వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.81.1
ततः नान्दी मुखीम् रात्रिम् भरतम् सूत मागधाः ।
तुष्टुवुर् वाग् विशेषज्ञाः स्तवैः मन्गल सम्हितैः ॥ २.८१.१ ॥
అప్పుడు నాందీముఖీ రాత్రివేళ, వాక్కుల విశేషజ్ఞులైన సూతులు, మాగధులు మంగళకరమైన స్తోత్రాలతో భరతుని స్తుతించారు.
2.81.2
सुवर्ण कोण अभिहतः प्राणदद् याम दुन्दुभिः ।
दध्मुः शन्खामः च शतशो वाद्यामः च उच्च अवच स्वरान् ॥ २.८१.२ ॥
బంగారు కోలతో కొట్టబడిన యామ దుందుభి మ్రోగింది; వందలాది శంఖాలు, వాద్యాలు ఎత్తుపల్లపు స్వరాలతో మ్రోగాయి.
2.81.3
स तूर्य घोषः सुमहान् दिवम् आपूरयन्न् इव ।
भरतम् शोक सम्तप्तम् भूयः शोकैः अरन्ध्रयत् ॥ २.८१.३ ॥
ఆ వాద్యఘోష ఆకాశాన్ని నింపుతున్నట్లు అతిమహత్తరంగా ఉండి, శోకతప్తుడైన భరతుణ్ణి మళ్లీ శోకాలతో బాధించింది.
2.81.4
ततः प्रबुद्धो भरतः तम् घोषम् सम्निवर्त्य च ।
न अहम् राजा इति च अपि उक्त्वा शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.८१.४ ॥
అప్పుడు మేల్కొన్న భరతుడు ఆ ధ్వనిని నిలిపివేసి, 'నేను రాజును కాను' అని చెప్పి శత్రుఘ్నునితో ఇలా అన్నాడు.
2.81.5
पश्य शत्रुघ्न कैकेय्या लोकस्य अपकृतम् महत् ।
विसृज्य मयि दुह्खानि राजा दशरथो गतः ॥ २.८१.५ ॥
శత్రుఘ్నా, చూడు, కైకేయి లోకానికి చేసిన గొప్ప అపకారాన్ని! నాపై దుఃఖాలను విడిచి రాజు దశరథుడు వెళ్ళిపోయాడు.
2.81.6
तस्य एषा धर्म राजस्य धर्म मूला महात्मनः ।
परिभ्रमति राज श्रीर् नौर् इव अकर्णिका जले ॥ २.८१.६ ॥
ఆ ధర్మరాజు మహాత్ముని ఈ రాజలక్ష్మి, ధర్మమే మూలమైనది, నీటిలో చుక్కాని లేని నావలా తిరుగుతోంది.
2.81.7
यो हि नः सुमहान्नाथः सोऽपि प्रव्राजितो वनम् ।
अनया धर्ममुत्सृज्य मात्रा मे राघवः स्वयम् ॥ २.८१.७ ॥
మాకు మహా నాథుడైన ఆ రాఘవుడు కూడా, నా తల్లి ఈమె కారణంగా ధర్మాన్ని వదిలి స్వయంగా అడవికి పంపబడ్డాడు.
2.81.8
कृपणम् रुरुदुः सर्वाः सस्वरम् योषितः तदा ॥ २.८१.८ ॥
అప్పుడు స్త్రీలందరూ దీనంగా, బిగ్గరగా ఏడ్చారు.
2.81.9
तथा तस्मिन् विलपति वसिष्ठो राज धर्मवित् ।
सभाम् इक्ष्वाकु नाथस्य प्रविवेश महा यशाः ॥ २.८१.९ ॥
వారు ఇలా విలపిస్తుండగా, రాజధర్మం తెలిసిన మహాయశస్వి వసిష్ఠుడు ఇక్ష్వాకు నాథుని సభలోకి ప్రవేశించాడు.
2.81.10
शात कुम्भमयीम् रम्याम् मणि रत्न समाकुलाम् ।
सुधर्माम् इव धर्म आत्मा सगणः प्रत्यपद्यत ॥ २.८१.१० ॥
బంగారంతో చేయబడిన, రమణీయమైన, మణులు రత్నాలతో నిండిన సభలో, సుధర్మ సభను చేరినట్లు, ధర్మాత్ముడు తన గణాలతో కలిసి చేరుకున్నాడు.
2.81.11
स कान्चनमयम् पीठम् पर अर्ध्य आस्तरण आवृतम् ।
अध्यास्त सर्व वेदज्ञो दूतान् अनुशशास च ॥ २.८१.११ ॥
ఆయన బంగారు, అత్యంత విలువైన పరుపులతో కప్పబడిన పీఠంపై కూర్చుని, సర్వవేదజ్ఞుడై దూతలకు ఆజ్ఞాపించాడు.
2.81.12
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् योधान् अमात्यान् गण बल्लभान् ।
क्षिप्रम् आनयत अव्यग्राः कृत्यम् आत्ययिकम् हि नः ॥ २.८१.१२ ॥
బ్రాహ్మణులను, క్షత్రియులను, యోధులను, అమాత్యులను, గణప్రియులను త్వరగా తీసుకురండి; ప్రశాంతంగా వెళ్ళండి, మనకు అత్యవసరమైన పని ఉంది.
2.81.13
सराजभृत्यम् शत्रुघ्नम् भरतम् च यश्स्विनम् ।
युधाजितम् सुमन्त्रम् च ये च तत्र हिता जनाः ॥ २.८१.१३ ॥
రాజ సేవకులతో కూడిన శత్రుఘ్నుడిని, యశస్వి భరతుడిని, యుధాజిత్తును, సుమంత్రుని, అక్కడ ఉన్న హితైషులైన జనులను (తీసుకురండి).
2.81.14
ततः हलहला शब्दो महान् समुदपद्यत ।
रथैः अश्वैः गजैः च अपि जनानाम् उपगच्चताम् ॥ २.८१.१४ ॥
అప్పుడు రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, వస్తున్న జనుల నుండి గొప్ప హలహల శబ్దం ఉద్భవించింది.
2.81.15
ततः भरतम् आयान्तम् शत क्रतुम् इव अमराः ।
प्रत्यनन्दन् प्रकृतयो यथा दशरथम् तथा ॥ २.८१.१५ ॥
అప్పుడు ఇంద్రుని రాకను దేవతలు స్వాగతించినట్లు, వస్తున్న భరతుడిని దశరథుడిని స్వాగతించినట్లే ప్రజలు స్వాగతించారు.
2.81.16
ह्रदैव तिमि नाग सम्वृतः ।
स्तिमित जलो मणि शन्ख शर्करः ।
दशरथ सुत शोभिता सभा ।
सदशरथा इव बभौ यथा पुरा ॥ २.८१.१६ ॥
చేపలు, జలజీవులతో చుట్టబడిన, నిశ్చలమైన నీరు గల, మణులు, శంఖాలు, గవ్వలతో కూడిన సరస్సులా, దశరథ పుత్రునిచే శోభిల్లిన సభ (ప్రకాశించింది). దశరథునితో కూడినట్లుగా అది మునుపటిలా ప్రకాశించింది.