Rāmāyaṇa Vālmīki · Sarga 2.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.81.1
ततः नान्दी मुखीम् रात्रिम् भरतम् सूत मागधाः ।
तुष्टुवुर् वाग् विशेषज्ञाः स्तवैः मन्गल सम्हितैः ॥ २.८१.१ ॥
Kemudian, pada malam bernama Nāndīmukhī, para sūta dan māgadha, yang mahir dalam tutur kata, memuji Bharata dengan pujian penuh kata-kata yang membawa berkah.
2.81.2
सुवर्ण कोण अभिहतः प्राणदद् याम दुन्दुभिः ।
दध्मुः शन्खामः च शतशो वाद्यामः च उच्च अवच स्वरान् ॥ २.८१.२ ॥
Genderang jaga yang dipukul dengan tongkat emas berbunyi; ratusan kerang dan alat musik ditiup dan dimainkan dengan nada tinggi dan rendah.
2.81.3
स तूर्य घोषः सुमहान् दिवम् आपूरयन्न् इव ।
भरतम् शोक सम्तप्तम् भूयः शोकैः अरन्ध्रयत् ॥ २.८१.३ ॥
Gema alat musik itu begitu dahsyat seolah memenuhi langit; ia kembali menusuk Bharata yang tersiksa duka dengan kesedihan-kesedihan.
2.81.4
ततः प्रबुद्धो भरतः तम् घोषम् सम्निवर्त्य च ।
न अहम् राजा इति च अपि उक्त्वा शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.८१.४ ॥
Lalu Bharata yang terbangun menghentikan gema itu, dan berkata, "Aku bukan raja," lalu ia berbicara kepada Śatrughna seperti ini.
2.81.5
पश्य शत्रुघ्न कैकेय्या लोकस्य अपकृतम् महत् ।
विसृज्य मयि दुह्खानि राजा दशरथो गतः ॥ २.८१.५ ॥
Lihatlah, Śatrughna, kejahatan besar yang telah Kaikeyī timpakan kepada dunia! Setelah melimpahkan duka kepadaku, raja Daśaratha telah pergi.
2.81.6
तस्य एषा धर्म राजस्य धर्म मूला महात्मनः ।
परिभ्रमति राज श्रीर् नौर् इव अकर्णिका जले ॥ २.८१.६ ॥
Kemuliaan kerajaan dari raja yang berjiwa agung dan berdharma ini, yang berakar pada dharma, terombang-ambing seperti perahu tanpa kemudi di atas air.
2.81.7
यो हि नः सुमहान्नाथः सोऽपि प्रव्राजितो वनम् ।
अनया धर्ममुत्सृज्य मात्रा मे राघवः स्वयम् ॥ २.८१.७ ॥
Tuan kami yang agung, Rāghava itu, juga diasingkan ke hutan, karena ibu saya ini membuatnya meninggalkan dharma.
2.81.8
कृपणम् रुरुदुः सर्वाः सस्वरम् योषितः तदा ॥ २.८१.८ ॥
Lalu semua wanita menangis memilukan dengan suara keras.
2.81.9
तथा तस्मिन् विलपति वसिष्ठो राज धर्मवित् ।
सभाम् इक्ष्वाकु नाथस्य प्रविवेश महा यशाः ॥ २.८१.९ ॥
Sementara mereka meratap demikian, Vasiṣṭha, yang mengetahui kewajiban raja dan bermasyhur besar, memasuki sidang sang penguasa Ikṣvāku.
2.81.10
शात कुम्भमयीम् रम्याम् मणि रत्न समाकुलाम् ।
सुधर्माम् इव धर्म आत्मा सगणः प्रत्यपद्यत ॥ २.८१.१० ॥
Ke dalam aula yang terbuat dari emas murni, indah dan penuh permata, seperti aula Sudharmā, Vasiṣṭha yang berjiwa dharma tiba bersama pengiringnya.
2.81.11
स कान्चनमयम् पीठम् पर अर्ध्य आस्तरण आवृतम् ।
अध्यास्त सर्व वेदज्ञो दूतान् अनुशशास च ॥ २.८१.११ ॥
Ia duduk di atas singgasana emas yang ditutupi kain-kain sangat berharga, dan sebagai pengetahu seluruh Veda, ia memberi perintah kepada para utusan.
2.81.12
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् योधान् अमात्यान् गण बल्लभान् ।
क्षिप्रम् आनयत अव्यग्राः कृत्यम् आत्ययिकम् हि नः ॥ २.८१.१२ ॥
Segera bawa para brahmana, kṣatriya, prajurit, menteri, dan orang-orang kesayangan majelis; pergilah dengan tenang, sebab urusan kita mendesak.
2.81.13
सराजभृत्यम् शत्रुघ्नम् भरतम् च यश्स्विनम् ।
युधाजितम् सुमन्त्रम् च ये च तत्र हिता जनाः ॥ २.८१.१३ ॥
Bawalah Śatrughna bersama para abdi raja, Bharata yang termasyhur, Yudhājit, Sumantra, dan orang-orang yang berhati baik di sana.
2.81.14
ततः हलहला शब्दो महान् समुदपद्यत ।
रथैः अश्वैः गजैः च अपि जनानाम् उपगच्चताम् ॥ २.८१.१४ ॥
Maka terdengarlah keributan besar dari kereta, kuda, gajah, dan orang-orang yang datang.
2.81.15
ततः भरतम् आयान्तम् शत क्रतुम् इव अमराः ।
प्रत्यनन्दन् प्रकृतयो यथा दशरथम् तथा ॥ २.८१.१५ ॥
Seperti para dewa menyambut Indra, sang pelaku seratus kurban, ketika ia datang, demikianlah rakyat menyambut Bharata yang datang, sebagaimana mereka dahulu menyambut Daśaratha.
2.81.16
ह्रदैव तिमि नाग सम्वृतः ।
स्तिमित जलो मणि शन्ख शर्करः ।
दशरथ सुत शोभिता सभा ।
सदशरथा इव बभौ यथा पुरा ॥ २.८१.१६ ॥
Bagaikan danau yang dikelilingi ikan dan makhluk laut, airnya tenang, dipenuhi permata, kerang, dan kerikil, balai sidang yang dihiasi putra Daśaratha bersinar, seolah bersama Daśaratha sendiri, sebagaimana dahulu ia bersinar.