വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.69.1
याम् एव रात्रिम् ते दूताः प्रविशन्ति स्म ताम् पुरीम् ।
भरतेन अपि ताम् रात्रिम् स्वप्नो दृष्टः अयम् अप्रियः ॥ २.६९.१ ॥
ദൂതന്മാർ ആ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച അതേ രാത്രിയിൽ ഭരതനും ഈ അപ്രിയമായ സ്വപ്നം കണ്ടു.
2.69.2
व्युष्टाम् एव तु ताम् रात्रिम् दृष्ट्वा तम् स्वप्नम् अप्रियम् ।
पुत्रः राज अधिराजस्य सुभृशम् पर्यतप्यत ॥ २.६९.२ ॥
ആ രാത്രി പുലർന്നപ്പോൾ, ആ അപ്രിയ സ്വപ്നം കണ്ട രാജാധിരാജപുത്രനായ ഭരതൻ അത്യന്തം വ്യാകുലനായി.
2.69.3
तप्यमानम् समाज्ञाय वयस्याः प्रिय वादिनः ।
आयासम् हि विनेष्यन्तः सभायाम् चक्रिरे कथाः ॥ २.६९.३ ॥
വേദനിക്കുന്നത് മനസ്സിലാക്കിയ, പ്രിയമായി സംസാരിക്കുന്ന സുഹൃത്തുകൾ അവന്റെ ദുഃഖം അകറ്റാൻ സഭയിൽ സംഭാഷണങ്ങൾ തുടങ്ങി.
2.69.4
वादयन्ति तथा शान्तिम् लासयन्ति अपि च अपरे ।
नाटकानि अपरे प्राहुर् हास्यानि विविधानि च ॥ २.६९.४ ॥
ചിലർ സംഗീതം വായിച്ചു, ചിലർ നൃത്തം ചെയ്യിച്ചു; മറ്റു ചിലർ നാടകങ്ങൾ പറഞ്ഞു, പലവിധ തമാശകളും പറഞ്ഞു.
2.69.5
स तैः महात्मा भरतः सखिभिः प्रिय वादिभिः ।
गोष्ठी हास्यानि कुर्वद्भिर् न प्राहृष्यत राघवः ॥ २.६९.५ ॥
പ്രിയമായി സംസാരിക്കുന്ന ആ സുഹൃത്തുക്കൾ സദസ്സിൽ തമാശകൾ പറഞ്ഞിട്ടും മഹാത്മാവായ ഭരതൻ സന്തോഷിച്ചില്ല.
2.69.6
तम् अब्रवीत् प्रिय सखो भरतम् सखिभिर् वृतम् ।
सुहृद्भिः पर्युपासीनः किम् सखे न अनुमोदसे ॥ २.६९.६ ॥
സുഹൃത്തുക്കളാലും ഹിതൈഷികളാലും ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്ന ഭരതനോട് ഒരു പ്രിയ സുഹൃത്ത് പറഞ്ഞു: "സുഹൃത്തേ, നീ എന്തുകൊണ്ട് സന്തോഷിക്കുന്നില്ല?"
2.69.7
एवम् ब्रुवाणम् सुहृदम् भरतः प्रत्युवाच ह ।
शृणु त्वम् यन् निमित्तम्मे दैन्यम् एतत् उपागतम् ॥ २.६९.७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ സുഹൃത്തിനോട് ഭരതൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: എനിക്ക് ഈ ദുഃഖം വന്നുചേർന്നതിന്റെ കാരണം കേൾക്കൂ.
2.69.8
स्वप्ने पितरम् अद्राक्षम् मलिनम् मुक्त मूर्धजम् ।
पतन्तम् अद्रि शिखरात् कलुषे गोमये ह्रदे ॥ २.६९.८ ॥
സ്വപ്നത്തിൽ ഞാൻ പിതാവിനെ കണ്ടു: മലിനനായി, അഴിഞ്ഞ മുടിയോടെ, പർവതശിഖരത്തിൽ നിന്ന് വൃത്തികെട്ട ചാണകക്കുളത്തിലേക്ക് വീഴുന്നവനായി.
2.69.9
प्लवमानः च मे दृष्टः स तस्मिन् गोमय ह्रदे ।
पिबन्न् अन्जलिना तैलम् हसन्न् इव मुहुर् मुहुः ॥ २.६९.९ ॥
ആ ചാണകക്കുളത്തിൽ അദ്ദേഹം നീന്തുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു; കൈക്കുമ്പിളിൽ എണ്ണ കുടിച്ച്, ആവർത്തിച്ച് ചിരിക്കുന്നതുപോലെ.
2.69.10
ततः तिलोदनम् भुक्त्वा पुनः पुनर् अधः शिराः ।
तैलेन अभ्यक्त सर्व अन्गः तैलम् एव अवगाहत ॥ २.६९.१० ॥
പിന്നീട് എള്ളുചോറ് കഴിച്ച്, തലകീഴായി ആവർത്തിച്ച്, ശരീരമാസകലം എണ്ണ പുരട്ടി എണ്ണയിൽത്തന്നെ മുങ്ങി.
2.69.11
स्वप्ने अपि सागरम् शुष्कम् चन्द्रम् च पतितम् भुवि ।
सहसा च अपि सम्शन्तम् ज्वलितम् जात वेदसम् ॥ २.६९.११ ॥
സ്വപ്നത്തിൽ സമുദ്രം വറ്റിപ്പോയതും ചന്ദ്രൻ ഭൂമിയിൽ വീണതും ഞാൻ കണ്ടു; പെട്ടെന്ന് ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അഗ്നി കെട്ടുപോയതും കണ്ടു.
2.69.12
औपवाह्यस्य नागस्य विषाणम् शकलीकृतम् ।
सहसा चापि सम्शान्तम् ज्वलितम् जातवेदसम् ॥ २.६९.१२ ॥
രാജകീയ ആനയുടെ കൊമ്പ് ചിതറി തകർന്നതു ഞാൻ കണ്ടു; പെട്ടെന്ന് ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അഗ്നിയും കെട്ടുപോയതു കണ്ടു.
2.69.13
अवदीर्णाम् च पृथिवीम् शुष्कामः च विविधान् द्रुमान् ।
अहम् पश्यामि विध्वस्तान् सधूमामः चैव पार्वतान् ॥ २.६९.१३ ॥
ഭൂമി പിളർന്നു കിടക്കുന്നതും, പലതരം ഉണങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങൾ തകർന്നു കിടക്കുന്നതും, പർവതങ്ങൾ പുകയോടെ ഇരിക്കുന്നതും ഞാൻ കാണുന്നു.
2.69.14
पीठे कार्ष्णायसे च एनम् निषण्णम् कृष्ण वाससम् ।
प्रहसन्ति स्म राजानम् प्रमदाः कृष्ण पिन्गलाः ॥ २.६९.१४ ॥
കറുത്ത ഇരുമ്പിന്റെ പീഠത്തിൽ കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ രാജാവിനെ കറുപ്പും ചെമ്പിച്ച നിറവുമുള്ള സ്ത്രീകൾ പരിഹസിച്ചു ചിരിച്ചു.
2.69.15
त्वरमाणः च धर्म आत्मा रक्त माल्य अनुलेपनः ।
रथेन खर युक्तेन प्रयातः दक्षिणा मुखः ॥ २.६९.१५ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ ഒരാൾ ചുവന്ന മാലയും ചന്ദനവും അണിഞ്ഞ് കഴുതകൾ പൂട്ടിയ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ തെക്കോട്ട് പുറപ്പെട്ടു.
2.69.16
प्रहसन्तीव राजानम् प्रमदा रक्तवासिनी ।
प्रकर्षन्ती मया दृष्टा राक्षसी विकृतासना ॥ २.६९.१६ ॥
രാജാവിനെ പരിഹസിച്ചു ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ചുവന്ന വസ്ത്രമണിഞ്ഞ ഒരു സ്ത്രീയെ ഞാൻ കണ്ടു; വികൃതമായ ഇരിപ്പിടമുള്ള ആ രാക്ഷസി (ആരെയോ) വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുകയായിരുന്നു.
2.69.17
एवम् एतन् मया दृष्टम् इमाम् रात्रिम् भय आवहाम् ।
अहम् रामः अथ वा राजा लक्ष्मणो वा मरिष्यति ॥ २.६९.१७ ॥
ഭയം നിറഞ്ഞ ഈ രാത്രിയിൽ ഞാൻ ഇതെല്ലാം കണ്ടു; ഞാനോ രാമനോ, അല്ലെങ്കിൽ രാജാവോ ലക്ഷ്മണനോ മരിക്കും.
2.69.18
नरः यानेन यः स्वप्ने खर युक्तेन याति हि ।
अचिरात् तस्य धूम अग्रम् चितायाम् सम्प्रदृश्यते ॥ २.६९.१८ ॥
സ്വപ്നത്തിൽ കഴുതകൾ പൂട്ടിയ വാഹനത്തിൽ ആരെങ്കിലും പോകുന്നുവെങ്കിൽ, അവന്റെ ചിതയിൽ ഉടൻ പുകച്ചുരുൾ കാണും.
2.69.19
एतन् निमित्तम् दीनो अहम् तन् न वः प्रतिपूजये ।
शुष्यति इव च मे कण्ठो न स्वस्थम् इव मे मनः ॥ २.६९.१९ ॥
ഈ ദുശ്ശകുനം കാരണം ഞാൻ ദുഃഖിതനാണ്; അതിനാൽ നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ മറുപടി നൽകുന്നില്ല. എന്റെ തൊണ്ട വരളുന്നതുപോലെയുണ്ട്; എന്റെ മനസ്സ് സ്വസ്ഥമല്ല.
2.69.20
न पश्यामि भयस्थानम् भयम् चैवोपधारये ।
भ्रष्टश्च स्वरयोगो मे चाया चोपहता मम ॥ २.६९.२० ॥
ഭയത്തിന്റെ സ്ഥാനം ഞാൻ കാണുന്നില്ല, എങ്കിലും ഭയം ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു. എന്റെ സ്വരത്തിന്റെ ഇണക്കം നഷ്ടപ്പെട്ടു; എന്റെ പ്രഭയും ക്ഷയിച്ചു.
2.69.21
जुगुप्सन्न् इव च आत्मानम् न च पश्यामि कारणम् ।
इमाम् हि दुह्स्वप्न गतिम् निशाम्य ताम् ।
अनेक रूपाम् अवितर्किताम् पुरा ।
भयम् महत् तद्द् हृदयान् न याति मे ।
विचिन्त्य राजानम् अचिन्त्य दर्शनम् ॥ २.६९.२१ ॥
ഞാൻ തന്നെ എന്നെ വെറുക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു; അതിന്റെ കാരണവും കാണുന്നില്ല. പല രൂപങ്ങളുള്ള, മുമ്പ് ചിന്തിക്കാത്ത ഈ ദുഃസ്വപ്നത്തിന്റെ ഗതി കേട്ടശേഷം ആ മഹാഭയം എന്റെ ഹൃദയത്തിൽനിന്ന് പോകുന്നില്ല. ചിന്തിക്കാനാകാത്ത ദർശനമുള്ള രാജാവിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ച്—