رامايانا فالميكي · السارغا 2.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.57.1
कथयित्वा सुदुह्ख आर्तः सुमन्त्रेण चिरम् सह ।
रामे दक्षिण कूलस्थे जगाम स्व गृहम् गुहः ॥ २.५७.१ ॥
بعد أن تحدّث طويلًا مع سومنترا، عاد غوها الحزين جدًا إلى بيته حين كان راما قد بلغ الضفة الجنوبية.
2.57.2
भरद्वाजाभिगमनम् प्रयागे च सहासनम् ।
आगिरेर्गमनम् तेषाम् तत्रस्थैरभिलक्षितम् ॥ २.५७.२ ॥
ذهابهم إلى بهارادفاجا في برايا، وجلوسهم معًا، وسيرهم نحو الجبل، شاهده الحاضرون هناك.
2.57.3
अनुज्ञातः सुमन्त्रः अथ योजयित्वा हय उत्तमान् ।
अयोध्याम् एव नगरीम् प्रययौ गाढ दुर्मनाः ॥ २.५७.३ ॥
بعد أن نال الإذن، ربط سومنترا الخيول الفاخرة وانطلق نحو مدينة أيوديا وقلبه مثقل بالحزن.
2.57.4
स वनानि सुगन्धीनि सरितः च सराम्सि च ।
पश्यन्न् अतिययौ शीघ्रम् ग्रामाणि नगराणि च ॥ २.५७.४ ॥
كان يتأمل الغابات العطرة والأنهار والبحيرات، ويعبر القرى والمدن بسرعة.
2.57.5
ततः साय अह्न समये तृतीये अहनि सारथिः ।
अयोध्याम् समनुप्राप्य निरानन्दाम् ददर्श ह ॥ २.५७.५ ॥
ثم في اليوم الثالث، عند المساء، بلغ السائق أيوديا فرآها خالية من الفرح.
2.57.6
स शून्याम् इव निह्शब्दाम् दृष्ट्वा परम दुर्मनाः ।
सुमन्त्रः चिन्तयाम् आस शोक वेग समाहतः ॥ २.५७.६ ॥
لما رآها خالية صامتة، غرق سومنترا، المنكسر النفس بشدة والمصاب بقوة الحزن، في التفكير.
2.57.7
कच्चिन् न सगजा साश्वा सजना सजन अधिपा ।
राम सम्ताप दुह्खेन दग्धा शोक अग्निना पुरी ॥ २.५७.७ ॥
أَتُراها المدينة، بفيَلتها وخيلها وأهلها وأمرائها، قد احترقت بنار الحزن من ألم الفراق عن راما؟
2.57.8
नगरद्वारमासाद्य त्वरितः प्रविवेश ह ॥ २.५७.८ ॥
ولما بلغ باب المدينة دخلها مسرعاً.
2.57.9
सुमन्त्रम् अभियान्तम् तम् शतशो अथ सहस्रशः ।
क्व रामैति पृच्चन्तः सूतम् अभ्यद्रवन् नराः ॥ २.५७.९ ॥
فلما رأوا سومَنترا مقبلاً، هرع إليه مئات بل ألوف من الناس يسألون: «أين راما؟»
2.57.10
तेषाम् शशम्स गङ्गायाम् अहम् आपृच्च्य राघवम् ।
अनुज्ञातः निवृत्तः अस्मि धार्मिकेण महात्मना ॥ २.५७.१० ॥
قلتُ لهم على ضفة الغانج: إنني ودّعتُ راغافا، وبإذن الرجل المحسن الكريم الذي هو عظيم النفس وصاحب الدِّين، ثم عدتُ.
2.57.11
ते तीर्णा इति विज्ञाय बाष्प पूर्ण मुखा जनाः ।
अहो धिग् इति निश्श्वस्य हा राम इति च चुक्रुशुः ॥ २.५७.११ ॥
فلما علموا أنهم عبروا النهر، ذَرَفت الوجوه بالدموع، فتنهدوا قائلين: «آه، يا للعار!»، وصاحوا: «آه يا راما!»
2.57.12
शुश्राव च वचः तेषाम् बृन्दम् बृन्दम् च तिष्ठताम् ।
हताः स्म खलु ये न इह पश्यामैति राघवम् ॥ २.५७.१२ ॥
وسمع كلام الناس القائمين جماعةً بعد جماعة: «لقد هلكنا حقاً، نحن الذين لا نرى راغافا هنا!»
