รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.70.1
भरते ब्रुवति स्वप्नम् दूताः ते क्लान्त वाहनाः ।
प्रविश्य असह्य परिखम् रम्यम् राज गृहम् पुरम् ॥ २.७०.१ ॥
ขณะภรตกำลังเล่าถึงความฝัน ทูตทั้งหลายม้าเหน็ดเหนื่อย ได้เข้าสู่เมืองราชคฤหอันงดงาม ซึ่งมีคูเมืองที่ข้ามได้ยาก
2.70.2
समागम्य तु राज्ञा च राज पुत्रेण च अर्चिताः ।
राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तम् ऊचुर् भरतम् वचः ॥ २.७०.२ ॥
เมื่อได้พบพระราชาและพระราชโอรส และได้รับการต้อนรับ ทูตทั้งหลายได้กราบเท้าพระราชา แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ต่อภรต
2.70.3
पुरोहितः त्वा कुशलम् प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणः च निर्याहि कृत्यम् आत्ययिकम् त्वया ॥ २.७०.३ ॥
ปุโรหิตถามทุกข์สุขของท่าน และเหล่าอำมาตย์ทั้งปวงกล่าวว่า จงรีบเดินทางออกไปเถิด ท่านมีกิจอันเร่งด่วนที่ต้องทำ
2.70.4
इमानि च महार्हाणि वस्त्राण्याभरणानि च ।
प्रतिगृह्य विशालाक्ष मातुलस्य च दापय ॥ २.७०.४ ॥
ดูกรผู้มีนัยน์ตากว้าง ขอท่านรับผ้านุ่งห่มและเครื่องประดับอันมีค่าเหล่านี้ และให้นำไปถวายพระมาตุลของท่านเถิด
2.70.5
अत्र विम्शति कोट्यः तु नृपतेर् मातुलस्य ते ।
दश कोट्यः तु सम्पूर्णाः तथैव च नृप आत्मज ॥ २.७०.५ ॥
ที่นี่มียี่สิบโกฏิสำหรับพระราชา และสำหรับพระมาตุลของท่านอีกสิบโกฏิเต็มจำนวน ดูกรพระราชโอรส ของอื่นก็เช่นเดียวกัน
2.70.6
प्रतिगृह्य च तत् सर्वम् स्वनुरक्तः सुहृज् जने ।
दूतान् उवाच भरतः कामैः सम्प्रतिपूज्य तान् ॥ २.७०.६ ॥
ภรตรับทรัพย์ทั้งหมดนั้นไว้ด้วยความเมตตาต่อมิตรสหาย แล้วได้ให้เกียรติทูตเหล่านั้นด้วยสิ่งที่พวกเขาปรารถนา จากนั้นจึงกล่าวกับทูตว่า
2.70.7
कच्चित् सुकुशली राजा पिता दशरथो मम ।
कच्चिच् च अरागता रामे लक्ष्मणे वा महात्मनि ॥ २.७०.७ ॥
พระบิดาของข้า พระเจ้าทศรถ ทรงสบายดีและเป็นสุขหรือไม่ และพระรามกับพระลักษมณ์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ปราศจากโรคภัยหรือไม่
2.70.8
आर्या च धर्म निरता धर्मज्ञा धर्म दर्शिनी ।
अरोगा च अपि कौसल्या माता रामस्य धीमतः ॥ २.७०.८ ॥
และพระนางเการลยา ผู้เป็นอารยา ยึดมั่นในธรรม รู้แจ้งในธรรม เห็นธรรม และเป็นพระมารดาของพระรามผู้มีปัญญา ทรงปราศจากโรคภัยด้วยหรือไม่
2.70.9
कच्चित् सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या ।
शत्रुघ्नस्य च वीरस्य सारोगा च अपि मध्यमा ॥ २.७०.९ ॥
พระนางสุมิตรา ผู้รู้ธรรมและเป็นพระมารดาของพระลักษมณ์ กับพระมเหสีองค์กลางซึ่งเป็นพระมารดาของพระศัตรุฆนผู้กล้าหาญ ทรงมีสุขภาพสมบูรณ์ทั้งสองพระองค์หรือไม่
2.70.10
आत्म कामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञ मानिनी ।
अरोगा च अपि कैकेयी माता मे किम् उवाच ह ॥ २.७०.१० ॥
พระมารดาของข้า พระนางไกเกยี ผู้มักมีความประสงค์ตามใจตนเอง ดุร้ายเสมอ โกรธง่าย ฉลาดและถือตัว ทรงปราศจากโรคภัยด้วยหรือไม่ และพระนางตรัสอะไรไว้บ้าง
2.70.11
एवम् उक्ताः तु ते दूता भरतेन महात्मना ।
ऊचुः सम्प्रश्रितम् वाक्यम् इदम् तम् भरतम् तदा ॥ २.७०.११ ॥
ทูตทั้งหลายถูกภรตผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ตรัสถามเช่นนั้น จึงได้กล่าวถ้อยคำอันนอบน้อมนี้ต่อภรตในเวลานั้น
2.70.12
कुशलाः ते नर व्याघ्र येषाम् कुशलम् इच्चसि ।
श्रीश्च त्वाम् वृणुते पद्मा युज्यताम् चापि ते रकः ॥ २.७०.१२ ॥
ดูกรบุรุษผู้ประเสริฐดุจเสือโคร่ง ผู้ที่ท่านปรารถนาความสุขให้นั้นย่อมมีความสุข ขอให้พระศรีและพระปัทมาเลือกท่าน และขอให้โชคลาภของท่านผูกพันกับท่านเถิด
2.70.13
भरतः च अपि तान् दूतान् एवम् उक्तः अभ्यभाषत ।
आपृच्चे अहम् महा राजम् दूताः सम्त्वरयन्ति माम् ॥ २.७०.१३ ॥
เมื่อทูตกล่าวเช่นนั้นแล้ว ภรตก็ตอบทูตเหล่านั้นว่า ข้าขอลาพระราชาผู้ยิ่งใหญ่ ทูตทั้งหลายกำลังเร่งข้าอยู่
2.70.14
एवम् उक्त्वा तु तान् दूतान् भरतः पार्थिव आत्मजः ।
दूतैः सम्चोदितः वाक्यम् मातामहम् उवाच ह ॥ २.७०.१४ ॥
ภรตผู้เป็นพระราชโอรส เมื่อกล่าวกับทูตเหล่านั้นดังนี้แล้ว ถูกทูตเร่งเร้า จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่พระอัยกาฝ่ายมารดา
2.70.15
राजन् पितुर् गमिष्यामि सकाशम् दूत चोदितः ।
पुनर् अपि अहम् एष्यामि यदा मे त्वम् स्मरिष्यसि ॥ २.७०.१५ ॥
ดูกรพระราชา ข้าจะไปเฝ้าพระบิดาตามที่ทูตเร่งเร้า และเมื่อท่านระลึกถึงข้า ข้าจะกลับมาอีกครั้ง
2.70.16
भरतेन एवम् उक्तः तु नृपो मातामहः तदा ।
तम् उवाच शुभम् वाक्यम् शिरस्य् आघ्राय राघवम् ॥ २.७०.१६ ॥
เมื่อภรตกล่าวเช่นนั้น พระราชาคือพระอัยกาฝ่ายมารดาจึงดมศีรษะของพระราฆวะ แล้วตรัสถ้อยคำอันเป็นมงคลแก่ท่านในเวลานั้น
2.70.17
गच्च तात अनुजाने त्वाम् कैकेयी सुप्रजाः त्वया ।
मातरम् कुशलम् ब्रूयाः पितरम् च परम् तप ॥ २.७०.१७ ॥
จงไปเถิดลูกรัก ข้าอนุญาตแล้ว ด้วยท่าน ไกเกยีมีบุตรที่ดี จงบอกพระมารดาของเจ้าว่าข้าสบายดี และบอกพระบิดาของเจ้าด้วย ดูกรผู้บำเพ็ญตบะ
2.70.18
पुरोहितम् च कुशलम् ये च अन्ये द्विज सत्तमाः ।
तौ च तात महा इष्वासौ भ्रातरु राम लक्ष्मणौ ॥ २.७०.१८ ॥
จงบอกปุโรหิตและผู้อื่นที่ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้งว่าข้าสบายดี และลูกรัก จงบอกพี่น้องผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองคือพระรามและพระลักษมณ์ว่าข้าก็สบายดีเช่นกัน
2.70.19
तस्मै हस्ति उत्तमामः चित्रान् कम्बलान् अजिनानि च ।
अभिसत्कृत्य कैकेयो भरताय धनम् ददौ ॥ २.७०.१९ ॥
ด้วยความเคารพ พระราชาแห่งเกกยะได้ประทานช้างชั้นเลิศ ผ้าห่มลวดลายหลากสี หนังสัตว์ และทรัพย์สมบัติแก่ภรต
2.70.20
रुक्म निष्क सहस्रे द्वे षोडश अश्व शतानि च ।
सत्कृत्य कैकेयी पुत्रम् केकयो धनम् आदिशत् ॥ २.७०.२० ॥
พระเจ้าเกกยะทรงให้เกียรติแก่พระโอรสของพระนางไกเกยี ทรงสั่งให้ประทานทรัพย์ คือทองคำนิษกสองพันเหรียญ และม้าหนึ่งพันหกร้อยตัว
2.70.21
तथा अमात्यान् अभिप्रेतान् विश्वास्यामः च गुण अन्वितान् ।
ददाव् अश्व पतिः शीघ्रम् भरताय अनुयायिनः ॥ २.७०.२१ ॥
ท้าวอัศวบดีรีบประทานอำมาตย์ผู้เป็นที่รักของภรตะ ผู้มีคุณธรรมและเชื่อถือได้ ตลอดทั้งผู้ติดตามให้แก่ภรตะโดยเร็ว
2.70.22
ऐरावतान् ऐन्द्र शिरान् नागान् वै प्रिय दर्शनान् ।
खरान् शीघ्रान् सुसम्युक्तान् मातुलो अस्मै धनम् ददौ ॥ २.७०.२२ ॥
ฝ่ายพระมาตุลของภรตะประทานทรัพย์สมบัติแก่ภรตะ คือช้างเช่นไอราวัต มีศีรษะเหมือนช้างของพระอินทร์ น่าชมยิ่งนัก และลาตัวเร็วที่เทียมไว้อย่างดี
2.70.23
अन्तः पुरे अतिसम्वृद्धान् व्याघ्र वीर्य बल अन्वितान् ।
दम्ष्ट्र आयुधान् महा कायान् शुनः च उपायनम् ददौ ॥ २.७०.२३ ॥
ทั้งยังประทานสุนัขตัวใหญ่ ซึ่งเลี้ยงดูอยู่ในตำหนักใน มีกำลังและความองอาจดุจเสือ มีเขี้ยวเป็นอาวุธ เป็นของกำนัล
2.70.24
स मातामहम् आपृच्च्य मातुलम् च युधा जितम् ।
रथम् आरुह्य भरतः शत्रुघ्न सहितः ययौ ॥ २.७०.२४ ॥
ภรตะลาพระมาตามหะ และพระมาตุลยุธาชิตผู้เอาชนะด้วยการรบ แล้วขึ้นรถเดินทางไปพร้อมกับศัตรุฆนะ
2.70.25
बभूव ह्यस्य हृदते चिन्ता सुमहती तदा ।
त्वरया चापि दूतानाम् स्वप्नस्यापि च दर्शनात् ॥ २.७०.२५ ॥
ในขณะนั้นความกังวลอันใหญ่หลวงเกิดขึ้นในใจของภรตะ ทั้งเพราะความเร่งรีบของผู้ส่งสาร และเพราะเห็นความฝันนั้นด้วย
2.70.26
स स्ववेश्माभ्यतिक्रम्य नरनागश्वसम्वृतम् ।
प्रपेदे सुमहच्छ्रीमान् राजमार्गमनुत्तमम् ॥ २.७०.२६ ॥
ภรตะผ่านเรือนของตนไป ไปถึงถนนหลวงอันประเสริฐยิ่ง เต็มไปด้วยผู้คน ช้าง และม้า ผู้มีบุญศรียิ่งใหญ่นัก
2.70.27
अभ्यतीत्य ततोऽपश्यदन्तः पुरमुदारधीः ।
ततस्तद्भरतः श्रीमानाविवेशानिवारितः ॥ २.७०.२७ ॥
เมื่อไปต่อไปอีก ผู้มีความคิดอันประเสริฐนั้นก็เห็นตำหนักใน ภรตะผู้มีบุญศรีจึงเข้าไปได้โดยไม่มีใครขัดขวาง
2.70.28
स माता महमापृच्च्य मातुलम् च युधाजितम् ।
रथमारुह्य भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ २.७०.२८ ॥
ภรตะลาพระมาตามหะและพระมาตุลยุธาชิต แล้วขึ้นรถเดินทางไปพร้อมกับศัตรุฆนะ
2.70.29
रथान् मण्डल चक्रामः च योजयित्वा परः शतम् ।
उष्ट्र गो अश्व खरैः भृत्या भरतम् यान्तम् अन्वयुः ॥ २.७०.२९ ॥
เมื่อเทียมรถมากกว่าร้อยคันและเกวียนล้อกลม พร้อมด้วยอูฐ วัว ม้า และลา ข้ารับใช้ก็ตามภรตะผู้กำลังเดินทางไป
2.70.30
बलेन गुप्तः भरतः महात्मा ।
सह आर्यकस्य आत्म समैः अमात्यैः ।
आदाय शत्रुघ्नम् अपेत शत्रुर् ।
गृहात् ययौ सिद्धैव इन्द्र लोकात् ॥ २.७०.३० ॥
ภรตะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ มีกองทัพคุ้มกัน ออกจากเรือนไปพร้อมกับอาร्यกะและอำมาตย์ที่เสมอด้วยตน โดยพาศัตรุฆนะไปด้วย ปลอดศัตรูทั้งปวง เหมือนผู้สำเร็จแล้วจากโลกของพระอินทร์ที่จากไป