والمیکی رامائن · سرگ 2.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.70.1
भरते ब्रुवति स्वप्नम् दूताः ते क्लान्त वाहनाः ।
प्रविश्य असह्य परिखम् रम्यम् राज गृहम् पुरम् ॥ २.७०.१ ॥
بھرت جب خواب کی بات کہہ رہے تھے، تب تھکے ہوئے سواریوں والے وہ قاصد ناقابلِ عبور خندقوں والے خوبصورت شاہی شہر میں داخل ہوئے۔
2.70.2
समागम्य तु राज्ञा च राज पुत्रेण च अर्चिताः ।
राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तम् ऊचुर् भरतम् वचः ॥ २.७०.२ ॥
بادشاہ اور شہزادے سے ملاقات کر کے، ان سے عزت پا کر، قاصدوں نے بادشاہ کے قدم تھام کر بھرت سے یہ باتیں کہیں۔
2.70.3
पुरोहितः त्वा कुशलम् प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणः च निर्याहि कृत्यम् आत्ययिकम् त्वया ॥ २.७०.३ ॥
پروہت اور تمام وزراء نے تمہاری خیریت پوچھ کر کہا: 'جلدی روانہ ہو جاؤ، تمہارے ذمے ایک فوری کام ہے۔'
2.70.4
इमानि च महार्हाणि वस्त्राण्याभरणानि च ।
प्रतिगृह्य विशालाक्ष मातुलस्य च दापय ॥ २.७०.४ ॥
اے وسیع چشم! یہ قیمتی لباس اور زیورات قبول کرو اور اپنے ماموں کے لیے بھجواؤ۔
2.70.5
अत्र विम्शति कोट्यः तु नृपतेर् मातुलस्य ते ।
दश कोट्यः तु सम्पूर्णाः तथैव च नृप आत्मज ॥ २.७०.५ ॥
یہاں بادشاہ کے لیے بیس کروڑ اور تمہارے ماموں کے لیے دس کروڑ پورے ہیں؛ اسی طرح، اے شہزادے۔
2.70.6
प्रतिगृह्य च तत् सर्वम् स्वनुरक्तः सुहृज् जने ।
दूतान् उवाच भरतः कामैः सम्प्रतिपूज्य तान् ॥ २.७०.६ ॥
یہ سب قبول کر کے، دوستوں کے ساتھ محبت رکھنے والے بھرت نے مطلوبہ چیزوں سے ان قاصدوں کی اچھی طرح تواضع کر کے ان سے کہا۔
2.70.7
कच्चित् सुकुशली राजा पिता दशरथो मम ।
कच्चिच् च अरागता रामे लक्ष्मणे वा महात्मनि ॥ २.७०.७ ॥
کیا میرے والد راجا دشرتھ خیریت سے ہیں؟ اور کیا مہاتما رام اور لکشمن تندرست ہیں؟
2.70.8
आर्या च धर्म निरता धर्मज्ञा धर्म दर्शिनी ।
अरोगा च अपि कौसल्या माता रामस्य धीमतः ॥ २.७०.८ ॥
کیا دھرم میں مگن، دھرم کو جاننے والی، دھرم کا دیدار کرنے والی آریہ کوشلیا، دانا رام کی ماں، تندرست ہیں؟
2.70.9
कच्चित् सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या ।
शत्रुघ्नस्य च वीरस्य सारोगा च अपि मध्यमा ॥ २.७०.९ ॥
کیا لکشمن کی ماں دھرم کو جاننے والی سمترا اور بہادر شترُگھن کی ماں مدھیما بھی بالکل تندرست ہیں؟
2.70.10
आत्म कामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञ मानिनी ।
अरोगा च अपि कैकेयी माता मे किम् उवाच ह ॥ २.७०.१० ॥
ہمیشہ اپنی خواہش پر چلنے والی، شدید، غصیلی، دانا اور مغرور میری ماں کیکئی کیا تندرست ہیں؟ انہوں نے کیا کہا؟
2.70.11
एवम् उक्ताः तु ते दूता भरतेन महात्मना ।
ऊचुः सम्प्रश्रितम् वाक्यम् इदम् तम् भरतम् तदा ॥ २.७०.११ ॥
مہاتما بھرت کے ایسا پوچھنے پر ان قاصدوں نے عاجزی سے بھرت سے یہ بات کہی۔
2.70.12
कुशलाः ते नर व्याघ्र येषाम् कुशलम् इच्चसि ।
श्रीश्च त्वाम् वृणुते पद्मा युज्यताम् चापि ते रकः ॥ २.७०.१२ ॥
اے نر-وياگھر، جن کی خیریت تم چاہتے ہو وہ خیریت سے ہیں؛ لکشمی اور پدما تمہیں اپنائیں، اور تمہاری دولت بھی تم سے جڑ جائے۔
2.70.13
भरतः च अपि तान् दूतान् एवम् उक्तः अभ्यभाषत ।
आपृच्चे अहम् महा राजम् दूताः सम्त्वरयन्ति माम् ॥ २.७०.१३ ॥
ان قاصدوں سے یوں کہے جانے پر بھرت نے بھی جواب دیا — "مہاراج سے میں رخصت لیتا ہوں؛ قاصد مجھے جلدی کروا رہے ہیں۔"
2.70.14
एवम् उक्त्वा तु तान् दूतान् भरतः पार्थिव आत्मजः ।
दूतैः सम्चोदितः वाक्यम् मातामहम् उवाच ह ॥ २.७०.१४ ॥
ان قاصدوں سے یوں کہہ کر شہزادے بھرت نے، قاصدوں کے اکسانے پر، اپنے نانا سے یہ بات کہی۔
2.70.15
राजन् पितुर् गमिष्यामि सकाशम् दूत चोदितः ।
पुनर् अपि अहम् एष्यामि यदा मे त्वम् स्मरिष्यसि ॥ २.७०.१५ ॥
"اے راجا! قاصد کے اکسانے پر میں والد کے پاس جاؤں گا۔ جب آپ مجھے یاد کریں گے تو میں پھر آؤں گا۔"
2.70.16
भरतेन एवम् उक्तः तु नृपो मातामहः तदा ।
तम् उवाच शुभम् वाक्यम् शिरस्य् आघ्राय राघवम् ॥ २.७०.१६ ॥
بھرت کے یوں کہنے پر، تب بادشاہ نانا نے راگھو (بھرت) کا سر سونگھ کر اس سے یہ مبارک بات کہی۔
2.70.17
गच्च तात अनुजाने त्वाम् कैकेयी सुप्रजाः त्वया ।
मातरम् कुशलम् ब्रूयाः पितरम् च परम् तप ॥ २.७०.१७ ॥
"جاؤ، بیٹا! تمہیں اجازت دیتا ہوں۔ تمہارے سبب کیکئی اچھے بیٹے والی ہے۔ ماں کو خیریت کہنا، اور والد کو بھی، اے تپسوی۔"
2.70.18
पुरोहितम् च कुशलम् ये च अन्ये द्विज सत्तमाः ।
तौ च तात महा इष्वासौ भ्रातरु राम लक्ष्मणौ ॥ २.७०.१८ ॥
"پروہت اور دوسرے بہترین برہمنوں کو بھی خیریت کہنا۔ اور اے بیٹے، ان دونوں عظیم کمانداروں، بھائیوں رام اور لکشمن کو بھی (میری خیریت کہنا)۔"
2.70.19
तस्मै हस्ति उत्तमामः चित्रान् कम्बलान् अजिनानि च ।
अभिसत्कृत्य कैकेयो भरताय धनम् ददौ ॥ २.७०.१९ ॥
کیکیہ نے احترام کے ساتھ بھرت کو عمدہ ہاتھی، رنگین کمبل اور مرگ چرم دیے اور دولت عطا کی۔
2.70.20
रुक्म निष्क सहस्रे द्वे षोडश अश्व शतानि च ।
सत्कृत्य कैकेयी पुत्रम् केकयो धनम् आदिशत् ॥ २.७०.२० ॥
دو ہزار سونے کے نشک اور سولہ سو گھوڑے کیکئی کے بیٹے کو احترام سے دینے کا حکم کیکیہ نے دیا۔
2.70.21
