ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.81.1
ततः नान्दी मुखीम् रात्रिम् भरतम् सूत मागधाः ।
तुष्टुवुर् वाग् विशेषज्ञाः स्तवैः मन्गल सम्हितैः ॥ २.८१.१ ॥
ତା'ପରେ ନାନ୍ଦୀମୁଖୀ ରାତ୍ରିରେ ବାଣୀ-ବିଶେଷଜ୍ଞ ସୂତ ଓ ମାଗଧମାନେ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ତୁତିରେ ଭରତଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
2.81.2
सुवर्ण कोण अभिहतः प्राणदद् याम दुन्दुभिः ।
दध्मुः शन्खामः च शतशो वाद्यामः च उच्च अवच स्वरान् ॥ २.८१.२ ॥
ସୁନାର ଦଣ୍ଡରେ ଆହତ ଯାମ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜି ଉଠିଲା; ଶହ ଶହ ଶଙ୍ଖ ଓ ବାଦ୍ୟ ଉଚ୍ଚନୀଚ ସ୍ୱରରେ ବାଜିଲା।
2.81.3
स तूर्य घोषः सुमहान् दिवम् आपूरयन्न् इव ।
भरतम् शोक सम्तप्तम् भूयः शोकैः अरन्ध्रयत् ॥ २.८१.३ ॥
ସେ ବାଦ୍ୟଧ୍ୱନି ଏତେ ମହତ୍ ଥିଲା ଯେ ଆକାଶ ପୂରଣ କରୁଥିଲା ପରି; ଶୋକସନ୍ତପ୍ତ ଭରତଙ୍କୁ ତାହା ପୁଣି ଶୋକରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।
2.81.4
ततः प्रबुद्धो भरतः तम् घोषम् सम्निवर्त्य च ।
न अहम् राजा इति च अपि उक्त्वा शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.८१.४ ॥
ତା'ପରେ ଜାଗ୍ରତ ଭରତ ସେ ଘୋଷକୁ ଅଟକାଇ, 'ମୁଁ ରାଜା ନୁହେଁ' ବୋଲି ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
2.81.5
पश्य शत्रुघ्न कैकेय्या लोकस्य अपकृतम् महत् ।
विसृज्य मयि दुह्खानि राजा दशरथो गतः ॥ २.८१.५ ॥
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଦେଖ, କୈକେୟୀ ଜଗତ ପ୍ରତି କେତେ ବଡ଼ ଅପକାର କରିଛନ୍ତି! ମୋ ଉପରେ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ରାଜା ଦଶରଥ ଚାଲିଗଲେ।
2.81.6
तस्य एषा धर्म राजस्य धर्म मूला महात्मनः ।
परिभ्रमति राज श्रीर् नौर् इव अकर्णिका जले ॥ २.८१.६ ॥
ସେହି ଧର୍ମରାଜ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଏହି ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଯାହା ଧର୍ମରେ ମୂଳଗ୍ରସ୍ତ, ଜଳରେ ହାଲବିହୀନ ନାଆ ପରି ଭ୍ରମୁଛି।
2.81.7
यो हि नः सुमहान्नाथः सोऽपि प्रव्राजितो वनम् ।
अनया धर्ममुत्सृज्य मात्रा मे राघवः स्वयम् ॥ २.८१.७ ॥
ଆମର ମହାନ ନାଥ ସେହି ରାଘବ ମଧ୍ୟ, ମୋ ମାତା ଏହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଇ ନିଜେ ବନକୁ ପଠାଯାଇଥିଲେ।
2.81.8
कृपणम् रुरुदुः सर्वाः सस्वरम् योषितः तदा ॥ २.८१.८ ॥
ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ନାରୀ ଦୀନଭାବରେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ।
2.81.9
तथा तस्मिन् विलपति वसिष्ठो राज धर्मवित् ।
सभाम् इक्ष्वाकु नाथस्य प्रविवेश महा यशाः ॥ २.८१.९ ॥
ସେମାନେ ଏପରି ବିଳାପ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ରାଜଧର୍ମଜ୍ଞ ମହାଯଶା ବଶିଷ୍ଠ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁନାଥଙ୍କ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.81.10
शात कुम्भमयीम् रम्याम् मणि रत्न समाकुलाम् ।
सुधर्माम् इव धर्म आत्मा सगणः प्रत्यपद्यत ॥ २.८१.१० ॥
ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ, ରମଣୀୟ, ମଣି-ରତ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସଭାରେ, ସୁଧର୍ମା ସଭା ପରି, ଧର୍ମାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠ ନିଜ ଗଣ ସହିତ ପହଞ୍ଚିଲେ।
2.81.11
स कान्चनमयम् पीठम् पर अर्ध्य आस्तरण आवृतम् ।
अध्यास्त सर्व वेदज्ञो दूतान् अनुशशास च ॥ २.८१.११ ॥
ସେ ସୁନାର, ଅତି ଉତ୍ତମ ଆସ୍ତରଣରେ ଆବୃତ ପୀଠରେ ବସି, ସର୍ବବେଦଜ୍ଞ ହୋଇ ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
2.81.12
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् योधान् अमात्यान् गण बल्लभान् ।
क्षिप्रम् आनयत अव्यग्राः कृत्यम् आत्ययिकम् हि नः ॥ २.८१.१२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଯୋଦ୍ଧା, ଅମାତ୍ୟ ଓ ଗଣପ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ; ଶାନ୍ତଭାବରେ ଯାଅ, ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ଜରୁରୀ ଅଟେ।
2.81.13
सराजभृत्यम् शत्रुघ्नम् भरतम् च यश्स्विनम् ।
युधाजितम् सुमन्त्रम् च ये च तत्र हिता जनाः ॥ २.८१.१३ ॥
ରାଜଭୃତ୍ୟ ସହିତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଯଶସ୍ବୀ ଭରତ, ଯୁଧାଜିତ, ସୁମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ହିତୈଷୀ ଲୋକମାନଙ୍କୁ (ଆଣ)।
2.81.14
ततः हलहला शब्दो महान् समुदपद्यत ।
रथैः अश्वैः गजैः च अपि जनानाम् उपगच्चताम् ॥ २.८१.१४ ॥
ତା'ପରେ ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ହସ୍ତୀ ଏବଂ ଆସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ମହାନ କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।
2.81.15
ततः भरतम् आयान्तम् शत क्रतुम् इव अमराः ।
प्रत्यनन्दन् प्रकृतयो यथा दशरथम् तथा ॥ २.८१.१५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଗମନରେ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ସ୍ୱାଗତ କରନ୍ତି, ସେପରି ଆସୁଥିବା ଭରତଙ୍କୁ ପ୍ରଜାମାନେ ଦଶରଥଙ୍କ ପରି ସ୍ୱାଗତ କଲେ।
2.81.16
ह्रदैव तिमि नाग सम्वृतः ।
स्तिमित जलो मणि शन्ख शर्करः ।
दशरथ सुत शोभिता सभा ।
सदशरथा इव बभौ यथा पुरा ॥ २.८१.१६ ॥
ମାଛ ଓ ଜଳଜନ୍ତୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ସ୍ଥିର ଜଳବିଶିଷ୍ଟ, ମଣି, ଶଙ୍ଖ ଓ ଶର୍କରାପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରଦ ପରି, ଦଶରଥପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସଭା (ଝଲସିଲା)। ଦଶରଥଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ପରି ତାହା ପୂର୍ବ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।