ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.69.1
याम् एव रात्रिम् ते दूताः प्रविशन्ति स्म ताम् पुरीम् ।
भरतेन अपि ताम् रात्रिम् स्वप्नो दृष्टः अयम् अप्रियः ॥ २.६९.१ ॥
ଯେଉଁ ରାତିରେ ଦୂତମାନେ ସେହି ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ, ସେହି ରାତିରେ ଭରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅପ୍ରିୟ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ।
2.69.2
व्युष्टाम् एव तु ताम् रात्रिम् दृष्ट्वा तम् स्वप्नम् अप्रियम् ।
पुत्रः राज अधिराजस्य सुभृशम् पर्यतप्यत ॥ २.६९.२ ॥
ସେହି ରାତି ପାହିଲା ପରେ, ସେହି ଅପ୍ରିୟ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖି ରାଜାଧିରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
2.69.3
तप्यमानम् समाज्ञाय वयस्याः प्रिय वादिनः ।
आयासम् हि विनेष्यन्तः सभायाम् चक्रिरे कथाः ॥ २.६९.३ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଜାଣି ପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିବା ସଖାମାନେ ତାଙ୍କର କ୍ଲେଶ ଦୂର କରିବାକୁ ସଭାରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
2.69.4
वादयन्ति तथा शान्तिम् लासयन्ति अपि च अपरे ।
नाटकानि अपरे प्राहुर् हास्यानि विविधानि च ॥ २.६९.४ ॥
କେହି ବାଦ୍ୟ ବଜାଇଲେ, କେହି ନୃତ୍ୟ କରାଇଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ନାଟକ କହିଲେ ଏବଂ ବିବିଧ ହାସ୍ୟ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ କହିଲେ।
2.69.5
स तैः महात्मा भरतः सखिभिः प्रिय वादिभिः ।
गोष्ठी हास्यानि कुर्वद्भिर् न प्राहृष्यत राघवः ॥ २.६९.५ ॥
ସେହି ପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିବା ସଖାମାନେ ସଭାରେ ହାସ୍ୟ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମହାତ୍ମା ଭରତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
2.69.6
तम् अब्रवीत् प्रिय सखो भरतम् सखिभिर् वृतम् ।
सुहृद्भिः पर्युपासीनः किम् सखे न अनुमोदसे ॥ २.६९.६ ॥
ସଖା ଓ ହିତୈଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ବସିଥିବା ଭରତଙ୍କୁ ଜଣେ ପ୍ରିୟ ସଖା କହିଲେ, "ହେ ସଖା, ତୁମେ କାହିଁକି ଆନନ୍ଦିତ ନୁହଁ?"
2.69.7
एवम् ब्रुवाणम् सुहृदम् भरतः प्रत्युवाच ह ।
शृणु त्वम् यन् निमित्तम्मे दैन्यम् एतत् उपागतम् ॥ २.६९.७ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଭରତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ମୋ ଉପରେ ଏହି ଦୈନ୍ୟ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଆସିଛି ତାହା ଶୁଣ।
2.69.8
स्वप्ने पितरम् अद्राक्षम् मलिनम् मुक्त मूर्धजम् ।
पतन्तम् अद्रि शिखरात् कलुषे गोमये ह्रदे ॥ २.६९.८ ॥
ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି: ମଳିନ, ଖୋଲା କେଶରେ, ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ କଳୁଷିତ ଗୋବର ହ୍ରଦରେ ପଡ଼ୁଥିବା।
2.69.9
प्लवमानः च मे दृष्टः स तस्मिन् गोमय ह्रदे ।
पिबन्न् अन्जलिना तैलम् हसन्न् इव मुहुर् मुहुः ॥ २.६९.९ ॥
ସେହି ଗୋବର ହ୍ରଦରେ ସେ ସନ୍ତରଣ କରୁଥିବା ମୁଁ ଦେଖିଲି; ଅଞ୍ଜଳିରେ ତେଲ ପିଉଥିବା, ଯେପରି ବାରମ୍ବାର ହସୁଥିବା।
2.69.10
ततः तिलोदनम् भुक्त्वा पुनः पुनर् अधः शिराः ।
तैलेन अभ्यक्त सर्व अन्गः तैलम् एव अवगाहत ॥ २.६९.१० ॥
ତା'ପରେ ତିଳ ଭାତ ଖାଇ, ବାରମ୍ବାର ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି, ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ତେଲ ଲଗାଇ କେବଳ ତେଲରେ ହିଁ ଡୁବୁକି ଦେଉଥିଲେ।
2.69.11
स्वप्ने अपि सागरम् शुष्कम् चन्द्रम् च पतितम् भुवि ।
सहसा च अपि सम्शन्तम् ज्वलितम् जात वेदसम् ॥ २.६९.११ ॥
ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ସାଗର ଶୁଖିଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲି; ଏବଂ ହଠାତ୍ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ଲିଭିଥିବା ଦେଖିଲି।
