വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.68.1
तेषाम् तत् वचनम् श्रुत्वा वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
मित्र अमात्य गणान् सर्वान् ब्राह्मणाम्स् तान् इदम् वचः ॥ २.६८.१ ॥
അവരുടെ ആ വാക്ക് കേട്ട വസിഷ്ഠൻ സുഹൃത്തുക്കളോടും മന്ത്രിമാരോടും എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.68.2
यद् असौ मातुल कुले पुरे राज गृहे सुखी ।
भरतः वसति भ्रात्रा शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥ २.६८.२ ॥
മാതുലഗൃഹത്തിൽ, രാജഗൃഹ നഗരത്തിൽ, അനുജൻ ശത്രുഘ്നനോടൊപ്പം സുഖമായി വസിക്കുന്ന ഭരതൻ.
2.68.3
तत् शीघ्रम् जवना दूता गच्चन्तु त्वरितैः हयैः ।
आनेतुम् भ्रातरौ वीरौ किम् समीक्षामहे वयम् ॥ २.६८.३ ॥
അതിനാൽ വേഗമേറിയ ദൂതന്മാർ ത്വരിതഗതിയുള്ള കുതിരകളിൽ ചെന്ന് ആ വീര സഹോദരന്മാരെ കൊണ്ടുവരട്ടെ. നാം എന്തിന് കാത്തിരിക്കണം?
2.68.4
गच्चन्तु इति ततः सर्वे वसिष्ठम् वाक्यम् अब्रुवन् ।
तेषाम् तत् वचनम् श्रुत्वा वसिष्ठो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ २.६८.४ ॥
'പോകട്ടെ' എന്ന് പിന്നെ എല്ലാവരും വസിഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു. അവരുടെ ആ വാക്ക് കേട്ട വസിഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.68.5
एहि सिद्ध अर्थ विजय जयन्त अशोक नन्दन ।
श्रूयताम् इतिकर्तव्यम् सर्वान् एव ब्रवीमि वः ॥ २.६८.५ ॥
വരൂ, സിദ്ധാർത്ഥ, വിജയ, ജയന്ത, അശോക, നന്ദന! ചെയ്യേണ്ടത് കേൾക്കൂ; നിങ്ങൾ എല്ലാവരോടും ഇതുതന്നെ ഞാൻ പറയുന്നു.
2.68.6
पुरम् राज गृहम् गत्वा शीघ्रम् शीघ्र जवैः हयैः ।
त्यक्त शोकैः इदम् वाच्यः शासनात् भरतः मम ॥ २.६८.६ ॥
രാജഗൃഹ നഗരത്തിലേക്ക് ചെന്ന്, വേഗമേറിയ കുതിരകളിൽ വേഗത്തിൽ, ദുഃഖം വെടിഞ്ഞവരായി, എന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഭരതനോട് ഇത് പറയണം.
2.68.7
पुरोहितः त्वाम् कुशलम् प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणः च निर्याहि कृत्यम् आत्ययिकम् त्वया ॥ २.६८.७ ॥
പുരോഹിതനും എല്ലാ മന്ത്രിമാരും നിനക്ക് ക്ഷേമം പറഞ്ഞു; അടിയന്തരമായ ദൗത്യത്തിനായി നീ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെടണം.
2.68.8
मा च अस्मै प्रोषितम् रामम् मा च अस्मै पितरम् मृतम् ।
भवन्तः शम्सिषुर् गत्वा राघवाणाम् इमम् क्षयम् ॥ २.६८.८ ॥
പ്രവാസത്തിലായ രാമനെക്കുറിച്ചോ മരിച്ച പിതാവിനെക്കുറിച്ചോ അവനോട് പറയരുത്; രാഘവരുടെ ഈ നാശത്തെക്കുറിച്ചും പറയരുത്.
2.68.9
कौशेयानि च वस्त्राणि भूषणानि वराणि च ।
क्षिप्रम् आदाय राज्ञः च भरतस्य च गच्चत ॥ २.६८.९ ॥
പട്ടുവസ്ത്രങ്ങളും ശ്രേഷ്ഠമായ ആഭരണങ്ങളും വേഗത്തിൽ എടുത്ത് രാജാവിന്റെയും ഭരതന്റെയും അടുത്തേക്ക് പോകൂ.
2.68.10
दत्तपथ्यशना दूताजग्मुः स्वम् स्वम् निवेशनम् ।
केकयाम्स्ते गमिष्यन्तो हयानारुह्य सम्मतान् ॥ २.६८.१० ॥
യാത്രാഭക്ഷണം നൽകപ്പെട്ട ദൂതന്മാർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് പോയി; പിന്നീട് ശ്രേഷ്ഠമായ കുതിരകളിൽ കയറി കേകയത്തിലേക്ക് പോകാനിരുന്നു.
2.68.11
ततः प्रास्थानिकम् कृत्वा कार्यशेषमनन्तरम् ।
वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञाता दूताः सम्त्वरिता ययुः ॥ २.६८.११ ॥
പിന്നീട് യാത്രയ്ക്കുള്ള ചടങ്ങുകളും ശേഷിച്ച കാര്യങ്ങളും ചെയ്ത്, വസിഷ്ഠന്റെ അനുമതി നേടി ദൂതന്മാർ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
2.68.12
न्यन्तेनापरतालस्य प्रलम्बस्योत्तरम् प्रति ।
निषेवमाणास्ते जग्मुर्नदीम् मध्येन मालिनीम् ॥ २.६८.१२ ॥
അപരതാലത്തിന്റെ താഴ്ഭാഗത്തുകൂടി, പ്രലംബത്തിന്റെ വടക്കോട്ട് സഞ്ചരിച്ച്, അവർ മാലിനി നദിയുടെ നടുവിലൂടെ പോയി.
2.68.13
ते हस्तिनापुरे गङ्गाम् तीर्त्वा प्रत्यङ्मुखा ययुः ।
पाञलदेशमासाद्य मध्येन कुरुजाङ्गलम् ॥ २.६८.१३ ॥
അവർ ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ ഗംഗ കടന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് മുഖം തിരിച്ചു പോയി; പാഞ്ചാലദേശത്തെത്തി കുരുജാംഗലത്തിന്റെ നടുവിലൂടെ കടന്നുപോയി.
2.68.14
सराम्सि च सुपूर्णानि नदीश्च विमलोदकाः ।
निरीक्षमाणास्ते जग्मुर्दूताः कार्यवशाद्द्रुतम् ॥ २.६८.१४ ॥
നിറഞ്ഞ തടാകങ്ങളും തെളിനീരുള്ള നദികളും കണ്ടുകൊണ്ട്, ആ ദൂതന്മാർ കാര്യാർത്ഥം വേഗത്തിൽ പോയി.
2.68.15
ते प्रसन्नोदकाम् दिव्याम् नानाविहगसेविताम् ।
उपातिजग्मुर्वेगेन शरदण्डाम् जनाकुलाम् ॥ २.६८.१५ ॥
തെളിനീരുള്ള, ദിവ്യമായ, നാനാവിധ പക്ഷികൾ സേവിക്കുന്ന, ജനനിബിഡമായ ശരദണ്ഡയെ അവർ വേഗത്തിൽ കടന്നുപോയി.
2.68.16
निकूलवृक्षमासाद्य दिव्यम् सत्योपयाचनम् ।
अभिगम्याभिवाद्यम् तम् कुलिङ्गाम् प्राविशन् पुरीम् ॥ २.६८.१६ ॥
നികൂലവൃക്ഷത്തിനരികെ എത്തി, ദിവ്യമായ സത്യോപയാചനത്തെ സമീപിച്ച്, അതിനെ വന്ദിച്ച് അവർ കുലിംഗാ പട്ടണത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
2.68.17
अभिकालम् ततः प्राप्यते बोधिभवनाच्च्युताम् ।
पितृपैतामहीम् पुण्याम् तेरुरिक्षुमतीम् नदीम् ॥ २.६८.१७ ॥
പിന്നീട് യഥാസമയം ബോധി-ഭവനത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന, പിതൃ-പിതാമഹന്മാരുടേതായ പുണ്യമായ ഇക്ഷുമതീ നദി അവർ കടന്നു.
2.68.18
अवेक्स्याञ्जलिपानाम्श्च ब्राह्मणान् वेदपारगान् ।
ययुर्मध्येन बाह्लीकान् सुदामानम् च पर्वतम् ॥ २.६८.१८ ॥
കൈക്കുമ്പിളിൽ വെള്ളം കുടിക്കുന്ന, വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണരെ കണ്ട്, അവർ ബാഹ്ലീകരുടെ നടുവിലൂടെ സുദാമപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
2.68.19
विष्णोः पदम् प्रेक्षमाणा विपाशाम् चापि शाल्मालीम् ।
नदीर्वापीस्तटाकानि पल्वलानि सराम्सि च ॥ २.६८.१९ ॥
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദമുദ്ര കണ്ടുകൊണ്ടും, വിപാശ, ശാൽമലി നദികളെയും, നദികൾ, കിണറുകൾ, കുളങ്ങൾ, ചെറിയ കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ എന്നിവയെയും കണ്ടുകൊണ്ടും (അവർ സഞ്ചരിച്ചു).
2.68.20
पस्यन्तो विविधाम्श्चापि सिमहव्याग्रमृगद्विपान् ।
ययुः पथातिमहता शासनम् भर्तुरीप्सवः ॥ २.६८.२० ॥
സിംഹം, കടുവ, മാൻ, ആന തുടങ്ങിയ പലതരം മൃഗങ്ങളെ കണ്ടുകൊണ്ട്, തങ്ങളുടെ യജമാനന്റെ മഹത്തായ കൽപ്പന നിറവേറ്റാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവർ വഴിയിലൂടെ പോയി.
2.68.21
ते श्रान्त वाहना दूता विकृष्टेन सता पथा ।
गिरि व्रजम् पुर वरम् शीघ्रम् आसेदुर् अन्जसा ॥ २.६८.२१ ॥
ക്ഷീണിച്ച വാഹനങ്ങളോടുകൂടിയ ആ ദൂതന്മാർ, ദുർഘടമായ ആ വഴിയിലൂടെ വേഗത്തിൽ നേരിട്ട് ഗിരിവ്രജം എന്ന ശ്രേഷ്ഠനഗരത്തിൽ എത്തി.
2.68.22
भर्तुः प्रिय अर्थम् कुल रक्षण अर्थम् ।
भर्तुः च वम्शस्य परिग्रह अर्थम् ।
अहेडमानाः त्वरया स्म दूता ।
रात्र्याम् तु ते तत् पुरम् एव याताः ॥ २.६८.२२ ॥
യജമാനന്റെ പ്രിയകാര്യത്തിനും, കുലരക്ഷയ്ക്കും, യജമാനന്റെയും വംശത്തിന്റെയും നിലനിൽപ്പിനുമായി, അലസത കാണിക്കാതെ ആ ദൂതന്മാർ വേഗത്തിൽ പോയി; രാത്രിയിൽത്തന്നെ അവർ ആ നഗരത്തിലെത്തി.