รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.43.1
ततः समीक्ष्य शयने सन्नं शोकेन पार्थिवम्।
कौसल्या पुत्रशोकार्ता तमुवाच महीपतिम् ॥ २.४३.१ ॥
ครั้นเห็นพระราชาทรงนอนซบเซาอยู่บนที่บรรทมด้วยความโศก นางเการัลยาผู้เร่าร้อนด้วยความเศร้าโศกถึงโอรส จึงกล่าวกับพระมหากษัตริย์ผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน
2.43.2
राघवे नरशार्दूले विषं मुक्त्वाहिजिह्मगा।
विचरिष्यति कैकेयी निर्मुक्तेव हि पन्नगी ॥ २.४३.२ ॥
ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ไกเกยีผู้มีใจคดดุจงูจะพ่นพิษใส่พระราฆวะแล้วจะเที่ยวไปมาดุจงูที่ลอกคราบทิ้งแล้ว
2.43.3
विवास्य रामं सुभगा लब्धकामा समाहिता।
त्रासयिष्यति मां भूयो दुष्टाहिरिव वेश्मनि ॥ २.४३.३ ॥
ไกเกยีผู้โชคดีและมีสติมั่นคง ได้สมปรารถนาแล้ว เมื่อเนรเทศพระรามไปแล้วจะทำให้ข้าพเจ้าหวาดกลัวอีกครั้ง ดุจงูร้ายอยู่ในบ้าน
2.43.4
अथास्मिन् नगरे रामश्चरन् भैक्षं गृहे वसेत्।
कामकारो वरं दातुमपि दासं ममात्मजम् ॥ २.४३.४ ॥
และในนครนี้พระรามจะเที่ยวขอทานและพักอาศัยอยู่ในบ้านของใครบางคน นางผู้กระทำตามใจตนอาจถึงกับประทานพรแล้วทำให้บุตรของข้าพเจ้าเป็นทาส
2.43.5
पातयित्वा तु कैकेय्या रामं स्थानाद् यथेष्टतः।
प्रविद्धो रक्षसां भागः पर्वणीवाहिताग्निना ॥ २.४३.५ ॥
แท้จริงไกเกยีได้ทำให้พระรามตกจากตำแหน่งและขับไล่ออกไปตามความปรารถนาของนาง ดุจส่วนของรากษสที่ผู้ก่อพระเพลิงโยนทิ้งในวันเทศกาล
2.43.6
नागराजगतिर्वीरो महाबाहुर्धनुर्धरः।
वनमाविशते नूनं सभार्यः सहलक्ष्मणः ॥ २.४३.६ ॥
วีรบุรุษผู้มีท่วงท่าดุจราชาแห่งช้าง มีแขนใหญ่และถือธนู จะเข้าไปในป่าพร้อมด้วยภรรยาและพระลักษมณ์อย่างแน่นอน
2.43.7
वने त्वदृष्टदुःखानां कैकेय्यनुमते त्वया।
त्यक्तानां वनवासाय कान्यावस्था भविष्यति ॥ २.४३.७ ॥
ด้วยความยินยอมของไกเกยี ท่านได้ส่งผู้ที่ไม่เคยรู้จักทุกข์ให้ไปถูกเนรเทศในป่า แล้วพวกเขาจะเป็นอย่างไรเล่า
2.43.8
ते रत्नहीनास्तरुणाः फलकाले विवासिताः।
कथं वत्स्यन्ति कृपणाः फलमूलैः कृताशनाः ॥ २.४३.८ ॥
หนุ่มน้อยเหล่านั้นไร้เครื่องประดับอัญมณี ถูกเนรเทศในฤดูผลไม้สุก น่าสงสารเหลือเกิน จะอยู่อย่างไรโดยกินผลไม้และรากไม้เป็นอาหาร
2.43.9
अपीदानीं स कालः स्यान्मम शोकक्षयः शिवः।
सहभार्यं सह भ्रात्रा पश्येयमिह राघवम् ॥ २.४३.९ ॥
บางทีเวลาอันเป็นมงคลนั้นอาจมาถึงแล้ว คือเวลาที่ความโศกของข้าพเจ้าจะสิ้นไป และข้าพเจ้าจะได้เห็นพระราฆวะที่นี่พร้อมด้วยภรรยาและพี่น้อง
2.43.10
श्रुत्वैवोपस्थितौ वीरौ कदायोध्या भविष्यति।
यशस्विनी हृष्टजना सूच्छ्रितध्वजमालिनी ॥ २.४३.१० ॥
เมื่อไรหนอ เมื่อได้ยินว่าวีรบุรุษทั้งสองกลับมาถึงแล้ว นครอโยธยาอันรุ่งโรจน์จะเต็มไปด้วยผู้คนที่ชื่นบานและประดับด้วยธงและพวงมาลัยสูงระฟ้า
2.43.11
कदा प्रेक्ष्य नरव्याघ्रावरण्यात् पुनरागतौ।
भविष्यति पुरी हृष्टा समुद्र इव पर्वणि ॥ २.४३.११ ॥
