ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.83.1
ततः समुत्थितः काल्यम् आस्थाय स्यन्दन उत्तमम् ।
प्रययौ भरतः शीघ्रम् राम दर्शन कान्क्षया ॥ २.८३.१ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଭରତ ଶୀଘ୍ର ଯାତ୍ରା କଲେ।
2.83.2
अग्रतः प्रययुस् तस्य सर्वे मन्त्रि पुरोधसः ।
अधिरुह्य हयैः युक्तान् रथान् सूर्य रथ उपमान् ॥ २.८३.२ ॥
ତାଙ୍କ ଆଗରେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ, ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟରଥ ସମାନ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଯାଇଥିଲେ।
2.83.3
नव नाग सहस्राणि कल्पितानि यथा विधि ।
अन्वयुर् भरतम् यान्तम् इक्ष्वाकु कुल नन्दनम् ॥ २.८३.३ ॥
ନଅ ହଜାର ହାତୀ, ବିଧି ଅନୁସାରେ ସଜାଯାଇଥିବା, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଭରତ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ।
2.83.4
षष्ठी रथ सहस्राणि धन्विनो विविध आयुधाः ।
अन्वयुर् भरतम् यान्तम् राज पुत्रम् यशस्विनम् ॥ २.८३.४ ॥
ଷାଠିଏ ହଜାର ରଥ, ଧନୁର୍ଦ୍ଧାରୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଯଶସ୍ୱୀ ରାଜପୁତ୍ର ଭରତ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ।
2.83.5
शतम् सहस्राणि अश्वानाम् समारूढानि राघवम् ।
अन्वयुर् भरतम् यान्तम् राज पुत्रम् यशस्विनम् ॥ २.८३.५ ॥
ଏକ ଲକ୍ଷ ଘୋଡ଼ା, ଯେଉଁଥିରେ ସୱାର, ରାଘବ ବଂଶୀୟ ଭରତ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ; ଯଶସ୍ୱୀ ରାଜପୁତ୍ର ଭରତ।
2.83.6
कैकेयी च सुमित्रा च कौसल्या च यशस्विनी ।
राम आनयन सम्हृष्टा ययुर् यानेन भास्वता ॥ २.८३.६ ॥
ଯଶସ୍ୱିନୀ କୈକେୟୀ, ସୁମିତ୍ରା ଏବଂ କୌଶଲ୍ୟା ରାମଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାର ଆନନ୍ଦରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଯାନରେ ଚାଲିଲେ।
2.83.7
प्रयाताः च आर्य सम्घाता रामम् द्रष्टुम् सलक्ष्मणम् ।
तस्य एव च कथाः चित्राः कुर्वाणा हृष्ट मानसाः ॥ २.८३.७ ॥
ଆର୍ଯ୍ୟ ସମୂହମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ବାହାରିଲେ; ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ହିଁ ନାନା କଥା କହି, ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ସେମାନେ ଗଲେ।
2.83.8
मेघ श्यामम् महा बाहुम् स्थिर सत्त्वम् दृढ व्रतम् ।
कदा द्रक्ष्यामहे रामम् जगतः शोक नाशनम् ॥ २.८३.८ ॥
ମେଘ ପରି ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ମହାବାହୁ, ସ୍ଥିର ସ୍ୱଭାବ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ, ଜଗତର ଶୋକ ହରଣକାରୀ ରାମଙ୍କୁ ଆମେ କେବେ ଦେଖିବା?
2.83.9
दृष्टएव हि नः शोकम् अपनेष्यति राघवः ।
तमः सर्वस्य लोकस्य समुद्यन्न् इव भास्करः ॥ २.८३.९ ॥
ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ସେ ଆମ ଶୋକ ଦୂର କରିବେ; ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଗତର ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିବା ପରି।
2.83.10
परिष्वजानाः च अन्योन्यम् ययुर् नागरिकाः तदा ॥ २.८३.१० ॥
ସେତେବେଳେ ନଗରବାସୀମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଚାଲିଗଲେ।
2.83.11
ये च तत्र अपरे सर्वे सम्मता ये च नैगमाः ।
रामम् प्रति ययुर् हृष्टाः सर्वाः प्रकृतयः तदा ॥ २.८३.११ ॥
ସେଠାକାର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ଲୋକ ଏବଂ ବଣିକ ସଂଘର ସଦସ୍ୟମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କ ଦିଗରେ ଗଲେ; ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ମଧ୍ୟ।
2.83.12
मणि काराः च ये केचित् कुम्भ काराः च शोभनाः ।
सूत्र कर्म कृतः चैव ये च शस्त्र उपजीविनः ॥ २.८३.१२ ॥
ମଣି କାରିଗର, କେତେକ କୁମ୍ଭାର, ଉତ୍ତମ କାରିଗର, ସୂତ୍ରକର୍ମୀ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା ନିର୍ବାହକାରୀ ମଧ୍ୟ।
2.83.13
मायूरकाः क्राकचिका रोचका वेधकाः तथा ।
दन्त काराः सुधा काराः तथा गन्ध उपजीविनः ॥ २.८३.१३ ॥
ମୟୂରକାର, କ୍ରାକଚିକ, ରୋଚକ ଓ ବେଧକ, ଏବଂ ଦନ୍ତକାର, ସୁଧାକାର ଓ ଗନ୍ଧୋପଜୀବୀମାନେ ମଧ୍ୟ (ଭରତଙ୍କ ସହିତ ଗଲେ)।
2.83.14
सुवर्ण काराः प्रख्याताः तथा कम्बल धावकाः ।
स्नापक आच्चादका वैद्या धूपकाः शौण्डिकाः तथा ॥ २.८३.१४ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣକାର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ କମ୍ବଳ ଧୋଇବା ଲୋକ, ସ୍ନାନସେବକ, ବସ୍ତ୍ର ସିଲାଇକାରୀ, ବୈଦ୍ୟ, ଧୂପକାର ଓ ଶୌଣ୍ଡିକମାନେ ମଧ୍ୟ (ଭରତଙ୍କ ସହିତ ଗଲେ)।
2.83.15
रजकाः तुन्न वायाः च ग्राम घोष महत्तराः ।
शैलूषाः च सह स्त्रीभिर् यान्ति कैवर्तकाः तथा ॥ २.८३.१५ ॥
ଧୋବା, ସିଲାଇକାରୀ, ଗ୍ରାମ ଓ ଗୋପଙ୍କ ପ୍ରବୀଣମାନେ, ନଟ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ କୈବର୍ତ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ (ଭରତଙ୍କ ସହିତ ଗଲେ)।
2.83.16
समाहिता वेदविदो ब्राह्मणा वृत्त सम्मताः ।
गो रथैः भरतम् यान्तम् अनुजग्मुः सहस्रशः ॥ २.८३.१६ ॥
ସମାହିତ, ବେଦଜ୍ଞ ଓ ଆଚରଣରେ ସମ୍ମାନିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହସ୍ରେ ସହସ୍ରେ ଗୋରଥରେ ଭରତଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।
2.83.17
सुवेषाः शुद्ध वसनाः ताम्र मृष्ट अनुलेपनाः ।
सर्वे ते विविधैः यानैः शनैः भरतम् अन्वयुः ॥ २.८३.१७ ॥
ସୁନ୍ଦର ବେଶଧାରୀ, ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ, ତମ୍ବା ରଙ୍ଗର ଚକଚକିଆ ଅନୁଲେପନ ଲଗାଇଥିବା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ ଯାନରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭରତଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
2.83.18
प्रहृष्ट मुदिता सेना सान्वयात् कैकयी सुतम् ।
भ्रातुरानयने यान्तम् भरतम् भ्रातृवत्सलम् ॥ २.८३.१८ ॥
ହର୍ଷିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ସେନା, ଭାଇଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଭ୍ରାତୃବତ୍ସଳ କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତଙ୍କୁ ନିକଟରୁ ଅନୁସରଣ କଲା।
2.83.19
ते गत्वा दूरमध्वानम् रथम् यानाश्वकुञ्जरैः ।
समासेदुस्ततो गङ्गाम् शृङ्गिबेरपुरम् प्रति ॥ २.८३.१९ ॥
ସେମାନେ ରଥ, ଯାନ, ଘୋଡା ଓ ହାତୀ ସହ ଦୀର୍ଘ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି ଗଙ୍ଗା ନିକଟସ୍ଥ ଶୃଙ୍ଗିବେରପୁର ଆଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
2.83.20
यत्र रामसखो वीरो गुहो ज्ञातिगणैर्वृतः ।
निवसत्यप्रमादेन देशम् तम् परिपालयन् ॥ २.८३.२० ॥
ରାମଙ୍କ ସଖା ବୀର ଗୁହ ନିଜ ଜ୍ଞାତିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ସାବଧାନତାରେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ରକ୍ଷା କରି ସେଠାରେ ବାସ କରୁଥିଲେ।
2.83.21
उपेत्य तीरम् गङ्गायाश्चक्रमाकैरलङ्कतम् ।
व्यवतिष्ठत सा सेना भरतस्य अनुयायिनी ॥ २.८३.२१ ॥
ଗଙ୍ଗା ତୀରରେ ପହଞ୍ଚି ଭରତଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ସେହି ସେନା, ପର୍ବତ ସଦୃଶ ତମ୍ବୁରେ ସଜ୍ଜିତ ବୃତ୍ତାକାର ଛାଉଣିରେ ରହିଲା।
2.83.22
निरीक्ष्य अनुगताम् सेनाम् ताम् च गन्गाम् शिव उदकाम् ।
भरतः सचिवान् सर्वान् अब्रवीद् वाक्य कोविदः ॥ २.८३.२२ ॥
ପଛରେ ଆସୁଥିବା ସେନା ଓ ଶୁଭ ଜଳବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖି, ବାକ୍ୟକୁଶଳ ଭରତ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.83.23
निवेशयत मे सैन्यम् अभिप्रायेण सर्वशः ।
विश्रान्तः प्रतरिष्यामः श्वैदानीम् महा नदीम् ॥ २.८३.२३ ॥
ମୋ ସେନାକୁ ମୋ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରଖ। ବିଶ୍ରାମ ପରେ ଆସନ୍ତାକାଲି ଆମେ ଏହି ମହାନଦୀ ପାର ହେବୁ।
2.83.24
दातुम् च तावद् इच्चामि स्वर् गतस्य मही पतेः ।
और्ध्वदेह निमित्त अर्थम् अवतीर्य उदकम् नदीम् ॥ २.८३.२४ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ୱର୍ଗଗତ ମହାରାଜଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ତେଣୁ ଔର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦୈହିକ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ନଦୀରେ ଓହ୍ଲାଇ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବି।
2.83.25
तस्य एवम् ब्रुवतः अमात्याः तथा इति उक्त्वा समाहिताः ।
न्यवेशयम्स् तामः चन्देन स्वेन स्वेन पृथक् पृथक् ॥ २.८३.२५ ॥
ସେ ଏପରି କହିବାରୁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ 'ଠିକ୍' ବୋଲି ସାବଧାନରେ ସେହି ସେନାକୁ ନିଜ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ପୃଥକ ପୃଥକ ସ୍ଥାନରେ ରହିବାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
2.83.26
निवेश्य गन्गाम् अनु ताम् महा नदीम् ।
चमूम् विधानैः परिबर्ह शोभिनीम् ।
उवास रामस्य तदा महात्मनो ।
विचिन्तयानो भरतः निवर्तनम् ॥ २.८३.२६ ॥
ସେହି ମହାନଦୀ ଗଙ୍ଗାର କୂଳରେ, ପରିବାର ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଶୋଭିତ ସେହି ସେନାକୁ ରହିବାକୁ ଦେଇ, ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ଫେରିଆସିବା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ଭରତ ସେଠାରେ ରହିଲେ।