వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.69

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

పదార్థాలతో చదవండి

2.69.1

याम् एव रात्रिम् ते दूताः प्रविशन्ति स्म ताम् पुरीम् ।
भरतेन अपि ताम् रात्रिम् स्वप्नो दृष्टः अयम् अप्रियः ॥ २.६९.१ ॥

ఆ రాత్రి దూతలు ఆ నగరంలో ప్రవేశిస్తున్నప్పుడే, భరతుడు కూడా ఈ అప్రియమైన కలను చూశాడు.

2.69.2

व्युष्टाम् एव तु ताम् रात्रिम् दृष्ट्वा तम् स्वप्नम् अप्रियम् ।
पुत्रः राज अधिराजस्य सुभृशम् पर्यतप्यत ॥ २.६९.२ ॥

ఆ రాత్రి తెల్లవారిన తర్వాత, ఆ అప్రియమైన కలను చూసి రాజాధిరాజు కుమారుడైన భరతుడు అత్యంత దుఃఖించాడు.

2.69.3

तप्यमानम् समाज्ञाय वयस्याः प्रिय वादिनः ।
आयासम् हि विनेष्यन्तः सभायाम् चक्रिरे कथाः ॥ २.६९.३ ॥

బాధపడుతున్నాడని గ్రహించిన ప్రియంగా మాట్లాడే మిత్రులు, అతని వేదనను పోగొట్టాలని సభలో కబుర్లు మొదలుపెట్టారు.

2.69.4

वादयन्ति तथा शान्तिम् लासयन्ति अपि च अपरे ।
नाटकानि अपरे प्राहुर् हास्यानि विविधानि च ॥ २.६९.४ ॥

కొందరు వాద్యాలు వాయించారు, మరికొందరు నృత్యం చేయించారు; ఇంకొందరు నాటకాలు చెప్పారు, వివిధ హాస్యాలను కూడా చెప్పారు.

2.69.5

स तैः महात्मा भरतः सखिभिः प्रिय वादिभिः ।
गोष्ठी हास्यानि कुर्वद्भिर् न प्राहृष्यत राघवः ॥ २.६९.५ ॥

ప్రియంగా మాట్లాడే ఆ మిత్రులు సభలో హాస్యాలు చేస్తున్నా, మహాత్ముడైన భరతుడు సంతోషించలేదు.

2.69.6

तम् अब्रवीत् प्रिय सखो भरतम् सखिभिर् वृतम् ।
सुहृद्भिः पर्युपासीनः किम् सखे न अनुमोदसे ॥ २.६९.६ ॥

మిత్రులు, హితులచే చుట్టుముట్టబడి కూర్చున్న భరతునితో ఒక ప్రియ మిత్రుడు ఇలా అన్నాడు: "మిత్రమా, నువ్వెందుకు సంతోషించడం లేదు?"

2.69.7

एवम् ब्रुवाणम् सुहृदम् भरतः प्रत्युवाच ह ।
शृणु त्वम् यन् निमित्तम्मे दैन्यम् एतत् उपागतम् ॥ २.६९.७ ॥

ఇలా మాట్లాడిన స్నేహితునితో భరతుడు ఇలా బదులిచ్చాడు: నా మీదికి ఈ దైన్యం వచ్చిన కారణాన్ని విను.

2.69.8

स्वप्ने पितरम् अद्राक्षम् मलिनम् मुक्त मूर्धजम् ।
पतन्तम् अद्रि शिखरात् कलुषे गोमये ह्रदे ॥ २.६९.८ ॥

కలలో నేను తండ్రిని చూశాను: మలినంగా, విరబోసిన జుట్టుతో, పర్వత శిఖరం నుండి మురికి పేడ మడుగులో పడుతూ.

2.69.9

प्लवमानः च मे दृष्टः स तस्मिन् गोमय ह्रदे ।
पिबन्न् अन्जलिना तैलम् हसन्न् इव मुहुर् मुहुः ॥ २.६९.९ ॥

ఆ పేడ మడుగులో ఆయన ఈదుతూ కనిపించారు; చేతులతో నూనె తాగుతూ, మళ్ళీ మళ్ళీ నవ్వుతున్నట్లు.

2.69.10

ततः तिलोदनम् भुक्त्वा पुनः पुनर् अधः शिराः ।
तैलेन अभ्यक्त सर्व अन्गः तैलम् एव अवगाहत ॥ २.६९.१० ॥

తరువాత నువ్వన్నం తిని, తలకిందులుగా పదే పదే, ఒళ్లంతా నూనె పూసుకుని, నూనెలోనే మునిగారు.

2.69.11

स्वप्ने अपि सागरम् शुष्कम् चन्द्रम् च पतितम् भुवि ।
सहसा च अपि सम्शन्तम् ज्वलितम् जात वेदसम् ॥ २.६९.११ ॥

కలలో సముద్రం ఎండిపోవడం చూశాను, చంద్రుడు భూమిపై పడడం చూశాను; అకస్మాత్తుగా మండుతున్న అగ్ని ఆరిపోవడం చూశాను.

2.69.12

औपवाह्यस्य नागस्य विषाणम् शकलीकृतम् ।
सहसा चापि सम्शान्तम् ज्वलितम् जातवेदसम् ॥ २.६९.१२ ॥

రాజ గజం దంతం ముక్కలుగా విరిగిపోవడం చూశాను; అకస్మాత్తుగా మండుతున్న అగ్ని కూడా ఆరిపోవడం చూశాను.

2.69.13

अवदीर्णाम् च पृथिवीम् शुष्कामः च विविधान् द्रुमान् ।
अहम् पश्यामि विध्वस्तान् सधूमामः चैव पार्वतान् ॥ २.६९.१३ ॥

భూమి బద్దలైపోయి ఉండటాన్ని, రకరకాల ఎండిన వృక్షాలు విరిగిపడి ఉండటాన్ని, పర్వతాలు పొగతో నిండి ఉండటాన్ని నేను చూస్తున్నాను.

2.69.14

पीठे कार्ष्णायसे च एनम् निषण्णम् कृष्ण वाससम् ।
प्रहसन्ति स्म राजानम् प्रमदाः कृष्ण पिन्गलाः ॥ २.६९.१४ ॥

నల్లని ఇనుప పీఠంపై నల్లని వస్త్రాలు ధరించి కూర్చున్న ఈ రాజును చూసి నలుపు-పసుపు రంగు స్త్రీలు నవ్వుతున్నారు.

2.69.15

त्वरमाणः च धर्म आत्मा रक्त माल्य अनुलेपनः ।
रथेन खर युक्तेन प्रयातः दक्षिणा मुखः ॥ २.६९.१५ ॥

ధర్మాత్ముడు ఒకడు ఎర్రని మాలలు, గంధం ధరించి, గాడిదలు కట్టిన రథంపై త్వరగా దక్షిణ దిక్కుకు వెళ్లిపోయాడు.

2.69.16

प्रहसन्तीव राजानम् प्रमदा रक्तवासिनी ।
प्रकर्षन्ती मया दृष्टा राक्षसी विकृतासना ॥ २.६९.१६ ॥

రాజును చూసి నవ్వుతున్నట్లుగా ఎర్రని వస్త్రాలు ధరించిన ఒక స్త్రీని నేను చూశాను; ఆమె వికృతమైన ఆసనం కలిగిన రాక్షసి, (ఎవరినో) లాక్కుపోతోంది.

2.69.17

एवम् एतन् मया दृष्टम् इमाम् रात्रिम् भय आवहाम् ।
अहम् रामः अथ वा राजा लक्ष्मणो वा मरिष्यति ॥ २.६९.१७ ॥

ఈ భయంకరమైన రాత్రిలో నేను ఇవన్నీ చూశాను; నేను చనిపోతానో, రాముడు చనిపోతాడో, రాజు లేదా లక్ష్మణుడు చనిపోతాడో.

2.69.18

नरः यानेन यः स्वप्ने खर युक्तेन याति हि ।
अचिरात् तस्य धूम अग्रम् चितायाम् सम्प्रदृश्यते ॥ २.६९.१८ ॥

కలలో గాడిదలు కట్టిన వాహనంపై ఎవరైతే వెళ్తాడో, అతని చితిపై త్వరలో పొగ కొన కనిపిస్తుంది.

2.69.19

एतन् निमित्तम् दीनो अहम् तन् न वः प्रतिपूजये ।
शुष्यति इव च मे कण्ठो न स्वस्थम् इव मे मनः ॥ २.६९.१९ ॥

ఈ అపశకునం వల్ల నేను దుఃఖంలో ఉన్నాను; కాబట్టి మీకు నేను సమాధానం ఇవ్వలేకపోతున్నాను. నా గొంతు ఎండిపోతున్నట్లు ఉంది, నా మనసు స్థిరంగా లేదు.

2.69.20

न पश्यामि भयस्थानम् भयम् चैवोपधारये ।
भ्रष्टश्च स्वरयोगो मे चाया चोपहता मम ॥ २.६९.२० ॥

భయానికి కారణమైన స్థలం నాకు కనిపించడం లేదు, అయినా భయాన్ని అనుభవిస్తున్నాను. నా స్వరం శ్రుతి తప్పింది; నా కాంతి కూడా మసకబారింది.

जुगुप्सन्न् इव च आत्मानम् न च पश्यामि कारणम् ।
इमाम् हि दुह्स्वप्न गतिम् निशाम्य ताम् ।
अनेक रूपाम् अवितर्किताम् पुरा ।
भयम् महत् तद्द् हृदयान् न याति मे ।
विचिन्त्य राजानम् अचिन्त्य दर्शनम् ॥ २.६९.२१ ॥

నన్ను నేనే అసహ్యించుకుంటున్నట్లు ఉంది; దానికి కారణం కూడా కనిపించడం లేదు. అనేక రూపాలు కలిగిన, ముందెన్నడూ ఊహించని ఈ దుస్స్వప్న గతి గురించి విన్నాక, ఆ గొప్ప భయం నా హృదయం నుండి పోవడం లేదు. ఊహకందని దర్శనం కలిగిన రాజును తలచుకుని—