เมื่อไรหนอ เมื่อเห็นเสือในหมู่มนุษย์ทั้งสองกลับจากป่ามาอีก เมืองจะเปี่ยมด้วยความยินดีดุจมหาสมุทรในวันเพ็ญ
2.43.12
कदायोध्यां महाबाहुः पुरीं वीरः प्रवेक्ष्यति।
पुरस्कृत्य रथे सीतां वृषभो गोवधूमिव ॥ २.४३.१२ ॥
เมื่อไรหนอ วีรบุรุษผู้มีแขนใหญ่จะเข้าสู่นครอโยธยา โดยมีสีดาอยู่เบื้องหน้าในรถศึก ดุจโคผู้เดินนำโคตัวเมียไปข้างหน้า
2.43.13
कदा प्राणिसहस्राणि राजमार्गे ममात्मजौ।
लाजैरवकरिष्यन्ति प्रविशन्तावरिंदमौ ॥ २.४३.१३ ॥
เมื่อไรหนอ สัตว์มีชีวิตนับพันจะโปรยข้าวตอกบนถนนหลวงใส่บุตรทั้งสองของข้าพเจ้า ขณะที่สองผู้ปราบศัตรูนั้นเข้ามา
2.43.14
प्रविशन्तौ कदायोध्यां द्रक्ष्यामि शुभकुण्डलौ।
उदग्रायुधनिस्त्रिंशौ सशृङ्गाविव पर्वतौ ॥ २.४३.१४ ॥
เมื่อไรหนอ ข้าพเจ้าจะได้เห็นทั้งสองสวมตุ้มหูอันเป็นมงคล เข้าสู่อโยธยา ยกอาวุธและดาบขึ้น ดุจภูเขาสองลูกที่มียอดสูง
2.43.15
कदा सुमनसः कन्या द्विजातीनां फलानि च।
प्रदिशन्त्यः पुरीं हृष्टाः करिष्यन्ति प्रदक्षिणम् ॥ २.४३.१५ ॥
เมื่อไรหนอ บรรดาสาวน้อยถือดอกไม้ จะมอบผลไม้แก่ผู้เกิดสองครั้ง และเวียนรอบนครด้วยความยินดี
2.43.16
कदा परिणतो बुद्ध्या वयसा चामरप्रभाः।
अभ्युपैष्यति धर्मात्मा सुवर्ष इव लालयन् ॥ २.४३.१६ ॥
เมื่อไรหนอ ผู้มีจิตใจชอบธรรม เจริญด้วยปัญญาและวัย มีรัศมีดุจเทพเจ้า จะเสด็จมาถึงบัลลังก์ ทรงเอาพระทัยใส่ประชาราษฎร์ดุจเมฆที่ให้ฝน
2.43.17
निःसंशयं मया मन्ये पुरा वीर कदर्यया।
पातुकामेषु वत्सेषु मातॄणां शातिताः स्तनाः ॥ २.४३.१७ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ ข้าพเจ้าเห็นโดยไม่ต้องสงสัยว่า ในอดีตมีหญิงตระหนี่คนหนึ่งได้ตัดเต้านมของมารดาทั้งหลายในขณะที่ลูกวัวต้องการดื่มนม
2.43.18
साहं गौरिव सिंहेन विवत्सा वत्सला कृता।
कैकेय्या पुरुषव्याघ्र बालवत्सेव गौर्बलात् ॥ २.४३.१८ ॥
ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่คน ข้าพเจ้าผู้รักลูกนี้ ดุจโคที่ถูกสิงโตพรากลูกไปโดยแรง ถูกไกเกยีทำให้ไร้ลูกโดยกำลัง เหมือนโคที่มีลูกน้อยถูกแย่งไปโดยกำลัง
2.43.19
नहि तावद्गुणैर्जुष्टं सर्वशास्त्रविशारदम्।
एकपुत्रा विना पुत्रमहं जीवितुमुत्सहे ॥ २.४३.१९ ॥
หากไม่มีบุตรที่ประกอบด้วยคุณธรรมและชำนาญในคัมภีร์ทั้งปวง ข้าพเจ้าผู้มีบุตรเพียงคนเดียวก็ไม่กล้าจะมีชีวิตอยู่
2.43.20
न हि मे जीविते किंचित् सामर्थ्यमिह कल्प्यते।
अपश्यन्त्याः प्रियं पुत्रं लक्ष्मणं च महाबलम् ॥ २.४३.२० ॥
ชีวิตของข้าพเจ้าจะไม่มีกำลังเหลืออยู่เลย เมื่อไม่ได้เห็นบุตรที่รักและพระลักษมณ์ผู้มีกำลังมหาศาล
2.43.21
अयं हि मां दीपयतेऽद्य वह्नि-
स्तनूजशोकप्रभवो महाहितः।
महीमिमां रश्मिभिरुत्तमप्रभो
यथा निदाघे भगवान् दिवाकरः ॥ २.४३.२१ ॥
วันนี้ไฟอันร้ายแรงนี้ ซึ่งเกิดจากความโศกถึงบุตรของข้า กำลังเผาไหม้ข้า ดุจดวงอาทิตย์ผู้ทรงแสงสว่างยิ่ง เผาแผ่นดินนี้ด้วยรังสีของพระองค์ในฤดูร้อน