2.57.13
दान यज्ञ विवाहेषु समाजेषु महत्सु च ।
न द्रक्ष्यामः पुनर् जातु धार्मिकम् रामम् अन्तरा ॥ २.५७.१३ ॥
في العطايا والقرابين والأعراس والمجالس الكبرى لن نرى بعد اليوم الرامَ التقيّ أبدًا.
2.57.15
किम् समर्थम् जनस्य अस्य किम् प्रियम् किम् सुख आवहम् ।
वात अयन गतानाम् च स्त्रीणाम् अन्वन्तर आपणम् ।
राम शोक अभितप्तानाम् शुश्राव परिदेवनम् ॥ २.५७.१५ ॥
ماذا يليق بهذا الشعب، وماذا يُحَبّ، وماذا يجلب السعادة؟ وسُمع بين النساء في السوق نواحُ المعذّبين بحزن الرامِ.
2.57.16
स राज मार्ग मध्येन सुमन्त्रः पिहित आननः ।
यत्र राजा दशरथः तत् एव उपययौ गृहम् ॥ २.५७.१६ ॥
سار سُمَنترا، ووجهه مغطّى، وسط الطريق الملكي، فذهب مباشرة إلى ذلك القصر حيث كان الملك داشرتا.
2.57.17
सो अवतीर्य रथात् शीघ्रम् राज वेश्म प्रविश्य च ।
कक्ष्याः सप्त अभिचक्राम महा जन समाकुलाः ॥ २.५७.१७ ॥
نزل مسرعًا من العربة، ودخل القصر الملكي، واجتاز الدهاليز السبعة المزدحمة بالجموع الكبيرة.
2.57.18
हर्म्यैर्विमानैः प्रासादैरवेक्ष्याथ समागतम् ।
हाहाकारकृता नार्यो रामदर्शनकर्शिताः ॥ २.५७.१८ ॥
لمّا رأينه قادمًا من الدور والقصور والمنازل العالية، صِحن «واحسرتاه!»، وقد أنهكهن الشوق إلى رؤية الرام.
2.57.19
आयतैर्विमलैर्नेत्रैरश्रुवेगपरिप्लुतैः ।
अन्योन्यमभिवीक्षन्तेऽव्यक्तमार्ततराः स्त्रीयः ॥ २.५७.१९ ॥
بعيون واسعة صافية غمرها سيل الدموع، أخذت النساء الأشدّ حزنًا ينظرن إلى بعضهن البعض نظرًا غير واضح.
2.57.20
ततः दशरथ स्त्रीणाम् प्रासादेभ्यः ततः ततः ।
राम शोक अभितप्तानाम् मन्दम् शुश्राव जल्पितम् ॥ २.५७.२० ॥
ثم سمع من شرفات قصور نساء داشراتا نحيبًا خافتًا من اللواتي احترقن حزنًا على راما.
2.57.21
सह रामेण निर्यातः विना रामम् इह आगतः ।
सूतः किम् नाम कौसल्याम् शोचन्तीम् प्रति वक्ष्यति ॥ २.५७.२१ ॥
عاد السائق الذي خرج مع راما إلى هنا من دون راما؛ فماذا عساه أن يقول لكوسلياء الحزينة؟
2.57.22
यथा च मन्ये दुर्जीवम् एवम् न सुकरम् ध्रुवम् ।
आच्चिद्य पुत्रे निर्याते कौसल्या यत्र जीवति ॥ २.५७.२२ ॥
وكما أظن، فإن العيش على هذا النحو لصعب حقًا؛ ومع ذلك فكوسلياء ما زالت حية بعد أن مضى ابنها.
2.57.23
सत्य रूपम् तु तत् वाक्यम् राज्ञः स्त्रीणाम् निशामयन् ।
प्रदीप्तम् इव शोकेन विवेश सहसा गृहम् ॥ २.५७.२३ ॥
ولما سمع كلام نساء الملك، وكان حقًا في صورته، دخل البيت فجأة كأنه يتلظى بالحزن.
