Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.70.1
भरते ब्रुवति स्वप्नम् दूताः ते क्लान्त वाहनाः ।
प्रविश्य असह्य परिखम् रम्यम् राज गृहम् पुरम् ॥ २.७०.१ ॥
Mientras Bharata hablaba de su sueño, los mensajeros, con sus monturas agotadas, entraron en la hermosa ciudad real de Rāja-gṛha, cuyos fosos eran difíciles de cruzar.
2.70.2
समागम्य तु राज्ञा च राज पुत्रेण च अर्चिताः ।
राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तम् ऊचुर् भरतम् वचः ॥ २.७०.२ ॥
Tras encontrarse con el rey y el príncipe real, y ser honrados por ellos, los mensajeros tomaron los pies del rey y dijeron estas palabras a Bharata.
2.70.3
पुरोहितः त्वा कुशलम् प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणः च निर्याहि कृत्यम् आत्ययिकम् त्वया ॥ २.७०.३ ॥
El sacerdote doméstico preguntó por tu bienestar y todos los ministros dijeron: 'Apresúrate y parte; tienes un asunto urgente que atender.'
2.70.4
इमानि च महार्हाणि वस्त्राण्याभरणानि च ।
प्रतिगृह्य विशालाक्ष मातुलस्य च दापय ॥ २.७०.४ ॥
Oh tú de ojos grandes, recibe estas preciosas vestiduras y adornos, y haz que se envíen a tu tío materno.
2.70.5
अत्र विम्शति कोट्यः तु नृपतेर् मातुलस्य ते ।
दश कोट्यः तु सम्पूर्णाः तथैव च नृप आत्मज ॥ २.७०.५ ॥
Aquí hay veinte crores para el rey, y para tu tío materno diez crores completos; igualmente, oh príncipe.
2.70.6
प्रतिगृह्य च तत् सर्वम् स्वनुरक्तः सुहृज् जने ।
दूतान् उवाच भरतः कामैः सम्प्रतिपूज्य तान् ॥ २.७०.६ ॥
Habiendo recibido todo aquello, y con afecto hacia sus amigos, Bharata honró plenamente a los mensajeros con lo que deseaban, y les dijo:
2.70.7
कच्चित् सुकुशली राजा पिता दशरथो मम ।
कच्चिच् च अरागता रामे लक्ष्मणे वा महात्मनि ॥ २.७०.७ ॥
¿Está bien y feliz mi padre, el rey Daśaratha? ¿Y están libres de enfermedad el magnánimo Rāma y Lakṣmaṇa?
2.70.8
आर्या च धर्म निरता धर्मज्ञा धर्म दर्शिनी ।
अरोगा च अपि कौसल्या माता रामस्य धीमतः ॥ २.७०.८ ॥
¿Y está libre de enfermedad la noble Kausalyā, devota del dharma, conocedora del dharma, que ve el dharma, madre del sabio Rāma?
2.70.9
कच्चित् सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या ।
शत्रुघ्नस्य च वीरस्य सारोगा च अपि मध्यमा ॥ २.७०.९ ॥
¿Están completamente libres de enfermedad Sumitrā, que conoce el dharma y es madre de Lakṣmaṇa, y la reina del medio, madre del heroico Śatrughna?
2.70.10
आत्म कामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञ मानिनी ।
अरोगा च अपि कैकेयी माता मे किम् उवाच ह ॥ २.७०.१० ॥
¿Está libre de enfermedad mi madre Kaikeyī, siempre voluntariosa, feroz, colérica, astuta y orgullosa? ¿Y qué dijo?
2.70.11
एवम् उक्ताः तु ते दूता भरतेन महात्मना ।
ऊचुः सम्प्रश्रितम् वाक्यम् इदम् तम् भरतम् तदा ॥ २.७०.११ ॥
Así interpelados por el magnánimo Bharata, aquellos mensajeros dijeron entonces con respeto estas palabras a Bharata.
2.70.12
कुशलाः ते नर व्याघ्र येषाम् कुशलम् इच्चसि ।
श्रीश्च त्वाम् वृणुते पद्मा युज्यताम् चापि ते रकः ॥ २.७०.१२ ॥
Están bien, oh tigre entre los hombres, aquellos por cuyo bienestar preguntas; que Śrī y Padmā te elijan, y que tu fortuna se una a ti.
2.70.13
भरतः च अपि तान् दूतान् एवम् उक्तः अभ्यभाषत ।
आपृच्चे अहम् महा राजम् दूताः सम्त्वरयन्ति माम् ॥ २.७०.१३ ॥
Cuando los mensajeros le hablaron así, Bharata también respondió: "Me despido del gran rey; los mensajeros me apremian."
2.70.14
एवम् उक्त्वा तु तान् दूतान् भरतः पार्थिव आत्मजः ।
दूतैः सम्चोदितः वाक्यम् मातामहम् उवाच ह ॥ २.७०.१४ ॥
Habiendo dicho esto a aquellos mensajeros, Bharata, hijo del rey, instado por los mensajeros, dirigió estas palabras a su abuelo materno.
2.70.15
राजन् पितुर् गमिष्यामि सकाशम् दूत चोदितः ।
पुनर् अपि अहम् एष्यामि यदा मे त्वम् स्मरिष्यसि ॥ २.७०.१५ ॥
"Oh rey, instado por el mensajero, iré a la presencia de mi padre; y cuando me recuerdes, volveré de nuevo."
2.70.16
भरतेन एवम् उक्तः तु नृपो मातामहः तदा ।
तम् उवाच शुभम् वाक्यम् शिरस्य् आघ्राय राघवम् ॥ २.७०.१६ ॥
Así dirigido por Bharata, el rey, su abuelo materno, entonces olió la cabeza de Rāghava (Bharata) y le dirigió estas palabras auspiciosas.
2.70.17
गच्च तात अनुजाने त्वाम् कैकेयी सुप्रजाः त्वया ।
मातरम् कुशलम् ब्रूयाः पितरम् च परम् तप ॥ २.७०.१७ ॥
"Ve, querido hijo; te doy permiso. Gracias a ti, Kaikeyī tiene un buen hijo. Dile a tu madre que estoy bien, y también a tu padre, oh asceta."
2.70.18
पुरोहितम् च कुशलम् ये च अन्ये द्विज सत्तमाः ।
तौ च तात महा इष्वासौ भ्रातरु राम लक्ष्मणौ ॥ २.७०.१८ ॥
"Di al sacerdote doméstico y a los otros mejores de los dos veces nacidos que estoy bien; y, querido hijo, di a esos dos grandes hermanos arqueros, Rāma y Lakṣmaṇa, que yo también estoy bien."
2.70.19
तस्मै हस्ति उत्तमामः चित्रान् कम्बलान् अजिनानि च ।
अभिसत्कृत्य कैकेयो भरताय धनम् ददौ ॥ २.७०.१९ ॥
Con honor, el rey de Kekaya dio a Bharata los mejores elefantes, mantas de colores y pieles, y riquezas.
2.70.20
रुक्म निष्क सहस्रे द्वे षोडश अश्व शतानि च ।
सत्कृत्य कैकेयी पुत्रम् केकयो धनम् आदिशत् ॥ २.७०.२० ॥
Honrando al hijo de Kaikeyī, el rey de Kekaya ordenó entregar riquezas: dos mil niṣkas de oro y mil seiscientos caballos.
2.70.21
तथा अमात्यान् अभिप्रेतान् विश्वास्यामः च गुण अन्वितान् ।
ददाव् अश्व पतिः शीघ्रम् भरताय अनुयायिनः ॥ २.७०.२१ ॥
Asimismo, Aśvapati dio pronto a Bharata ministros queridos, fiables y virtuosos, y seguidores.
2.70.22
ऐरावतान् ऐन्द्र शिरान् नागान् वै प्रिय दर्शनान् ।
खरान् शीघ्रान् सुसम्युक्तान् मातुलो अस्मै धनम् ददौ ॥ २.७०.२२ ॥
Su tío materno le dio riquezas: elefantes semejantes a Airāvata, de cabezas como las del elefante de Indra y hermosos de ver, y asnos veloces y bien uncidos.
2.70.23
अन्तः पुरे अतिसम्वृद्धान् व्याघ्र वीर्य बल अन्वितान् ।
दम्ष्ट्र आयुधान् महा कायान् शुनः च उपायनम् ददौ ॥ २.७०.२३ ॥
También dio como presente perros de gran cuerpo, criados en el palacio interior, dotados del valor y la fuerza de un tigre, con colmillos como armas.
2.70.24
स मातामहम् आपृच्च्य मातुलम् च युधा जितम् ।
रथम् आरुह्य भरतः शत्रुघ्न सहितः ययौ ॥ २.७०.२४ ॥
Bharata se despidió de su abuelo materno y de su tío Yudhājit, subió a su carro y partió junto con Śatrughna.
2.70.25
बभूव ह्यस्य हृदते चिन्ता सुमहती तदा ।
त्वरया चापि दूतानाम् स्वप्नस्यापि च दर्शनात् ॥ २.७०.२५ ॥
Entonces surgió en su corazón una gran angustia, por la prisa de los mensajeros y también por haber visto el sueño.
2.70.26
स स्ववेश्माभ्यतिक्रम्य नरनागश्वसम्वृतम् ।
प्रपेदे सुमहच्छ्रीमान् राजमार्गमनुत्तमम् ॥ २.७०.२६ ॥
Tras pasar más allá de su propia morada, llegó a la mejor calle real, rodeada de hombres, elefantes y caballos.
2.70.27
अभ्यतीत्य ततोऽपश्यदन्तः पुरमुदारधीः ।
ततस्तद्भरतः श्रीमानाविवेशानिवारितः ॥ २.७०.२७ ॥
Habiendo avanzado, el de mente noble vio el palacio interior; luego el glorioso Bharata entró en él sin obstáculos.
2.70.28
स माता महमापृच्च्य मातुलम् च युधाजितम् ।
रथमारुह्य भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ २.७०.२८ ॥
Tras despedirse de su abuelo materno y de su tío materno Yudhājit, Bharata subió al carro y partió junto con Śatrughna.
2.70.29
रथान् मण्डल चक्रामः च योजयित्वा परः शतम् ।
उष्ट्र गो अश्व खरैः भृत्या भरतम् यान्तम् अन्वयुः ॥ २.७०.२९ ॥
Uncido más de un centenar de carros y carretas de ruedas redondas, con camellos, bueyes, caballos y asnos, los sirvientes siguieron a Bharata en su partida.
2.70.30
बलेन गुप्तः भरतः महात्मा ।
सह आर्यकस्य आत्म समैः अमात्यैः ।
आदाय शत्रुघ्नम् अपेत शत्रुर् ।
गृहात् ययौ सिद्धैव इन्द्र लोकात् ॥ २.७०.३० ॥
Protegido por su escolta, el magnánimo Bharata partió de casa, con Āryaka y ministros iguales a él, llevando consigo a Śatrughna, libre de enemigos, como los seres perfectos que parten del mundo de Indra.