2.69.12
औपवाह्यस्य नागस्य विषाणम् शकलीकृतम् ।
सहसा चापि सम्शान्तम् ज्वलितम् जातवेदसम् ॥ २.६९.१२ ॥
ରାଜ ହାତୀର ଦାନ୍ତ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଥିବା ଦେଖିଲି; ଏବଂ ହଠାତ୍ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଲିଭିଥିବା ଦେଖିଲି।
2.69.13
अवदीर्णाम् च पृथिवीम् शुष्कामः च विविधान् द्रुमान् ।
अहम् पश्यामि विध्वस्तान् सधूमामः चैव पार्वतान् ॥ २.६९.१३ ॥
ମୁଁ ପୃଥିବୀ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ, ନାନାପ୍ରକାର ଶୁଷ୍କ ବୃକ୍ଷ ଭଗ୍ନ ଏବଂ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ଧୂଆଁରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖୁଛି।
2.69.14
पीठे कार्ष्णायसे च एनम् निषण्णम् कृष्ण वाससम् ।
प्रहसन्ति स्म राजानम् प्रमदाः कृष्ण पिन्गलाः ॥ २.६९.१४ ॥
କଳା ଲୁହାର ଆସନରେ କଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ବସିଥିବା ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ କଳା ଓ ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର ନାରୀମାନେ ହସୁଥିଲେ।
2.69.15
त्वरमाणः च धर्म आत्मा रक्त माल्य अनुलेपनः ।
रथेन खर युक्तेन प्रयातः दक्षिणा मुखः ॥ २.६९.१५ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ସେ ଲାଲ ମାଳା ଓ ଅନୁଲେପନ ଧାରଣ କରି, ଗଧ ଯୋଡ଼ା ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲା।
2.69.16
प्रहसन्तीव राजानम् प्रमदा रक्तवासिनी ।
प्रकर्षन्ती मया दृष्टा राक्षसी विकृतासना ॥ २.६९.१६ ॥
ରାଜାଙ୍କୁ ଯେପରି ହସୁଥିବା ଲାଲ ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ ଏକ ନାରୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି; ସେ ବିକୃତ ଆସନର ରାକ୍ଷସୀ, (କାହାକୁ) ଟାଣି ନେଉଥିଲା।
2.69.17
एवम् एतन् मया दृष्टम् इमाम् रात्रिम् भय आवहाम् ।
अहम् रामः अथ वा राजा लक्ष्मणो वा मरिष्यति ॥ २.६९.१७ ॥
ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାତ୍ରିରେ ମୁଁ ଏସବୁ ଦେଖିଛି; ମୁଁ ମରିବି, ଅଥବା ରାମ, ଅଥବା ରାଜା, ଅଥବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମରିବେ।
2.69.18
नरः यानेन यः स्वप्ने खर युक्तेन याति हि ।
अचिरात् तस्य धूम अग्रम् चितायाम् सम्प्रदृश्यते ॥ २.६९.१८ ॥
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଗଧ ଯୋଡ଼ା ଯାନରେ ଯାଏ, ତାହାର ଚିତାରେ ଶୀଘ୍ର ଧୂଆଁର ଅଗ୍ରଭାଗ ଦେଖାଯିବ।
2.69.19
एतन् निमित्तम् दीनो अहम् तन् न वः प्रतिपूजये ।
शुष्यति इव च मे कण्ठो न स्वस्थम् इव मे मनः ॥ २.६९.१९ ॥
ଏହି ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଉନାହିଁ। ମୋ ଗଳା ଶୁଖିଯାଉଥିବା ଭଳି ଲାଗୁଛି, ଏବଂ ମୋ ମନ ସ୍ଥିର ନାହିଁ।
2.69.20
न पश्यामि भयस्थानम् भयम् चैवोपधारये ।
भ्रष्टश्च स्वरयोगो मे चाया चोपहता मम ॥ २.६९.२० ॥
ଭୟର ସ୍ଥାନ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ, ତଥାପି ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁଛି। ମୋ ସ୍ୱରର ସୁର ବିଗଡ଼ିଯାଇଛି, ଏବଂ ମୋ କାନ୍ତିଓ ମଳିନ ହୋଇଛି।
2.69.21
जुगुप्सन्न् इव च आत्मानम् न च पश्यामि कारणम् ।
इमाम् हि दुह्स्वप्न गतिम् निशाम्य ताम् ।
अनेक रूपाम् अवितर्किताम् पुरा ।
भयम् महत् तद्द् हृदयान् न याति मे ।
विचिन्त्य राजानम् अचिन्त्य दर्शनम् ॥ २.६९.२१ ॥
ମୁଁ ଯେମିତି ନିଜକୁ ଘୃଣା କରୁଛି ଭଳି ଲାଗୁଛି; ତାର କାରଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନାହିଁ। ଅନେକ ରୂପର, ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଭାବି ନଥିବା ଏହି ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନର ଗତି ଶୁଣି ସେହି ମହା ଭୟ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଯାଉନାହିଁ। ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଦର୍ଶନ ଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି—