વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 2.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.79.1
ततः प्रभात समये दिवसे अथ चतुर्दशे ।
समेत्य राज कर्तारः भरतम् वाक्यम् अब्रुवन् ॥ २.७९.१ ॥
પછી પ્રભાત સમયે, ચૌદમા દિવસે, રાજ્યકારભાર ચલાવનારા મંત્રીઓ એકત્ર થઈને ભરતને આ વચન બોલ્યા.
2.79.2
गतः दशरथः स्वर्गम् यो नो गुरुतरः गुरुः ।
रामम् प्रव्राज्य वै ज्येष्ठम् लक्ष्मणम् च महा बलम् ॥ २.७९.२ ॥
અમારા સૌથી મોટા ગુરુ દશરથ સ્વર્ગે ગયા; જ્યેષ્ઠ રામ અને મહાબલી લક્ષ્મણને વનવાસ મોકલ્યા પછી.
2.79.3
त्वम् अद्य भव नो राजा राज पुत्र महा यशः ।
सम्गत्या न अपराध्नोति राज्यम् एतत् अनायकम् ॥ २.७९.३ ॥
હે મહાયશસ્વી રાજકુમાર, હવે તમે અમારા રાજા થાઓ; નાયક વિનાનું આ રાજ્ય વંશપરંપરાથી તમારું જ છે.
2.79.4
आभिषेचनिकम् सर्वम् इदम् आदाय राघव ।
प्रतीक्षते त्वाम् स्व जनः श्रेणयः च नृप आत्मज ॥ २.७९.४ ॥
હે રાઘવ, રાજ્યાભિષેકની આ સઘળી સામગ્રી લઈને આવો; તમારા સ્વજનો અને શ્રેણીઓ તમારી રાહ જુએ છે, હે રાજપુત્ર.
2.79.5
राज्यम् गृहाण भरत पितृ पैतामहम् महत् ।
अभिषेचय च आत्मानम् पाहि च अस्मान् नर ऋषभ ॥ २.७९.५ ॥
હે ભરત, તમારા પિતૃ-પિતામહનું આ મહાન રાજ્ય સ્વીકારો; પોતાનો અભિષેક કરો અને અમારું રક્ષણ કરો, હે નરશ્રેષ્ઠ.
2.79.6
आभिषेचनिकम् भाण्डम् कृत्वा सर्वम् प्रदक्षिणम् ।
भरतः तम् जनम् सर्वम् प्रत्युवाच धृत व्रतः ॥ २.७९.६ ॥
અભિષેકની સઘળી સામગ્રીની પ્રદક્ષિણા કરીને, વ્રતમાં દૃઢ ભરતે તે સર્વ લોકોને ઉત્તર આપ્યો.
2.79.7
ज्येष्ठस्य राजता नित्यम् उचिता हि कुलस्य नः ।
न एवम् भवन्तः माम् वक्तुम् अर्हन्ति कुशला जनाः ॥ २.७९.७ ॥
જ્યેષ્ઠનું રાજ્ય સદા આપણા કુળને ઉચિત છે. હે કુશળ જનો, તમારે મને આવું કહેવું યોગ્ય નથી.
2.79.8
रामः पूर्वो हि नो भ्राता भविष्यति मही पतिः ।
अहम् तु अरण्ये वत्स्यामि वर्षाणि नव पन्च च ॥ २.७९.८ ॥
રામ આપણા મોટા ભાઈ છે; તેઓ જ પૃથ્વીના સ્વામી થશે. હું તો ચૌદ વર્ષ વનમાં રહીશ.
2.79.9
युज्यताम् महती सेना चतुर् अन्ग महा बला ।
आनयिष्याम्य् अहम् ज्येष्ठम् भ्रातरम् राघवम् वनात् ॥ २.७९.९ ॥
ચતુરંગી, વિશાળ અને બળવાન સેના તૈયાર કરાવો. મોટા ભાઈ રાઘવ રામને હું વનમાંથી પાછા લાવીશ.
2.79.10
आभिषेचनिकम् चैव सर्वम् एतत् उपस्कृतम् ।
पुरः कृत्य गमिष्यामि राम हेतोर् वनम् प्रति ॥ २.७९.१० ॥
રાજ્યાભિષેકની બધી સામગ્રી તૈયાર છે. તેને આગળ રાખીને હું રામ માટે વન તરફ જઈશ.
2.79.11
तत्र एव तम् नर व्याघ्रम् अभिषिच्य पुरः कृतम् ।
आनेष्यामि तु वै रामम् हव्य वाहम् इव अध्वरात् ॥ २.७९.११ ॥
ત્યાં જ, આગળ મુકેલા અભિષેકથી તે નરશ્રેષ્ઠ રામનો અભિષેક કરીને, યજ્ઞમાંથી હવ્યવાહનને લાવે તેમ હું રામને વનમાંથી પાછા લાવીશ.
2.79.12
न सकामा करिष्यामि स्वम् इमाम् मातृ गन्धिनीम् ।
वने वत्स्याम्य् अहम् दुर्गे रामः राजा भविष्यति ॥ २.७९.१२ ॥
માતાનું કલંક ધારણ કરતું આ રાજ્ય હું ઇચ્છા પૂરી કરીને ભોગવીશ નહીં. દુર્ગમ વનમાં હું રહીશ; રામ જ રાજા થશે.
2.79.13
क्रियताम् शिल्पिभिः पन्थाः समानि विषमाणि च ।
रक्षिणः च अनुसम्यान्तु पथि दुर्ग विचारकाः ॥ २.७९.१३ ॥
શિલ્પીઓ માર્ગને સમતલ અને વિષમ સ્થાનોમાં ઠીક કરાવે; અને રક્ષકો દુર્ગમ માર્ગોની તપાસ કરનારા થઈ માર્ગ પર સાથે ચાલે.
2.79.14
एवम् सम्भाषमाणम् तम् राम हेतोर् नृप आत्मजम् ।
प्रत्युवाच जनः सर्वः श्रीमद् वाक्यम् अनुत्तमम् ॥ २.७९.१४ ॥
રામ માટે આ પ્રમાણે બોલતા રાજકુમારને સર્વ લોકોએ અનુપમ, તેજસ્વી વચનોથી જવાબ આપ્યો.
2.79.15
एवम् ते भाषमाणस्य पद्मा श्रीर् उपतिष्ठताम् ।
यः त्वम् ज्येष्ठे नृप सुते पृथिवीम् दातुम् इच्चसि ॥ २.७९.१५ ॥
આ પ્રમાણે બોલતા તારી પાસે, હે રાજકુમાર, પદ્મા શ્રી ઉપસ્થિત થાઓ; કારણ કે તું જ્યેષ્ઠને પૃથ્વી આપવા ઇચ્છે છે.
2.79.16
अनुत्तमम् तत् वचनम् नृप आत्मज ।
प्रभाषितम् सम्श्रवणे निशम्य च ।
प्रहर्षजाः तम् प्रति बाष्प बिन्दवो ।
निपेतुर् आर्य आनन नेत्र सम्भवाः ॥ २.७९.१६ ॥
રાજકુમારનું તે અનુપમ વચન સાંભળીને, હર્ષથી જન્મેલાં આંસુનાં ટીપાં આર્યોના મુખ અને નેત્રોમાંથી ઉત્પન્ન થઈ તેમના પર પડ્યાં.
2.79.17
ऊचुस् ते वचनम् इदम् निशम्य हृष्टाः ।
सामात्याः सपरिषदो वियात शोकाः ।
पन्थानम् नर वर भक्तिमान् जनः च ।
व्यादिष्टः तव वचनाच् च शिल्पि वर्गः ॥ २.७९.१७ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠ, તમારું વચન સાંભળી આનંદિત થઈ, મંત્રીઓ અને સભા સાથે શોકમુક્ત થઈ તેઓ બોલ્યા: માર્ગ માટે ભક્તિમાન લોકો અને શિલ્પી-વર્ગ તમારા વચનથી નિયુક્ત કરાયા છે.