2.57.24
स प्रविश्य अष्टमीम् कक्ष्याम् राजानम् दीनम् आतुलम् ।
पुत्र शोक परिम्लानम् अपश्यत् पाण्डुरे गृहे ॥ २.५७.२४ ॥
دخل الحجرة الثامنة فرأى الملك — بائسًا لا نظير له، ذابلًا من حزنه على ابنه — في الحجرة البيضاء.
2.57.25
अभिगम्य तम् आसीनम् नर इन्द्रम् अभिवाद्य च ।
सुमन्त्रः राम वचनम् यथा उक्तम् प्रत्यवेदयत् ॥ २.५७.२५ ॥
اقترب سومنترا من سيد البشر الجالس فحيّاه، ثم أبلغه رسالة راما كما قيلت تمامًا.
2.57.26
स तूष्णीम् एव तत् श्रुत्वा राजा विभ्रान्त चेतनः ।
मूर्चितः न्यपतत् भूमौ राम शोक अभिपीडितः ॥ २.५७.२६ ॥
وقد سمع الملك ذلك في صمت، فاضطرب وعيه، وأغمي عليه وسقط على الأرض، مثقلًا بالحزن على راما.
2.57.27
ततः अन्तः पुरम् आविद्धम् मूर्चिते पृथिवी पतौ ।
उद्धृत्य बाहू चुक्रोश नृपतौ पतिते क्षितौ ॥ २.५७.२७ ॥
ثم لما أغمي على سيد الأرض وسقط، اضطرب الحرم؛ ولما سقط الملك على الأرض رفعن أذرعهن وصرخن.
2.57.28
सुमित्रया तु सहिता कौसल्या पतितम् पतिम् ।
उत्थापयाम् आस तदा वचनम् च इदम् अब्रवीत् ॥ २.५७.२८ ॥
فأنهضت كاوسليا، مع سوميترا، زوجها الساقط، ثم قالت هذه الكلمات.
2.57.29
इमम् तस्य महा भाग दूतम् दुष्कर कारिणः ।
वन वासात् अनुप्राप्तम् कस्मान् न प्रतिभाषसे ॥ २.५७.२९ ॥
أيها المبارك العظيم، عاد هذا الرسول لمن يصنع الأعمال الشاقة من منفى الغابة؛ لماذا لا تجيب؟
2.57.30
अद्य इमम् अनयम् कृत्वा व्यपत्रपसि राघव ।
उत्तिष्ठ सुकृतम् ते अस्तु शोके न स्यात् सहायता ॥ २.५७.३० ॥
يا راغافا، الآن وقد ارتكبت هذا الظلم تخجل. انهض؛ فليبقَ فضلك، ولا تكن في هذا الحزن من عون.
2.57.31
देव यस्या भयात् रामम् न अनुपृच्चसि सारथिम् ।
न इह तिष्ठति कैकेयी विश्रब्धम् प्रतिभाष्यताम् ॥ २.५७.३१ ॥
أيها الملك، من خوفك منها لا تسأل السائق عن راما: كايكيي ليست واقفة هنا؛ فليجب دون خوف.
2.57.32
सा तथा उक्त्वा महा राजम् कौसल्या शोक लालसा ।
धरण्याम् निपपात आशु बाष्प विप्लुत भाषिणी ॥ २.५७.३२ ॥
قالت هذا للملك العظيم، ثم سقطت كوسالياـ، المتلهفة من الحزن، على الأرض في الحال، وكان صوتها مخنوقاً بالدموع.
2.57.33
एवम् विलपतीम् दृष्ट्वा कौसल्याम् पतिताम् भुवि ।
पतिम् च अवेक्ष्य ताः सर्वाः सुस्वरम् रुरुदुः स्त्रियः ॥ २.५७.३३ ॥
لما رأين كوسالياـ ساقطة على الأرض تنوح هكذا، ونظرن إلى زوجها، بكت النساء جميعاً بصوت عالٍ.
2.57.34
ततः तम् अन्तः पुर नादम् उत्थितम् ।
समीक्ष्य वृद्धाः तरुणाः च मानवाः ।
स्त्रियः च सर्वा रुरुदुः समन्ततः ।
पुरम् तदा आसीत् पुनर् एव सम्कुलम् ॥ २.५७.३४ ॥
فلما سمع الشيوخ والشباب من الرجال وجميع النساء ذلك الصراخ المرتفع من الحرم، بكوا من كل جانب، وامتلأت المدينة من جديد بالضجيج.