ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.69.1
याम् एव रात्रिम् ते दूताः प्रविशन्ति स्म ताम् पुरीम् ।
भरतेन अपि ताम् रात्रिम् स्वप्नो दृष्टः अयम् अप्रियः ॥ २.६९.१ ॥
ಆ ರಾತ್ರಿ ದೂತರು ಆ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅದೇ ರಾತ್ರಿ ಭರತನೂ ಈ ಅಪ್ರಿಯ ಕನಸನ್ನು ಕಂಡನು.
2.69.2
व्युष्टाम् एव तु ताम् रात्रिम् दृष्ट्वा तम् स्वप्नम् अप्रियम् ।
पुत्रः राज अधिराजस्य सुभृशम् पर्यतप्यत ॥ २.६९.२ ॥
ಆ ರಾತ್ರಿ ಮುಂಜಾನೆಯಾದಾಗ, ಆ ಅಪ್ರಿಯ ಕನಸನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜಾಧಿರಾಜನ ಪುತ್ರ ಭರತನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದನು.
2.69.3
तप्यमानम् समाज्ञाय वयस्याः प्रिय वादिनः ।
आयासम् हि विनेष्यन्तः सभायाम् चक्रिरे कथाः ॥ २.६९.३ ॥
ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಗೆಳೆಯರು, ಅವನ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
2.69.4
वादयन्ति तथा शान्तिम् लासयन्ति अपि च अपरे ।
नाटकानि अपरे प्राहुर् हास्यानि विविधानि च ॥ २.६९.४ ॥
ಕೆಲವರು ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸಿದರು, ಕೆಲವರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿಸಿದರು; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಾಸ್ಯಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿದರು.
2.69.5
स तैः महात्मा भरतः सखिभिः प्रिय वादिभिः ।
गोष्ठी हास्यानि कुर्वद्भिर् न प्राहृष्यत राघवः ॥ २.६९.५ ॥
ಆ ಪ್ರಿಯ ಗೆಳೆಯರು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
2.69.6
तम् अब्रवीत् प्रिय सखो भरतम् सखिभिर् वृतम् ।
सुहृद्भिः पर्युपासीनः किम् सखे न अनुमोदसे ॥ २.६९.६ ॥
ಗೆಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹಿತೈಷಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಭರತನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಿಯ ಗೆಳೆಯ ಹೇಳಿದನು: "ಗೆಳೆಯ, ನೀನು ಏಕೆ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ?"
2.69.7
एवम् ब्रुवाणम् सुहृदम् भरतः प्रत्युवाच ह ।
शृणु त्वम् यन् निमित्तम्मे दैन्यम् एतत् उपागतम् ॥ २.६९.७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಭರತನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ನನಗೆ ಈ ದುಃಖ ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳು.
2.69.8
स्वप्ने पितरम् अद्राक्षम् मलिनम् मुक्त मूर्धजम् ।
पतन्तम् अद्रि शिखरात् कलुषे गोमये ह्रदे ॥ २.६९.८ ॥
ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ತಂದೆಯನ್ನು ಕಂಡೆನು: ಮಲಿನನಾಗಿ, ಕೆದರಿದ ಕೂದಲಿನಿಂದ, ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಿಂದ ಕೊಳಕು ಸೆಗಣಿಯ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವನಾಗಿ.
2.69.9
प्लवमानः च मे दृष्टः स तस्मिन् गोमय ह्रदे ।
पिबन्न् अन्जलिना तैलम् हसन्न् इव मुहुर् मुहुः ॥ २.६९.९ ॥
ಆ ಸೆಗಣಿ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈಜುತ್ತಿರುವುದು ನನಗೆ ಕಾಣಿಸಿತು; ಅಂಗೈಯಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತ, ಪದೇ ಪದೇ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ.
2.69.10
ततः तिलोदनम् भुक्त्वा पुनः पुनर् अधः शिराः ।
तैलेन अभ्यक्त सर्व अन्गः तैलम् एव अवगाहत ॥ २.६९.१० ॥
ನಂತರ ಎಳ್ಳನ್ನ ಊಟ ಮಾಡಿ, ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಪದೇ ಪದೇ, ಮೈಯೆಲ್ಲ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದರು.
2.69.11
स्वप्ने अपि सागरम् शुष्कम् चन्द्रम् च पतितम् भुवि ।
सहसा च अपि सम्शन्तम् ज्वलितम् जात वेदसम् ॥ २.६९.११ ॥
ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಒಣಗಿದುದನ್ನು ಕಂಡೆನು, ಚಂದ್ರ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡೆನು; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಕಿ ನಂದಿದುದನ್ನು ಕಂಡೆನು.
2.69.12
औपवाह्यस्य नागस्य विषाणम् शकलीकृतम् ।
सहसा चापि सम्शान्तम् ज्वलितम् जातवेदसम् ॥ २.६९.१२ ॥
ರಾಜ ಆನೆಯ ದಂತ ತುಂಡಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆನು; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಕಿಯೂ ನಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆನು.
2.69.13
अवदीर्णाम् च पृथिवीम् शुष्कामः च विविधान् द्रुमान् ।
अहम् पश्यामि विध्वस्तान् सधूमामः चैव पार्वतान् ॥ २.६९.१३ ॥
ಭೂಮಿ ಬಿರಿದಿರುವುದನ್ನು, ಒಣಗಿದ ನಾನಾ ಮರಗಳು ಮುರಿದುಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು, ಪರ್ವತಗಳು ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
2.69.14
पीठे कार्ष्णायसे च एनम् निषण्णम् कृष्ण वाससम् ।
प्रहसन्ति स्म राजानम् प्रमदाः कृष्ण पिन्गलाः ॥ २.६९.१४ ॥
ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಈ ರಾಜನನ್ನು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಗುತ್ತಿದ್ದರು.
2.69.15
त्वरमाणः च धर्म आत्मा रक्त माल्य अनुलेपनः ।
रथेन खर युक्तेन प्रयातः दक्षिणा मुखः ॥ २.६९.१५ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನೊಬ್ಬ ಕೆಂಪು ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಲೇಪನ ಧರಿಸಿ, ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥದಲ್ಲಿ ತ್ವರೆಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟನು.
2.69.16
प्रहसन्तीव राजानम् प्रमदा रक्तवासिनी ।
प्रकर्षन्ती मया दृष्टा राक्षसी विकृतासना ॥ २.६९.१६ ॥
ರಾಜನನ್ನು ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ; ಅವಳು ವಿಕೃತ ಆಸನದ ರಾಕ್ಷಸಿ, (ಯಾರನ್ನೋ) ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
2.69.17
एवम् एतन् मया दृष्टम् इमाम् रात्रिम् भय आवहाम् ।
अहम् रामः अथ वा राजा लक्ष्मणो वा मरिष्यति ॥ २.६९.१७ ॥
ಈ ಭಯಂಕರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಇವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ಸಾಯುವೆನೋ, ರಾಮನು ಸಾಯುವನೋ, ಅಥವಾ ರಾಜನೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೋ ಸಾಯುವನು.
2.69.18
नरः यानेन यः स्वप्ने खर युक्तेन याति हि ।
अचिरात् तस्य धूम अग्रम् चितायाम् सम्प्रदृश्यते ॥ २.६९.१८ ॥
ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಹೋಗುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಚಿತೆಯಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಹೊಗೆಯ ತುದಿ ಕಾಣಿಸುವುದು.
2.69.19
एतन् निमित्तम् दीनो अहम् तन् न वः प्रतिपूजये ।
शुष्यति इव च मे कण्ठो न स्वस्थम् इव मे मनः ॥ २.६९.१९ ॥
ಈ ಅಪಶಕುನದಿಂದ ನಾನು ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಗಂಟಲು ಒಣಗಿದಂತಾಗಿದೆ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಲ್ಲ.
2.69.20
न पश्यामि भयस्थानम् भयम् चैवोपधारये ।
भ्रष्टश्च स्वरयोगो मे चाया चोपहता मम ॥ २.६९.२० ॥
ಭಯದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಭಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಸ್ವರದ ಸಾಮರಸ್ಯ ಕೆಟ್ಟಿದೆ; ನನ್ನ ಕಾಂತಿಯೂ ಕುಂದಿದೆ.
2.69.21
जुगुप्सन्न् इव च आत्मानम् न च पश्यामि कारणम् ।
इमाम् हि दुह्स्वप्न गतिम् निशाम्य ताम् ।
अनेक रूपाम् अवितर्किताम् पुरा ।
भयम् महत् तद्द् हृदयान् न याति मे ।
विचिन्त्य राजानम् अचिन्त्य दर्शनम् ॥ २.६९.२१ ॥
ನನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ರೂಪದ, ಹಿಂದೆಂದೂ ಯೋಚಿಸದಿದ್ದ ಈ ದುಃಸ್ವಪ್ನದ ಗತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಮಹಾ ಭಯ ನನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಊಹಿಸಲಾಗದ ದರ್ಶನವುಳ್ಳ ರಾಜನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ—