Vālmīki Rāmāyaṇa · Sarga 2.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.79.1
ततः प्रभात समये दिवसे अथ चतुर्दशे ।
समेत्य राज कर्तारः भरतम् वाक्यम् अब्रुवन् ॥ २.७९.१ ॥
Then at dawn, on the fourteenth day, the ministers who conducted the affairs of the realm assembled and spoke these words to Bharata.
2.79.2
गतः दशरथः स्वर्गम् यो नो गुरुतरः गुरुः ।
रामम् प्रव्राज्य वै ज्येष्ठम् लक्ष्मणम् च महा बलम् ॥ २.७९.२ ॥
Daśaratha, our weightiest teacher and father, has gone to heaven, having sent away Rāma, the eldest, and the mighty Lakṣmaṇa into exile.
2.79.3
त्वम् अद्य भव नो राजा राज पुत्र महा यशः ।
सम्गत्या न अपराध्नोति राज्यम् एतत् अनायकम् ॥ २.७९.३ ॥
O prince of great fame, now become our king; this kingdom, without a ruler, is rightfully yours by descent and must not be neglected.
2.79.4
आभिषेचनिकम् सर्वम् इदम् आदाय राघव ।
प्रतीक्षते त्वाम् स्व जनः श्रेणयः च नृप आत्मज ॥ २.७९.४ ॥
O descendant of Raghu, take all these coronation materials; your own people and the guilds await you, O son of the king.
2.79.5
राज्यम् गृहाण भरत पितृ पैतामहम् महत् ।
अभिषेचय च आत्मानम् पाहि च अस्मान् नर ऋषभ ॥ २.७९.५ ॥
O Bharata, accept this great kingdom of your fathers and grandfathers; anoint yourself and protect us, O best of men.
2.79.6
आभिषेचनिकम् भाण्डम् कृत्वा सर्वम् प्रदक्षिणम् ।
भरतः तम् जनम् सर्वम् प्रत्युवाच धृत व्रतः ॥ २.७९.६ ॥
Having circled all the coronation vessels in reverence, Bharata, firm in his vow, answered all those people.
2.79.7
ज्येष्ठस्य राजता नित्यम् उचिता हि कुलस्य नः ।
न एवम् भवन्तः माम् वक्तुम् अर्हन्ति कुशला जनाः ॥ २.७९.७ ॥
The kingship of the eldest is always fitting for our family. Wise people, it is not right for you to speak to me thus.
2.79.8
रामः पूर्वो हि नो भ्राता भविष्यति मही पतिः ।
अहम् तु अरण्ये वत्स्यामि वर्षाणि नव पन्च च ॥ २.७९.८ ॥
Rāma is our elder brother, and he indeed will become lord of the earth. As for me, I will dwell in the forest for fourteen years.
2.79.9
युज्यताम् महती सेना चतुर् अन्ग महा बला ।
आनयिष्याम्य् अहम् ज्येष्ठम् भ्रातरम् राघवम् वनात् ॥ २.७९.९ ॥
Let a great, mighty fourfold army be made ready. I will bring back my eldest brother, Rāghava Rāma, from the forest.
2.79.10
आभिषेचनिकम् चैव सर्वम् एतत् उपस्कृतम् ।
पुरः कृत्य गमिष्यामि राम हेतोर् वनम् प्रति ॥ २.७९.१० ॥
All these materials for the coronation are prepared. Placing them in front, I will go toward the forest for Rāma's sake.
2.79.11
तत्र एव तम् नर व्याघ्रम् अभिषिच्य पुरः कृतम् ।
आनेष्यामि तु वै रामम् हव्य वाहम् इव अध्वरात् ॥ २.७९.११ ॥
There, having anointed that tiger among men with the coronation materials set before him, I will bring Rāma back from the forest, as one brings the sacrificial fire from the rite.
2.79.12
न सकामा करिष्यामि स्वम् इमाम् मातृ गन्धिनीम् ।
वने वत्स्याम्य् अहम् दुर्गे रामः राजा भविष्यति ॥ २.७९.१२ ॥
I will not make this kingdom, which bears my mother's stain, my own to enjoy at will. I will dwell in the dreadful forest, and Rāma alone shall be king.
2.79.13
क्रियताम् शिल्पिभिः पन्थाः समानि विषमाणि च ।
रक्षिणः च अनुसम्यान्तु पथि दुर्ग विचारकाः ॥ २.७९.१३ ॥
Let the craftsmen make the road level where it is level and even where it is uneven, and let the guards, examiners of the difficult passes, follow closely along the road.
2.79.14
एवम् सम्भाषमाणम् तम् राम हेतोर् नृप आत्मजम् ।
प्रत्युवाच जनः सर्वः श्रीमद् वाक्यम् अनुत्तमम् ॥ २.७९.१४ ॥
To the king's son, who spoke thus on Rāma's account, all the people replied with glorious and unsurpassed words.
2.79.15
एवम् ते भाषमाणस्य पद्मा श्रीर् उपतिष्ठताम् ।
यः त्वम् ज्येष्ठे नृप सुते पृथिवीम् दातुम् इच्चसि ॥ २.७९.१५ ॥
May Padmā, Śrī, attend upon you, O king's son, as you speak thus, for you wish to give the earth to your eldest brother.
2.79.16
अनुत्तमम् तत् वचनम् नृप आत्मज ।
प्रभाषितम् सम्श्रवणे निशम्य च ।
प्रहर्षजाः तम् प्रति बाष्प बिन्दवो ।
निपेतुर् आर्य आनन नेत्र सम्भवाः ॥ २.७९.१६ ॥
Having heard that unsurpassed speech of the king's son, drops of tears born of joy fell upon him, arising from the noble faces and eyes.
2.79.17
ऊचुस् ते वचनम् इदम् निशम्य हृष्टाः ।
सामात्याः सपरिषदो वियात शोकाः ।
पन्थानम् नर वर भक्तिमान् जनः च ।
व्यादिष्टः तव वचनाच् च शिल्पि वर्गः ॥ २.७९.१७ ॥
O best of men, delighted at your words, they spoke, with the ministers and assembly, free from grief: at your command the devoted people and the guild of craftsmen have been appointed for the road.