ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.83.1
ततः समुत्थितः काल्यम् आस्थाय स्यन्दन उत्तमम् ।
प्रययौ भरतः शीघ्रम् राम दर्शन कान्क्षया ॥ २.८३.१ ॥
ನಂತರ ಮುಂಜಾವಿನಲ್ಲಿ ಎದ್ದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನೇರಿ, ರಾಮನನ್ನು ನೋಡುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಭರತನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಟನು.
2.83.2
अग्रतः प्रययुस् तस्य सर्वे मन्त्रि पुरोधसः ।
अधिरुह्य हयैः युक्तान् रथान् सूर्य रथ उपमान् ॥ २.८३.२ ॥
ಅವನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತರು, ಸೂರ್ಯರಥಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥಗಳನ್ನು ಏರಿ ಸಾಗಿದರು.
2.83.3
नव नाग सहस्राणि कल्पितानि यथा विधि ।
अन्वयुर् भरतम् यान्तम् इक्ष्वाकु कुल नन्दनम् ॥ २.८३.३ ॥
ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳು, ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಆನಂದವಾದ ಭರತನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದವು.
2.83.4
षष्ठी रथ सहस्राणि धन्विनो विविध आयुधाः ।
अन्वयुर् भरतम् यान्तम् राज पुत्रम् यशस्विनम् ॥ २.८३.४ ॥
ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ರಥಗಳು, ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು, ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜಕುಮಾರ ಭರತನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು.
2.83.5
शतम् सहस्राणि अश्वानाम् समारूढानि राघवम् ।
अन्वयुर् भरतम् यान्तम् राज पुत्रम् यशस्विनम् ॥ २.८३.५ ॥
ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕುದುರೆಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನೇರಿದ ಸವಾರರು, ರಾಘವ ವಂಶದ ಭರತನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜಕುಮಾರ ಭರತ.
2.83.6
कैकेयी च सुमित्रा च कौसल्या च यशस्विनी ।
राम आनयन सम्हृष्टा ययुर् यानेन भास्वता ॥ २.८३.६ ॥
ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ಕೈಕೇಯಿ, ಸುಮಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಕೌಸಲ್ಯೆ ರಾಮನನ್ನು ಕರೆತರುವ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಹೊರಟರು.
2.83.7
प्रयाताः च आर्य सम्घाता रामम् द्रष्टुम् सलक्ष्मणम् ।
तस्य एव च कथाः चित्राः कुर्वाणा हृष्ट मानसाः ॥ २.८३.७ ॥
ಆರ್ಯ ಸಮೂಹಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಸಹಿತ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೊರಟವು; ಅವನ ಕುರಿತೇ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತ, ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಾಗಿದವು.
2.83.8
मेघ श्यामम् महा बाहुम् स्थिर सत्त्वम् दृढ व्रतम् ।
कदा द्रक्ष्यामहे रामम् जगतः शोक नाशनम् ॥ २.८३.८ ॥
ಮೇಘದಂತೆ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ, ದೊಡ್ಡ ತೋಳುಗಳ, ಸ್ಥಿರ ಸ್ವಭಾವದ, ದೃಢ ವ್ರತದ, ಜಗತ್ತಿನ ಶೋಕವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ರಾಮನನ್ನು ನಾವು ಎಂದು ನೋಡುವೆವು?
2.83.9
दृष्टएव हि नः शोकम् अपनेष्यति राघवः ।
तमः सर्वस्य लोकस्य समुद्यन्न् इव भास्करः ॥ २.८३.९ ॥
ರಾಘವನನ್ನು ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ನಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವನು; ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನು ಲೋಕದ ಕತ್ತಲನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವಂತೆ.
2.83.10
परिष्वजानाः च अन्योन्यम् ययुर् नागरिकाः तदा ॥ २.८३.१० ॥
ಆಗ ನಗರವಾಸಿಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೊರಟರು.
2.83.11
ये च तत्र अपरे सर्वे सम्मता ये च नैगमाः ।
रामम् प्रति ययुर् हृष्टाः सर्वाः प्रकृतयः तदा ॥ २.८३.११ ॥
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಗೌರವಾನ್ವಿತರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಘದವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ರಾಮನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು; ಆಗ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಹೊರಟರು.
2.83.12
मणि काराः च ये केचित् कुम्भ काराः च शोभनाः ।
सूत्र कर्म कृतः चैव ये च शस्त्र उपजीविनः ॥ २.८३.१२ ॥
ಮಣಿ ಕೆಲಸಗಾರರು, ಕೆಲವು ಕುಂಬಾರರು, ಚೆನ್ನಾದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು, ನೂಲಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಜೀವಿಸುವವರು ಸಹ.
2.83.13
मायूरकाः क्राकचिका रोचका वेधकाः तथा ।
दन्त काराः सुधा काराः तथा गन्ध उपजीविनः ॥ २.८३.१३ ॥
ಮಯೂರಕಾರರು, ಕ್ರಾಕಚಿಕರು, ರೋಚಕರು, ವೇಧಕರು, ದಂತಕಾರರು, ಸುಧಾಕಾರರು ಮತ್ತು ಗಂಧೋಪಜೀವಿಗಳು (ಭರತನೊಂದಿಗೆ ಹೋದರು).
2.83.14
सुवर्ण काराः प्रख्याताः तथा कम्बल धावकाः ।
स्नापक आच्चादका वैद्या धूपकाः शौण्डिकाः तथा ॥ २.८३.१४ ॥
ಸುವರ್ಣಕಾರರು, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಂಬಳ ತೊಳೆಯುವವರು, ಸ್ನಾನ ಸೇವಕರು, ವಸ್ತ್ರ ಹೊಲಿಯುವವರು, ವೈದ್ಯರು, ಧೂಪ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ತಯಾರಕರು (ಭರತನೊಂದಿಗೆ ಹೋದರು).
2.83.15
रजकाः तुन्न वायाः च ग्राम घोष महत्तराः ।
शैलूषाः च सह स्त्रीभिर् यान्ति कैवर्तकाः तथा ॥ २.८३.१५ ॥
ಅಗಸರು, ಹೊಲಿಗೆಗಾರರು, ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲಕರ ಹಿರಿಯರು, ನಟರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಕೈವರ್ತರು (ಭರತನೊಂದಿಗೆ ಹೋದರು).
2.83.16
समाहिता वेदविदो ब्राह्मणा वृत्त सम्मताः ।
गो रथैः भरतम् यान्तम् अनुजग्मुः सहस्रशः ॥ २.८३.१६ ॥
ಸಮಾಹಿತರು, ವೇದವಿದರು, ಆಚಾರದಿಂದ ಗೌರವಿತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗೋರಥಗಳಲ್ಲಿ ಭರತನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು.
2.83.17
सुवेषाः शुद्ध वसनाः ताम्र मृष्ट अनुलेपनाः ।
सर्वे ते विविधैः यानैः शनैः भरतम् अन्वयुः ॥ २.८३.१७ ॥
ಸುಂದರ ವೇಷಧಾರಿಗಳು, ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವರು, ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಹೊಳೆಯುವ ಅನುಲೇಪನ ಹಚ್ಚಿದವರು ಎಲ್ಲರೂ ವಿವಿಧ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭರತನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು.
2.83.18
प्रहृष्ट मुदिता सेना सान्वयात् कैकयी सुतम् ।
भ्रातुरानयने यान्तम् भरतम् भ्रातृवत्सलम् ॥ २.८३.१८ ॥
ಸಂತೋಷಭರಿತ ಸೇನೆ, ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕರೆತರಲು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸಹೋದರ ವಾತ್ಸಲ್ಯದ ಕೈಕೇಯಿ ಪುತ್ರ ಭರತನನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತು.
2.83.19
ते गत्वा दूरमध्वानम् रथम् यानाश्वकुञ्जरैः ।
समासेदुस्ततो गङ्गाम् शृङ्गिबेरपुरम् प्रति ॥ २.८३.१९ ॥
ಅವರು ರಥ, ಬಂಡಿ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೂರದ ದಾರಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ ಗಂಗೆಯ ಬಳಿಯ ಶೃಂಗಿಬೇರಪುರದ ಕಡೆಗೆ ತಲುಪಿದರು.
2.83.20
यत्र रामसखो वीरो गुहो ज्ञातिगणैर्वृतः ।
निवसत्यप्रमादेन देशम् तम् परिपालयन् ॥ २.८३.२० ॥
ರಾಮನ ಮಿತ್ರನಾದ ವೀರ ಗುಹನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
2.83.21
उपेत्य तीरम् गङ्गायाश्चक्रमाकैरलङ्कतम् ।
व्यवतिष्ठत सा सेना भरतस्य अनुयायिनी ॥ २.८३.२१ ॥
ಗಂಗೆಯ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಭರತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದ ಆ ಸೇನೆ, ಪರ್ವತಗಳಂತಹ ಡೇರೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪಾಳಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತು.
2.83.22
निरीक्ष्य अनुगताम् सेनाम् ताम् च गन्गाम् शिव उदकाम् ।
भरतः सचिवान् सर्वान् अब्रवीद् वाक्य कोविदः ॥ २.८३.२२ ॥
ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಸೇನೆಯನ್ನೂ, ಶುಭಜಲವುಳ್ಳ ಆ ಗಂಗೆಯನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಮಾತಿನ ಕುಶಲನಾದ ಭರತನು ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.83.23
निवेशयत मे सैन्यम् अभिप्रायेण सर्वशः ।
विश्रान्तः प्रतरिष्यामः श्वैदानीम् महा नदीम् ॥ २.८३.२३ ॥
ನನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ವಿಶ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ ನಾಳೆ ಈ ಮಹಾನದಿಯನ್ನು ದಾಟೋಣ.
2.83.24
दातुम् च तावद् इच्चामि स्वर् गतस्य मही पतेः ।
और्ध्वदेह निमित्त अर्थम् अवतीर्य उदकम् नदीम् ॥ २.८३.२४ ॥
ಈಗ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥರಾದ ಮಹಾರಾಜರಿಗಾಗಿ ಜಲತರ್ಪಣ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಔರ್ಧ್ವದೈಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ನದಿಗಿಳಿದು ನೀರು ಅರ್ಪಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
2.83.25
तस्य एवम् ब्रुवतः अमात्याः तथा इति उक्त्वा समाहिताः ।
न्यवेशयम्स् तामः चन्देन स्वेन स्वेन पृथक् पृथक् ॥ २.८३.२५ ॥
ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಮಂತ್ರಿಗಳು 'ಸರಿ' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿ, ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅವರವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರು.
2.83.26
निवेश्य गन्गाम् अनु ताम् महा नदीम् ।
चमूम् विधानैः परिबर्ह शोभिनीम् ।
उवास रामस्य तदा महात्मनो ।
विचिन्तयानो भरतः निवर्तनम् ॥ २.८३.२६ ॥
ಆ ಮಹಾನದಿ ಗಂಗೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ, ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಏರ್ಪಾಡುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ, ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನ ಹಿಂದಿರುಗುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಭರತನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು.