ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.70.1
भरते ब्रुवति स्वप्नम् दूताः ते क्लान्त वाहनाः ।
प्रविश्य असह्य परिखम् रम्यम् राज गृहम् पुरम् ॥ २.७०.१ ॥
ಭರತನು ಕನಸಿನ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ದಣಿದ ವಾಹನಗಳಿದ್ದ ಆ ದೂತರು ದುರ್ಗಮ ಕಂದಕಗಳಿದ್ದ ಸುಂದರ ರಾಜನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
2.70.2
समागम्य तु राज्ञा च राज पुत्रेण च अर्चिताः ।
राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तम् ऊचुर् भरतम् वचः ॥ २.७०.२ ॥
ರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಅವರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೂತರು ರಾಜನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಭರತನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
2.70.3
पुरोहितः त्वा कुशलम् प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणः च निर्याहि कृत्यम् आत्ययिकम् त्वया ॥ २.७०.३ ॥
ಪುರೋಹಿತರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಿಗಳು ನಿನ್ನ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: 'ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಡು; ನೀನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಕಾರ್ಯವಿದೆ.'
2.70.4
इमानि च महार्हाणि वस्त्राण्याभरणानि च ।
प्रतिगृह्य विशालाक्ष मातुलस्य च दापय ॥ २.७०.४ ॥
ವಿಶಾಲಾಕ್ಷನೇ, ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಿನ್ನ ಮಾವನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸು.
2.70.5
अत्र विम्शति कोट्यः तु नृपतेर् मातुलस्य ते ।
दश कोट्यः तु सम्पूर्णाः तथैव च नृप आत्मज ॥ २.७०.५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೋಟಿ, ನಿನ್ನ ಮಾವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ, ರಾಜಕುಮಾರನೇ.
2.70.6
प्रतिगृह्य च तत् सर्वम् स्वनुरक्तः सुहृज् जने ।
दूतान् उवाच भरतः कामैः सम्प्रतिपूज्य तान् ॥ २.७०.६ ॥
ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಆ ದೂತರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ ಭರತನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.70.7
कच्चित् सुकुशली राजा पिता दशरथो मम ।
कच्चिच् च अरागता रामे लक्ष्मणे वा महात्मनि ॥ २.७०.७ ॥
ನನ್ನ ತಂದೆ ರಾಜ ದಶರಥರು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಮಹಾತ್ಮರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ?
2.70.8
आर्या च धर्म निरता धर्मज्ञा धर्म दर्शिनी ।
अरोगा च अपि कौसल्या माता रामस्य धीमतः ॥ २.७०.८ ॥
ಧರ್ಮನಿರತೆ, ಧರ್ಮಜ್ಞೆ, ಧರ್ಮದರ್ಶಿನಿಯಾದ ಆರ್ಯೆ ಕೌಸಲ್ಯೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಮನ ತಾಯಿ, ರೋಗರಹಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆಯೇ?
2.70.9
कच्चित् सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या ।
शत्रुघ्नस्य च वीरस्य सारोगा च अपि मध्यमा ॥ २.७०.९ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ತಾಯಿ ಧರ್ಮಜ್ಞೆ ಸುಮಿತ್ರೆ, ವೀರ ಶತ್ರುಘ್ನನ ತಾಯಿ ಮಧ್ಯಮೆ ಕೂಡ ಪೂರ್ಣ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ?
2.70.10
आत्म कामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञ मानिनी ।
अरोगा च अपि कैकेयी माता मे किम् उवाच ह ॥ २.७०.१० ॥
ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವ, ಉಗ್ರಳಾದ, ಕೋಪಿಷ್ಠೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತೆ, ಅಭಿಮಾನಿನಿಯಾದ ನನ್ನ ತಾಯಿ ಕೈಕೇಯಿ ರೋಗರಹಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆಯೇ? ಅವಳು ಏನು ಹೇಳಿದಳು?
2.70.11
एवम् उक्ताः तु ते दूता भरतेन महात्मना ।
ऊचुः सम्प्रश्रितम् वाक्यम् इदम् तम् भरतम् तदा ॥ २.७०.११ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು ಆ ದೂತರು ವಿನಯದಿಂದ ಭರತನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
2.70.12
कुशलाः ते नर व्याघ्र येषाम् कुशलम् इच्चसि ।
श्रीश्च त्वाम् वृणुते पद्मा युज्यताम् चापि ते रकः ॥ २.७०.१२ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಯಾರ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬಯಸುವೆಯೋ ಅವರೆಲ್ಲ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಶ್ರೀಯೂ ಪದ್ಮೆಯೂ ನಿನ್ನನ್ನು ವರಿಸಲಿ, ನಿನ್ನ ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಲಿ.
2.70.13
भरतः च अपि तान् दूतान् एवम् उक्तः अभ्यभाषत ।
आपृच्चे अहम् महा राजम् दूताः सम्त्वरयन्ति माम् ॥ २.७०.१३ ॥
ಆ ದೂತರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಭರತನೂ ಉತ್ತರಿಸಿದನು — "ಮಹಾರಾಜರಿಗೆ ನಾನು ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ದೂತರು ನನ್ನನ್ನು ತ್ವರೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."
2.70.14
एवम् उक्त्वा तु तान् दूतान् भरतः पार्थिव आत्मजः ।
दूतैः सम्चोदितः वाक्यम् मातामहम् उवाच ह ॥ २.७०.१४ ॥
ಆ ದೂತರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜಕುಮಾರ ಭರತನು ದೂತರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ತನ್ನ ತಾಯ್ತಂದೆಯ ತಂದೆಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು.
2.70.15
राजन् पितुर् गमिष्यामि सकाशम् दूत चोदितः ।
पुनर् अपि अहम् एष्यामि यदा मे त्वम् स्मरिष्यसि ॥ २.७०.१५ ॥
"ಅರಸರೇ! ದೂತನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಾನು ತಂದೆಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಾಗ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತೇನೆ."
2.70.16
भरतेन एवम् उक्तः तु नृपो मातामहः तदा ।
तम् उवाच शुभम् वाक्यम् शिरस्य् आघ्राय राघवम् ॥ २.७०.१६ ॥
ಭರತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಆಗ ಅರಸನಾದ ತಾಯ್ತಂದೆಯ ತಂದೆಯು ರಾಘವನ (ಭರತನ) ತಲೆಯನ್ನು ಮೂಸಿ ಅವನಿಗೆ ಈ ಶುಭವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.70.17
गच्च तात अनुजाने त्वाम् कैकेयी सुप्रजाः त्वया ।
मातरम् कुशलम् ब्रूयाः पितरम् च परम् तप ॥ २.७०.१७ ॥
"ಹೋಗು, ಮಗುವೇ! ನಿನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನಿಂದಾಗಿ ಕೈಕೇಯಿ ಉತ್ತಮ ಪುತ್ರವತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ತಾಯಿಗೆ ಕುಶಲ ತಿಳಿಸು; ತಂದೆಗೂ ತಿಳಿಸು, ಓ ತಪಸ್ವಿ."
2.70.18
पुरोहितम् च कुशलम् ये च अन्ये द्विज सत्तमाः ।
तौ च तात महा इष्वासौ भ्रातरु राम लक्ष्मणौ ॥ २.७०.१८ ॥
"ಪುರೋಹಿತರಿಗೂ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಕುಶಲ ತಿಳಿಸು. ಮಗುವೇ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ಸಹೋದರರಾದ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಗೂ (ನನ್ನ ಕುಶಲ ತಿಳಿಸು)."
2.70.19
तस्मै हस्ति उत्तमामः चित्रान् कम्बलान् अजिनानि च ।
अभिसत्कृत्य कैकेयो भरताय धनम् ददौ ॥ २.७०.१९ ॥
ಕೈಕೇಯನು ಗೌರವದಿಂದ ಭರತನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಗಳು, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಕಂಬಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
2.70.20
रुक्म निष्क सहस्रे द्वे षोडश अश्व शतानि च ।
सत्कृत्य कैकेयी पुत्रम् केकयो धनम् आदिशत् ॥ २.७०.२० ॥
ಎರಡು ಸಾವಿರ ಚಿನ್ನದ ನಿಷ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ನೂರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೈಕೇಯಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಕೊಡಲು ಕೇಕಯನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.
2.70.21
तथा अमात्यान् अभिप्रेतान् विश्वास्यामः च गुण अन्वितान् ।
ददाव् अश्व पतिः शीघ्रम् भरताय अनुयायिनः ॥ २.७०.२१ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅಶ್ವಪತಿಯು ಪ್ರಿಯರಾದ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರಾದ, ಗುಣವಂತರಾದ ಅಮಾತ್ಯರನ್ನೂ ಅನುಚರರನ್ನೂ ಭರತನಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.
2.70.22
ऐरावतान् ऐन्द्र शिरान् नागान् वै प्रिय दर्शनान् ।
खरान् शीघ्रान् सुसम्युक्तान् मातुलो अस्मै धनम् ददौ ॥ २.७०.२२ ॥
ಮಾವನು ಅವನಿಗೆ ಐರಾವತದಂತೆ, ಇಂದ್ರನ ಆನೆಯ ತಲೆಯಂತೆ, ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೇಗದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಧನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.
2.70.23
अन्तः पुरे अतिसम्वृद्धान् व्याघ्र वीर्य बल अन्वितान् ।
दम्ष्ट्र आयुधान् महा कायान् शुनः च उपायनम् ददौ ॥ २.७०.२३ ॥
ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಹುಲಿಯ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಬಲವುಳ್ಳ, ಕೋರೆದಾಡೆಗಳೇ ಆಯುಧವಾದ, ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ ನಾಯಿಗಳನ್ನೂ ಉಪಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.
2.70.24
स मातामहम् आपृच्च्य मातुलम् च युधा जितम् ।
रथम् आरुह्य भरतः शत्रुघ्न सहितः ययौ ॥ २.७०.२४ ॥
ಭರತನು ತನ್ನ ಅಜ್ಜ ಮತ್ತು ಮಾವ ಯುಧಾಜಿತನಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ರಥವೇರಿ ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.
2.70.25
बभूव ह्यस्य हृदते चिन्ता सुमहती तदा ।
त्वरया चापि दूतानाम् स्वप्नस्यापि च दर्शनात् ॥ २.७०.२५ ॥
ಆಗ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚಿಂತೆ ಉಂಟಾಯಿತು; ದೂತರ ತ್ವರೆಯಿಂದಲೂ, ಕನಸು ಕಂಡುದರಿಂದಲೂ.
2.70.26
स स्ववेश्माभ्यतिक्रम्य नरनागश्वसम्वृतम् ।
प्रपेदे सुमहच्छ्रीमान् राजमार्गमनुत्तमम् ॥ २.७०.२६ ॥
ಅವನು ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಮನುಷ್ಯರು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿದನು.
2.70.27
अभ्यतीत्य ततोऽपश्यदन्तः पुरमुदारधीः ।
ततस्तद्भरतः श्रीमानाविवेशानिवारितः ॥ २.७०.२७ ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ, ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಅವನು ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ನೋಡಿದನು; ನಂತರ ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಭರತನು ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
2.70.28
स माता महमापृच्च्य मातुलम् च युधाजितम् ।
रथमारुह्य भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ २.७०.२८ ॥
ಅವನು ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾವ ಯುಧಾಜಿತನನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ರಥವನ್ನೇರಿ ಶತ್ರುಘ್ನನ ಸಹಿತ ಹೊರಟನು.
2.70.29
रथान् मण्डल चक्रामः च योजयित्वा परः शतम् ।
उष्ट्र गो अश्व खरैः भृत्या भरतम् यान्तम् अन्वयुः ॥ २.७०.२९ ॥
ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಥಗಳು ಮತ್ತು ದುಂಡು ಚಕ್ರದ ಗಾಡಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಒಂಟೆ, ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಕತ್ತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇವಕರು ಹೊರಟ ಭರತನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು.
2.70.30
बलेन गुप्तः भरतः महात्मा ।
सह आर्यकस्य आत्म समैः अमात्यैः ।
आदाय शत्रुघ्नम् अपेत शत्रुर् ।
गृहात् ययौ सिद्धैव इन्द्र लोकात् ॥ २.७०.३० ॥
ಸೇನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನು, ಆರ್ಯಕನೊಡನೆ, ತನ್ನ ಸಮಾನರಾದ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ, ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಶತ್ರುರಹಿತನಾಗಿ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟನು; ಸಿದ್ಧರು ಇಂದ್ರಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಡುವಂತೆ.