ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.81.1
ततः नान्दी मुखीम् रात्रिम् भरतम् सूत मागधाः ।
तुष्टुवुर् वाग् विशेषज्ञाः स्तवैः मन्गल सम्हितैः ॥ २.८१.१ ॥
ಆಗ ನಾಂದೀಮುಖೀ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಕಿನ ವಿಶೇಷಜ್ಞರಾದ ಸೂತರೂ ಮಾಗಧರೂ ಮಂಗಲಕರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಭರತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
2.81.2
सुवर्ण कोण अभिहतः प्राणदद् याम दुन्दुभिः ।
दध्मुः शन्खामः च शतशो वाद्यामः च उच्च अवच स्वरान् ॥ २.८१.२ ॥
ಚಿನ್ನದ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾಮ ದುಂದುಭಿ ಮೊಳಗಿತು; ನೂರಾರು ಶಂಖಗಳು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳು ಏರಿಳಿತದ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಿದವು.
2.81.3
स तूर्य घोषः सुमहान् दिवम् आपूरयन्न् इव ।
भरतम् शोक सम्तप्तम् भूयः शोकैः अरन्ध्रयत् ॥ २.८१.३ ॥
ಆ ವಾದ್ಯಘೋಷ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬುವಂತೆ ಅತಿಮಹತ್ತಾಗಿತ್ತು; ಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದ ಭರತನನ್ನು ಮತ್ತೆ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸಿತು.
2.81.4
ततः प्रबुद्धो भरतः तम् घोषम् सम्निवर्त्य च ।
न अहम् राजा इति च अपि उक्त्वा शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.८१.४ ॥
ಆಗ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಭರತ ಆ ಘೋಷವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, 'ನಾನು ರಾಜನಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶತ್ರುಘ್ನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.81.5
पश्य शत्रुघ्न कैकेय्या लोकस्य अपकृतम् महत् ।
विसृज्य मयि दुह्खानि राजा दशरथो गतः ॥ २.८१.५ ॥
ಶತ್ರುಘ್ನ, ನೋಡು, ಕೈಕೇಯಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಅಪಕಾರವನ್ನು! ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಾಜ ದಶರಥ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟನು.
2.81.6
तस्य एषा धर्म राजस्य धर्म मूला महात्मनः ।
परिभ्रमति राज श्रीर् नौर् इव अकर्णिका जले ॥ २.८१.६ ॥
ಆ ಧರ್ಮರಾಜ ಮಹಾತ್ಮನ ಈ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಧರ್ಮದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡದ್ದು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದ ದೋಣಿಯಂತೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿದೆ.
2.81.7
यो हि नः सुमहान्नाथः सोऽपि प्रव्राजितो वनम् ।
अनया धर्ममुत्सृज्य मात्रा मे राघवः स्वयम् ॥ २.८१.७ ॥
ನಮ್ಮ ಮಹಾ ನಾಥನಾದ ಆ ರಾಘವನೂ ಕೂಡ, ನನ್ನ ತಾಯಿಯಾದ ಇವಳಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ತಾನೇ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
2.81.8
कृपणम् रुरुदुः सर्वाः सस्वरम् योषितः तदा ॥ २.८१.८ ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ದೀನವಾಗಿ, ಜೋರಾಗಿ ಅಳತೊಡಗಿದರು.
2.81.9
तथा तस्मिन् विलपति वसिष्ठो राज धर्मवित् ।
सभाम् इक्ष्वाकु नाथस्य प्रविवेश महा यशाः ॥ २.८१.९ ॥
ಅವರು ಹೀಗೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಾಜಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ನಾಥನ ಸಭೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
2.81.10
शात कुम्भमयीम् रम्याम् मणि रत्न समाकुलाम् ।
सुधर्माम् इव धर्म आत्मा सगणः प्रत्यपद्यत ॥ २.८१.१० ॥
ಚಿನ್ನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ರಮಣೀಯವಾದ, ಮಣಿರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಭೆಗೆ, ಸುಧರ್ಮಾ ಸಭೆಯನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ, ಧರ್ಮಾತ್ಮರಾದ ವಸಿಷ್ಠರು ತಮ್ಮ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿದರು.
2.81.11
स कान्चनमयम् पीठम् पर अर्ध्य आस्तरण आवृतम् ।
अध्यास्त सर्व वेदज्ञो दूतान् अनुशशास च ॥ २.८१.११ ॥
ಅವರು ಚಿನ್ನದ, ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಸರ್ವವೇದಜ್ಞರಾಗಿ ದೂತರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು.
2.81.12
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् योधान् अमात्यान् गण बल्लभान् ।
क्षिप्रम् आनयत अव्यग्राः कृत्यम् आत्ययिकम् हि नः ॥ २.८१.१२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು, ಯೋಧರನ್ನು, ಅಮಾತ್ಯರನ್ನು, ಗಣಪ್ರಿಯರನ್ನು ಬೇಗನೆ ಕರೆತನ್ನಿ; ಶಾಂತರಾಗಿ ಹೋಗಿರಿ, ನಮಗೆ ತುರ್ತು ಕಾರ್ಯವಿದೆ.
2.81.13
सराजभृत्यम् शत्रुघ्नम् भरतम् च यश्स्विनम् ।
युधाजितम् सुमन्त्रम् च ये च तत्र हिता जनाः ॥ २.८१.१३ ॥
ರಾಜಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು, ಯಶಸ್ವಿ ಭರತನನ್ನು, ಯುಧಾಜಿತ್ತನನ್ನು, ಸುಮಂತ್ರನನ್ನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿತೈಷಿ ಜನರನ್ನು (ಕರೆತನ್ನಿ).
2.81.14
ततः हलहला शब्दो महान् समुदपद्यत ।
रथैः अश्वैः गजैः च अपि जनानाम् उपगच्चताम् ॥ २.८१.१४ ॥
ಆಗ ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಜನರಿಂದ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಎದ್ದಿತು.
2.81.15
ततः भरतम् आयान्तम् शत क्रतुम् इव अमराः ।
प्रत्यनन्दन् प्रकृतयो यथा दशरथम् तथा ॥ २.८१.१५ ॥
ಆಗ ಇಂದ್ರನ ಆಗಮನವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದಂತೆ, ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಭರತನನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳು ದಶರಥನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದಂತೆಯೇ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು.
2.81.16
ह्रदैव तिमि नाग सम्वृतः ।
स्तिमित जलो मणि शन्ख शर्करः ।
दशरथ सुत शोभिता सभा ।
सदशरथा इव बभौ यथा पुरा ॥ २.८१.१६ ॥
ಮೀನು ಮತ್ತು ಜಲಚರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ನಿಶ್ಚಲ ನೀರಿನ, ಮಣಿ, ಶಂಖ, ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸರೋವರದಂತೆ, ದಶರಥ ಪುತ್ರನಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಸಭೆ (ಕಂಗೊಳಿಸಿತು). ದಶರಥನೊಡನಿದ್ದಂತೆ ಅದು ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ಹೊಳೆಯಿತು.