतिज्ञा नियमेन तावत्।
त्वया हि बाल्यात् प्रतिपन्नमेतत्
तन्मा दहेद् वेणुमिवात्मपुष्पम् ॥ २.३८.७ ॥
జీవించడానికి అర్హురాలిని కాని నేను ముందుగానే ఆ క్రూరమైన ప్రతిజ్ఞను నియమంగా చేశాను. నీవు చిన్నతనంలోనే దానిని అంగీకరించావు. కాబట్టి వెదురును దాని స్వంత పువ్వు దహించినట్లు అది నన్ను దహించుగాక.
2.38.8
रामेण यदि ते पापे किंचित्कृतमशोभनम्।
अपकारः क इह ते वैदेह्या दर्शितोऽधमे ॥ २.३८.८ ॥
పాపిణీ, రాముడు నీకు ఏదైనా అనుచితం చేసి ఉంటే, అధమురాలా, వైదేహి ఇక్కడ నీకు ఏ అపకారం చూపింది?
2.38.9
मृगीवोत्फुल्लनयना मृदुशीला मनस्विनी।
अपकारं कमिव ते करोति जनकात्मजा ॥ २.३८.९ ॥
లేడిలా విశాల నేత్రాలు కలిగి, మృదు స్వభావంతో, ఉదారహృదయంతో ఉన్న జనకుని కుమార్తె నీకు ఏ అపకారం చేసింది?
2.38.10
ननु पर्याप्तमेवं ते पापे रामविवासनम्।
किमेभिः कृपणैर्भूयः पातकैरपि ते कृतैः ॥ २.३८.१० ॥
పాపిణీ, నీకు రామ వనవాసమే చాలదా? నీవు ఇప్పటికే చేసిన ఈ దీనమైన పాపాలతో ఇంకా ఏమి ప్రయోజనం?
2.38.11
प्रतिज्ञातं मया तावत् त्वयोक्तं देवि शृण्वता।
रामं यदभिषेकाय त्वमिहागतमब्रवीः ॥ २.३८.११ ॥
దేవీ, నేను ముందుగా ప్రతిజ్ఞ చేశాను; నేను వింటుండగా నీవు చెప్పినదీ అదే. రాముని పట్టాభిషేకం కోసం నీవు ఇక్కడికి వచ్చి చెప్పినదీ అదే.
2.38.12
तत्त्वेतत् समतिक्रम्य निरयं गन्तुमिच्छसि।
मैथिलीमपि या हि त्वमीक्षसे चीरवासिनीम् ॥ २.३८.१२ ॥
కానీ దీనిని అతిక్రమించి నరకానికి వెళ్లాలని కోరుకుంటున్నావు; నిజంగా నీవు చీరవస్త్రాలు ధరించిన మైథిలిని కూడా చూస్తున్నావు.
2.38.13
एवं ब्रुवन्तं पितरं रामः सम्प्रस्थितो वनम्।
अवाक्शिरसमासीनमिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.३८.१३ ॥
ఇలా తండ్రి మాట్లాడుతుండగా, అడవికి బయలుదేరిన రాముడు తల వంచుకుని కూర్చున్న ఆయనతో ఈ మాట అన్నాడు.
2.38.14
इयं धार्मिक कौसल्या मम माता यशस्विनी।
वृद्धा चाक्षुद्रशीला च न च त्वां देव गर्हते ॥ २.३८.१४ ॥
ఈమె ధర్మనిష్ఠురాలు, కీర్తిమంతురాలు కౌసల్య, నా తల్లి. ఆమె వృద్ధురాలు, ఉదార స్వభావురాలు; ఓ దేవా, ఆమె నిన్ను నిందించదు.
2.38.15
मया विहीनां वरद प्रपन्नां शोकसागरम्।
अदृष्टपूर्वव्यसनां भूयः सम्मन्तुमर्हसि ॥ २.३८.१५ ॥
వరదా, నాతో వియోగం పొంది శోకసాగరంలో పడిన ఆమెను, ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడని కష్టంలో ఉన్న ఆమెను, నువ్వు మళ్లీ ఓదార్చాలి.
2.38.16
पुत्रशोकं यथा नर्च्छेत् त्वया पूज्येन पूजिता।
मां हि संचिन्तयन्ती सा त्वयि जीवेत् तपस्विनी ॥ २.३८.१६ ॥
పూజ్యుడవైన నీచేత గౌరవింపబడితే, ఆమె పుత్రశోకాన్ని పొందదు. నన్నే నిరంతరం తలచుకుంటున్న ఆ తపస్విని నీపైనే ఆధారపడి జీవించాలి.
2.38.17
इमां महेन्द्रोपम जातगर्धिनीं
तथा विधातुं जननीं ममार्हसि।
यथा वनस्थे मयि शोककर्शिता
न जीवितं न्यस्य यमक्षयं व्रजेत् ॥ २.३८.१७ ॥
మహేంద్రునితో సమానుడా, ఈ తల్లి నా కోసం ఆరాటపడుతోంది. నేను అడవిలో ఉండగా దుఃఖంతో కృశించి ప్రాణాలు విడిచి యమలోకానికి వెళ్లకుండా, నువ్వు ఆమెను అలా చూసుకోవాలి.