वाल्मीकि रामायण · सर्ग 2.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.68.1
तेषाम् तत् वचनम् श्रुत्वा वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
मित्र अमात्य गणान् सर्वान् ब्राह्मणाम्स् तान् इदम् वचः ॥ २.६८.१ ॥
त्यांचे ते बोलणे ऐकून वसिष्ठ मित्र, अमात्य आणि सर्व ब्राह्मण यांना म्हणाले.
2.68.2
यद् असौ मातुल कुले पुरे राज गृहे सुखी ।
भरतः वसति भ्रात्रा शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥ २.६८.२ ॥
मामाच्या घरी, राजगृह नगरात, भाऊ शत्रुघ्नासह सुखाने राहणारा भरत.
2.68.3
तत् शीघ्रम् जवना दूता गच्चन्तु त्वरितैः हयैः ।
आनेतुम् भ्रातरौ वीरौ किम् समीक्षामहे वयम् ॥ २.६८.३ ॥
म्हणून वेगवान दूतांनी त्वरित घोड्यांवर जाऊन त्या दोन वीर भावांना आणावे. आपण कशासाठी वाट पाहावी?
2.68.4
गच्चन्तु इति ततः सर्वे वसिष्ठम् वाक्यम् अब्रुवन् ।
तेषाम् तत् वचनम् श्रुत्वा वसिष्ठो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ २.६८.४ ॥
'जावोत' असे मग सर्वांनी वसिष्ठांना सांगितले. त्यांचे ते बोलणे ऐकून वसिष्ठ असे म्हणाले.
2.68.5
एहि सिद्ध अर्थ विजय जयन्त अशोक नन्दन ।
श्रूयताम् इतिकर्तव्यम् सर्वान् एव ब्रवीमि वः ॥ २.६८.५ ॥
या, हे सिद्धार्थ, विजय, जयंत, अशोक, नंदन! जे करायचे ते ऐका; मी तुम्हा सर्वांना हेच सांगतो.
2.68.6
पुरम् राज गृहम् गत्वा शीघ्रम् शीघ्र जवैः हयैः ।
त्यक्त शोकैः इदम् वाच्यः शासनात् भरतः मम ॥ २.६८.६ ॥
राजगृह नगरात जाऊन, वेगवान घोड्यांवर त्वरित, शोकरहित होऊन, माझ्या आज्ञेने भरताला हे सांगावे.
2.68.7
पुरोहितः त्वाम् कुशलम् प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणः च निर्याहि कृत्यम् आत्ययिकम् त्वया ॥ २.६८.७ ॥
पुरोहित आणि सर्व मंत्र्यांनी तुला कुशल सांगितले आहे; तातडीचे कार्य असल्याने तू त्वरेने निघावेस.
2.68.8
मा च अस्मै प्रोषितम् रामम् मा च अस्मै पितरम् मृतम् ।
भवन्तः शम्सिषुर् गत्वा राघवाणाम् इमम् क्षयम् ॥ २.६८.८ ॥
प्रवासात असलेल्या रामाविषयी किंवा मृत पित्याविषयी त्याला सांगू नका; राघवांच्या या नाशाविषयीही सांगू नका.
2.68.9
कौशेयानि च वस्त्राणि भूषणानि वराणि च ।
क्षिप्रम् आदाय राज्ञः च भरतस्य च गच्चत ॥ २.६८.९ ॥
रेशमी वस्त्रे आणि उत्तम अलंकार त्वरित घेऊन राजा आणि भरत यांच्याकडे जा.
2.68.10
दत्तपथ्यशना दूताजग्मुः स्वम् स्वम् निवेशनम् ।
केकयाम्स्ते गमिष्यन्तो हयानारुह्य सम्मतान् ॥ २.६८.१० ॥
प्रवासाचे अन्न दिलेले दूत आपापल्या घरी गेले; नंतर उत्तम घोड्यांवर आरूढ होऊन ते केकय देशाकडे जाणार होते.
2.68.11
ततः प्रास्थानिकम् कृत्वा कार्यशेषमनन्तरम् ।
वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञाता दूताः सम्त्वरिता ययुः ॥ २.६८.११ ॥
नंतर प्रस्थानाचे विधी व उरलेली कामे पूर्ण करून, वसिष्ठांची अनुज्ञा मिळवून दूत त्वरेने निघाले.
2.68.12
न्यन्तेनापरतालस्य प्रलम्बस्योत्तरम् प्रति ।
निषेवमाणास्ते जग्मुर्नदीम् मध्येन मालिनीम् ॥ २.६८.१२ ॥
अपरतालाच्या खालच्या बाजूने, प्रलंबाच्या उत्तरेकडे जात ते मालिनी नदीच्या मध्यातून गेले.
2.68.13
ते हस्तिनापुरे गङ्गाम् तीर्त्वा प्रत्यङ्मुखा ययुः ।
पाञलदेशमासाद्य मध्येन कुरुजाङ्गलम् ॥ २.६८.१३ ॥
ते हस्तिनापुरात गंगा ओलांडून पश्चिमेकडे तोंड करून गेले; पांचाल देशात पोहोचून कुरुजांगलाच्या मधून गेले.
2.68.14
सराम्सि च सुपूर्णानि नदीश्च विमलोदकाः ।
निरीक्षमाणास्ते जग्मुर्दूताः कार्यवशाद्द्रुतम् ॥ २.६८.१४ ॥
भरलेली सरोवरे आणि स्वच्छ पाण्याच्या नद्या पाहत ते दूत कार्यवशात वेगाने निघून गेले.
2.68.15
ते प्रसन्नोदकाम् दिव्याम् नानाविहगसेविताम् ।
उपातिजग्मुर्वेगेन शरदण्डाम् जनाकुलाम् ॥ २.६८.१५ ॥
स्वच्छ पाणी असलेली, दिव्य, नाना पक्ष्यांनी सेवलेली, लोकांनी गजबजलेली शरदंडा त्यांनी वेगाने ओलांडली.
2.68.16
निकूलवृक्षमासाद्य दिव्यम् सत्योपयाचनम् ।
अभिगम्याभिवाद्यम् तम् कुलिङ्गाम् प्राविशन् पुरीम् ॥ २.६८.१६ ॥
निकूल वृक्षाजवळ पोहोचून, दिव्य सत्योपयाचनाजवळ जाऊन, त्याला वंदन करून ते कुलिंगा नगरीत शिरले.
2.68.17
अभिकालम् ततः प्राप्यते बोधिभवनाच्च्युताम् ।
पितृपैतामहीम् पुण्याम् तेरुरिक्षुमतीम् नदीम् ॥ २.६८.१७ ॥
मग योग्य वेळी बोधि-भवनातून निघालेली, पितृ-पितामहांची पवित्र इक्षुमती नदी त्यांनी ओलांडली.
2.68.18
अवेक्स्याञ्जलिपानाम्श्च ब्राह्मणान् वेदपारगान् ।
ययुर्मध्येन बाह्लीकान् सुदामानम् च पर्वतम् ॥ २.६८.१८ ॥
ओंजळीने पाणी पिणाऱ्या, वेदपारंगत ब्राह्मणांना पाहून ते बाह्लिकांच्या मधून सुदामन पर्वताकडे गेले.
2.68.19
विष्णोः पदम् प्रेक्षमाणा विपाशाम् चापि शाल्मालीम् ।
नदीर्वापीस्तटाकानि पल्वलानि सराम्सि च ॥ २.६८.१९ ॥
विष्णूचे पदचिन्ह पाहत, विपाशा आणि शाल्मली या नद्या पाहत, तसेच नद्या, विहिरी, तळी, डबकी आणि सरोवरे पाहत (ते गेले).
2.68.20
पस्यन्तो विविधाम्श्चापि सिमहव्याग्रमृगद्विपान् ।
ययुः पथातिमहता शासनम् भर्तुरीप्सवः ॥ २.६८.२० ॥
सिंह, वाघ, हरिण आणि हत्ती अशा विविध प्राण्यांना पाहत, आपल्या स्वामीची अतिमहान आज्ञा पूर्ण करण्याच्या इच्छेने ते मार्गाने गेले.
2.68.21
ते श्रान्त वाहना दूता विकृष्टेन सता पथा ।
गिरि व्रजम् पुर वरम् शीघ्रम् आसेदुर् अन्जसा ॥ २.६८.२१ ॥
थकलेली वाहने घेऊन ते दूत त्या खडतर मार्गाने लवकरच थेट गिरिव्रज नावाच्या श्रेष्ठ नगरात पोहोचले.
2.68.22
भर्तुः प्रिय अर्थम् कुल रक्षण अर्थम् ।
भर्तुः च वम्शस्य परिग्रह अर्थम् ।
अहेडमानाः त्वरया स्म दूता ।
रात्र्याम् तु ते तत् पुरम् एव याताः ॥ २.६८.२२ ॥
स्वामीचे प्रिय कार्य, कुलाचे रक्षण आणि स्वामी व वंश यांची प्रतिष्ठा टिकविण्यासाठी, हयगय न करता ते दूत त्वरेने गेले; रात्रीच ते त्या नगरात पोहोचले.