तथा अमात्यान् अभिप्रेतान् विश्वास्यामः च गुण अन्वितान् ।
ददाव् अश्व पतिः शीघ्रम् भरताय अनुयायिनः ॥ २.७०.२१ ॥
اسی طرح اشوپتی نے پسندیدہ، معتمد اور باصفات وزراء اور ساتھیوں کو بھرت کو فوراً دیا۔
2.70.22
ऐरावतान् ऐन्द्र शिरान् नागान् वै प्रिय दर्शनान् ।
खरान् शीघ्रान् सुसम्युक्तान् मातुलो अस्मै धनम् ददौ ॥ २.७०.२२ ॥
ماموں نے اسے ایراوت جیسے، اندر کے ہاتھی جیسے سر والے، دیکھنے میں خوبصورت ہاتھی اور تیز، خوب جوتے ہوئے خچر دولت کے طور پر دیے۔
2.70.23
अन्तः पुरे अतिसम्वृद्धान् व्याघ्र वीर्य बल अन्वितान् ।
दम्ष्ट्र आयुधान् महा कायान् शुनः च उपायनम् ददौ ॥ २.७०.२३ ॥
حرم سرا میں خوب پالے گئے، شیر جیسی طاقت اور زور والے، دانتوں کو ہتھیار رکھنے والے، بڑے جسم کے کتے بھی تحفے کے طور پر دیے۔
2.70.24
स मातामहम् आपृच्च्य मातुलम् च युधा जितम् ।
रथम् आरुह्य भरतः शत्रुघ्न सहितः ययौ ॥ २.७०.२४ ॥
بھرت نے نانا اور ماموں یدھاجِت سے رخصت لے کر رتھ پر سوار ہو کر شتروگھن کے ساتھ روانہ ہوئے۔
2.70.25
बभूव ह्यस्य हृदते चिन्ता सुमहती तदा ।
त्वरया चापि दूतानाम् स्वप्नस्यापि च दर्शनात् ॥ २.७०.२५ ॥
اُس کے دل میں اُس وقت بڑی گہری فکر پیدا ہوئی، قاصدوں کی جلدی اور خواب دیکھنے کے سبب بھی۔
2.70.26
स स्ववेश्माभ्यतिक्रम्य नरनागश्वसम्वृतम् ।
प्रपेदे सुमहच्छ्रीमान् राजमार्गमनुत्तमम् ॥ २.७०.२६ ॥
وہ اپنے محل سے گزر کر، انسانوں، ہاتھیوں اور گھوڑوں سے گھرے ہوئے بہترین شاہی راستے پر پہنچا۔
2.70.27
अभ्यतीत्य ततोऽपश्यदन्तः पुरमुदारधीः ।
ततस्तद्भरतः श्रीमानाविवेशानिवारितः ॥ २.७०.२७ ॥
آگے بڑھ کر فراخ دل اُس نے زنانہ محل دیکھا، پھر وہ شاندار بھرت بلا روک ٹوک اندر داخل ہوا۔
2.70.28
स माता महमापृच्च्य मातुलम् च युधाजितम् ।
रथमारुह्य भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ २.७०.२८ ॥
ماتامہ اور ماموں یُدھاجِت سے اجازت لے کر، رتھ پر سوار ہو کر بھرت شتروگھن کے ساتھ روانہ ہوا۔
2.70.29
रथान् मण्डल चक्रामः च योजयित्वा परः शतम् ।
उष्ट्र गो अश्व खरैः भृत्या भरतम् यान्तम् अन्वयुः ॥ २.७०.२९ ॥
سو سے زیادہ رتھ اور گول پہیوں والی گاڑیاں جوت کر، اونٹ، گائے، گھوڑے اور گدھوں کے ساتھ خدمت گزار روانہ ہوتے بھرت کے پیچھے چلے۔
2.70.30
बलेन गुप्तः भरतः महात्मा ।
सह आर्यकस्य आत्म समैः अमात्यैः ।
आदाय शत्रुघ्नम् अपेत शत्रुर् ।
गृहात् ययौ सिद्धैव इन्द्र लोकात् ॥ २.७०.३० ॥
لشکر سے محفوظ مہاتما بھرت، آریک کے ساتھ، اپنے ہم پایہ وزیروں سمیت، شتروگھن کو لے کر، دشمن سے خالی ہو کر گھر سے روانہ ہوا؛ گویا سدھ اندر لوک سے جا رہے ہوں۔