ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.47.1
प्रभातायां तु शर्वर्यां पौरास्ते राघवं विना।
शोकोपहतनिश्चेष्टा बभूवुर्हतचेतसः ॥ २.४७.१ ॥
ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಬೆಳಗಾದಾಗ, ರಾಘವನಿಲ್ಲದೆ ಪೌರರು ಶೋಕದಿಂದ ಹತರಾದಂತೆ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟರಾದರು, ಮನಸ್ಸು ಕುಂದಿತು.
2.47.2
शोकजाश्रुपरिद्यूना वीक्षमाणास्ततस्ततः।
आलोकमपि रामस्य न पश्यन्ति स्म दुःखिताः ॥ २.४७.२ ॥
ಶೋಕದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕೃಶರಾದ ಆ ದುಃಖಿತರು ಅತ್ತಿತ್ತ ನೋಡಿದರು, ರಾಮನ ದರ್ಶನವೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
2.47.3
ते विषादार्तवदना रहितास्तेन धीमता।
कृपणाः करुणा वाचो वदन्ति स्म मनीषिणः ॥ २.४७.३ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಮನಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿ, ವಿಷಾದದಿಂದ ಬಾಡಿದ ಮುಖದವರಾಗಿ ಆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ದೀನ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರು.
2.47.4
धिगस्तु खलु निद्रां तां ययापहतचेतसः।
नाद्य पश्यामहे रामं पृथूरस्कं महाभुजम् ॥ २.४७.४ ॥
ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಆ ನಿದ್ರೆಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ! ಇಂದು ವಿಶಾಲ ಎದೆಯ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
2.47.5
कथं रामो महाबाहुः स तथावितथक्रियः।
भक्तं जनमभित्यज्य प्रवासं तापसो गतः ॥ २.४७.५ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ರಾಮ, ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆಯುವವನು, ಭಕ್ತರಾದ ಜನರನ್ನು ತೊರೆದು ತಾಪಸಿಯಾಗಿ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹೋದನು?
2.47.6
यो नः सदा पालयति पिता पुत्रानिवौरसान्।
कथं रघूणां स श्रेष्ठस्त्यक्त्वा नो विपिनं गतः ॥ २.४७.६ ॥
ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ತನ್ನ ಔರಸ ಪುತ್ರರಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ರಘುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮ, ನಮ್ಮನ್ನು ತೊರೆದು ಕಾಡಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋದನು?
2.47.7
इहैव निधनं याम महाप्रस्थानमेव वा।
रामेण रहितानां नो किमर्थं जीवितं हितम् ॥ २.४७.७ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಮರಣ ಹೊಂದೋಣ, ಅಥವಾ ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನೇ ಮಾಡೋಣ. ರಾಮನಿಲ್ಲದ ನಮಗೆ ಜೀವನ ಏತಕ್ಕಾಗಿ ಹಿತಕರ?
2.47.8
सन्ति शुष्काणि काष्ठानि प्रभूतानि महान्ति च।
तैः प्रज्वाल्य चितां सर्वे प्रविशामोऽथवा वयम् ॥ २.४७.८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಒಣಗಿದ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಚಿತೆಯನ್ನು ಉರಿಸಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸೋಣ, ಅಥವಾ ನಾವು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡೋಣ.
2.47.9
किं वक्ष्यामो महाबाहुरनसूयः प्रियंवदः।
नीतः स राघवोऽस्माभिरिति वक्तुं कथं क्षमम् ॥ २.४७.९ ॥
ನಾವೇನು ಹೇಳೋಣ? ಮಹಾಬಾಹು, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದ, ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ರಾಘವನನ್ನು ನಾವು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಬಿಟ್ಟೆವು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಹೇಗೆ ಯೋಗ್ಯ?
2.47.10
सा नूनं नगरी दीना दृष्ट्वास्मान् राघवं विना।
भविष्यति निरानन्दा सस्त्रीबालवयोऽधिका ॥ २.४७.१० ॥
ಆ ನಗರ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೀನವಾಗುತ್ತದೆ; ನಮ್ಮನ್ನೂ ರಾಘವನನ್ನೂ ಕಾಣದೆ ಅದು ಆನಂದರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ — ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೂ.
2.47.11
निर्यातास्तेन वीरेण सह नित्यं महात्मना।
विहीनास्तेन च पुनः कथं द्रक्ष्याम तां पुरीम् ॥ २.४७.११ ॥
ಆ ವೀರ, ಮಹಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಸದಾ ಹೊರಟಿದ್ದೆವು; ಈಗ ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಆ ನಗರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ನೋಡೋಣ?
2.47.12
इतीव बहुधा वाचो बाहुमुद्यम्य ते जनाः।
विलपन्ति स्म दुःखार्ता हृतवत्सा इवाग्र्यगाः ॥ २.४७.१२ ॥
ಹೀಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಆ ಜನರು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಗೋಳಿಟ್ಟರು, ಕರುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಸುಗಳಂತೆ.
2.47.13
ततो मार्गानुसारेण गत्वा किंचित् ततः क्षणम्।
मार्गनाशाद् विषादेन महता समभिप्लुताः ॥ २.४७.१३ ॥
ನಂತರ ದಾರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಡೆದರು; ಆದರೆ ದಾರಿ ಕಳೆದುಹೋದ್ದರಿಂದ ಮಹಾ ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು.
2.47.14
रथमार्गानुसारेण न्यवर्तन्त मनस्विनः।
किमिदं किं करिष्यामो दैवेनोपहता इति ॥ २.४७.१४ ॥
ರಥದ ದಾರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಉದಾತ್ತ ಮನಸ್ಸಿನವರು ಹಿಂದಿರುಗಿದರು; "ಇದೇನು? ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ದೈವದಿಂದ ಹತರಾದೆವು!" ಎಂದರು.
2.47.15
तदा यथागतेनैव मार्गेण क्लान्तचेतसः।
अयोध्यामगमन् सर्वे पुरीं व्यथितसज्जनाम् ॥ २.४७.१५ ॥
ಆಗ ದಣಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ, ದುಃಖಿತ ಸಜ್ಜನರಿರುವ ಆ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.
2.47.16
आलोक्य नगरीं तां च क्षयव्याकुलमानसाः।
आवर्तयन्त तेऽश्रूणि नयनैः शोकपीडितैः ॥ २.४७.१६ ॥
ಆ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿ, ನಷ್ಟದ ಭಾವದಿಂದ ಕಲಕಿದ ಮನಸ್ಸಿನವರಾಗಿ, ಶೋಕದಿಂದ ನೊಂದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ತಡೆದರು.
2.47.17
एषा रामेण नगरी रहिता नातिशोभते।
आपगा गरुडेनेव ह्रदादुद्धृतपन्नगा ॥ २.४७.१७ ॥
ರಾಮನಿಲ್ಲದ ಈ ನಗರ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ಗರುಡನು ಕೆರೆಯಿಂದ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡ ನದಿಯಂತೆ.
2.47.18
चन्द्रहीनमिवाकाशं तोयहीनमिवार्णवम्।
अपश्यन् निहतानन्दं नगरं ते विचेतसः ॥ २.४७.१८ ॥
ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಂತೆ, ನೀರಿಲ್ಲದ ಸಾಗರದಂತೆ, ಆನಂದವಳಿದ ಆ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಮನಸ್ಸು ತಪ್ಪಿದವರಾದರು.
2.47.19
ते तानि वेश्मानि महाधनानि
दुःखेन दुःखोपहता विशन्तः।
नैव प्रजग्मुः स्वजनं परं वा
निरीक्ष्यमाणाः प्रविनष्टहर्षाः ॥ २.४७.१९ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಅವರು ಆ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆಗಳನ್ನು ದುಃಖದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳ ಬಳಿಗಾಗಲಿ ಇತರರ ಬಳಿಗಾಗಲಿ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ; ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರು.