รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.81.1
ततः नान्दी मुखीम् रात्रिम् भरतम् सूत मागधाः ।
तुष्टुवुर् वाग् विशेषज्ञाः स्तवैः मन्गल सम्हितैः ॥ २.८१.१ ॥
ครั้นนั้น ในราตรีที่เรียกว่านานทีมุขี พวกสูตะและมาคธะซึ่งชำนาญในถ้อยคำ ได้สรรเสริญพระภรตด้วยบทสวดอันเต็มไปด้วยถ้อยคำมงคล
2.81.2
सुवर्ण कोण अभिहतः प्राणदद् याम दुन्दुभिः ।
दध्मुः शन्खामः च शतशो वाद्यामः च उच्च अवच स्वरान् ॥ २.८१.२ ॥
กลองยามที่ถูกตีด้วยไม้ทองคำดังขึ้น หอยสังข์นับร้อยและเครื่องดนตรีทั้งหลายก็ประโคมขึ้น บรรเลงเสียงทั้งสูงและต่ำ
2.81.3
स तूर्य घोषः सुमहान् दिवम् आपूरयन्न् इव ।
भरतम् शोक सम्तप्तम् भूयः शोकैः अरन्ध्रयत् ॥ २.८१.३ ॥
เสียงดนตรีอันกึกก้องนั้นดังยิ่งนัก ราวกับจะเติมท้องฟ้าให้เต็ม มันแทงลึกเข้าไปในพระภรตผู้ถูกความโศกเผาผลาญ ทำให้พระองค์ต้องทุกข์โศกซ้ำอีก
2.81.4
ततः प्रबुद्धो भरतः तम् घोषम् सम्निवर्त्य च ।
न अहम् राजा इति च अपि उक्त्वा शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.८१.४ ॥
ครั้นพระภรตตื่นขึ้น จึงให้หยุดเสียงนั้น แล้วตรัสว่า "เราไม่ใช่พระราชา" จากนั้นจึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่พระศัตรุฆน์
2.81.5
पश्य शत्रुघ्न कैकेय्या लोकस्य अपकृतम् महत् ।
विसृज्य मयि दुह्खानि राजा दशरथो गतः ॥ २.८१.५ ॥
ศัตรุฆน์เอ๋ย ดูความชั่วร้ายอันใหญ่หลวงที่ไกเกยีได้กระทำแก่โลกเถิด พระราชาทศรถได้ทิ้งความทุกข์ไว้ให้เรา แล้วจากไปแล้ว
2.81.6
तस्य एषा धर्म राजस्य धर्म मूला महात्मनः ।
परिभ्रमति राज श्रीर् नौर् इव अकर्णिका जले ॥ २.८१.६ ॥
ราชสมบัติอันรุ่งเรืองของพระราชาผู้ทรงธรรมและมีพระทัยยิ่งใหญ่นั้น ตั้งอยู่บนธรรม บัดนี้กลับล่องลอยไปมาเหมือนเรือที่ไม่มีหางเสือลอยอยู่บนน้ำ
2.81.7
यो हि नः सुमहान्नाथः सोऽपि प्रव्राजितो वनम् ।
अनया धर्ममुत्सृज्य मात्रा मे राघवः स्वयम् ॥ २.८१.७ ॥
พระราฆวะผู้เป็นเจ้านายอันยิ่งใหญ่ของพวกเรา ก็ถูกส่งเข้าไปในป่าเช่นกัน เพราะมารดาของข้าพเจ้านี้ทำให้พระองค์ละทิ้งธรรมด้วยตนเอง
2.81.8
कृपणम् रुरुदुः सर्वाः सस्वरम् योषितः तदा ॥ २.८१.८ ॥
ครั้นนั้น บรรดาสตรีทั้งปวงต่างร่ำไห้อย่างน่าสงสาร ด้วยเสียงอันดังลั่น
2.81.9
तथा तस्मिन् विलपति वसिष्ठो राज धर्मवित् ।
सभाम् इक्ष्वाकु नाथस्य प्रविवेश महा यशाः ॥ २.८१.९ ॥
ขณะที่พวกนางคร่ำครวญอยู่เช่นนั้น วสิษฐะผู้รู้หน้าที่ของกษัตริย์และมีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ได้เข้าไปยังท้องพระโรงของเจ้านายแห่งวงศ์อิกษวากุ
2.81.10
शात कुम्भमयीम् रम्याम् मणि रत्न समाकुलाम् ।
सुधर्माम् इव धर्म आत्मा सगणः प्रत्यपद्यत ॥ २.८१.१० ॥
วสิษฐะผู้มีธรรมเป็นอาตมัน พร้อมด้วยบริวาร ได้เข้าไปยังท้องพระโรงอันงดงามทำด้วยทองคำบริสุทธิ์ เต็มไปด้วยแก้วมณีและอัญมณี ดุจดังสุธรรมาสภา
2.81.11
स कान्चनमयम् पीठम् पर अर्ध्य आस्तरण आवृतम् ।
अध्यास्त सर्व वेदज्ञो दूतान् अनुशशास च ॥ २.८१.११ ॥
พระองค์ประทับบนอาสน์ทองคำที่ปูด้วยผ้าปูอันประเสริฐมาก พระองค์ผู้รู้พระเวททั้งปวงได้ให้คำสั่งแก่ทูตทั้งหลาย
2.81.12
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् योधान् अमात्यान् गण बल्लभान् ।
क्षिप्रम् आनयत अव्यग्राः कृत्यम् आत्ययिकम् हि नः ॥ २.८१.१२ ॥
จงรีบนำพราหมณ์ กษัตริย์ นักรบ อำมาตย์ และผู้เป็นที่รักของที่ประชุมทั้งหลายมาเถิด จงไปด้วยจิตที่ไม่ว้าวุ่น เพราะกิจของเรานั้นเร่งด่วนยิ่งนัก
2.81.13
सराजभृत्यम् शत्रुघ्नम् भरतम् च यश्स्विनम् ।
युधाजितम् सुमन्त्रम् च ये च तत्र हिता जनाः ॥ २.८१.१३ ॥
จงนำพระศัตรุฆน์พร้อมทั้งข้ารับใช้ของพระราชา พระภรตผู้มีชื่อเสียง พระยุธาชิต พระสุมันตระ และบรรดาผู้หวังดีที่อยู่ที่นั่นมาด้วย
2.81.14
ततः हलहला शब्दो महान् समुदपद्यत ।
रथैः अश्वैः गजैः च अपि जनानाम् उपगच्चताम् ॥ २.८१.१४ ॥
ครั้นนั้น เสียงอึกทึกอันใหญ่หลวงก็ดังขึ้น จากรถ ม้า และช้าง รวมทั้งจากผู้คนที่กำลังมาถึง
2.81.15
ततः भरतम् आयान्तम् शत क्रतुम् इव अमराः ।
प्रत्यनन्दन् प्रकृतयो यथा दशरथम् तथा ॥ २.८१.१५ ॥
เหมือนเหล่าเทวดาต้อนรับพระอินทร์ผู้ทำยัญร้อยครั้ง เมื่อพระองค์เสด็จมาถึง ประชาชนก็ต้อนรับพระภรตที่กำลังเสด็จมา เช่นเดียวกับที่เคยต้อนรับท้าวทศรถ
2.81.16
ह्रदैव तिमि नाग सम्वृतः ।
स्तिमित जलो मणि शन्ख शर्करः ।
दशरथ सुत शोभिता सभा ।
सदशरथा इव बभौ यथा पुरा ॥ २.८१.१६ ॥
ดุจทะเลสาบที่ล้อมรอบด้วยปลาและสัตว์น้ำทั้งหลาย มีน้ำนิ่ง และมีอัญมณี หอยสังข์ และกรวดทราย ท้องพระโรงที่พระโอรสของท้าวทศรถประดับไว้จึงรุ่งเรือง ราวกับมีท้าวทศรถเองประทับอยู่ด้วย ดังที่เคยรุ่งเรืองมาแต่ก่อน