Rāmāyaṇa Vālmīki · Sarga 2.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.83.1
ततः समुत्थितः काल्यम् आस्थाय स्यन्दन उत्तमम् ।
प्रययौ भरतः शीघ्रम् राम दर्शन कान्क्षया ॥ २.८३.१ ॥
Kemudian, bangun pagi-pagi dan naik kereta yang utama, Bharata berangkat dengan cepat, berhasrat melihat Rāma.
2.83.2
अग्रतः प्रययुस् तस्य सर्वे मन्त्रि पुरोधसः ।
अधिरुह्य हयैः युक्तान् रथान् सूर्य रथ उपमान् ॥ २.८३.२ ॥
Di depan beliau berjalan semua menteri dan pendeta, menaiki kereta yang ditarik kuda, menyerupai kereta matahari.
2.83.3
नव नाग सहस्राणि कल्पितानि यथा विधि ।
अन्वयुर् भरतम् यान्तम् इक्ष्वाकु कुल नन्दनम् ॥ २.८३.३ ॥
Sembilan ribu gajah, dihias menurut aturan, mengikuti Bharata yang sedang berangkat, kebahagiaan keturunan Ikṣvāku.
2.83.4
षष्ठी रथ सहस्राणि धन्विनो विविध आयुधाः ।
अन्वयुर् भरतम् यान्तम् राज पुत्रम् यशस्विनम् ॥ २.८३.४ ॥
Enam puluh ribu kereta, dengan pemanah membawa berbagai senjata, mengikuti Bharata, putra raja yang termasyhur, yang sedang berangkat.
2.83.5
शतम् सहस्राणि अश्वानाम् समारूढानि राघवम् ।
अन्वयुर् भरतम् यान्तम् राज पुत्रम् यशस्विनम् ॥ २.८३.५ ॥
Seratus ribu kuda, dengan penunggang yang menaikinya, mengikuti Bharata, keturunan Raghu, putra raja yang termasyhur, yang sedang berangkat.
2.83.6
कैकेयी च सुमित्रा च कौसल्या च यशस्विनी ।
राम आनयन सम्हृष्टा ययुर् यानेन भास्वता ॥ २.८३.६ ॥
Kaikeyī, Sumitrā dan Kausalyā yang termasyhur, bergembira membawa Rāma kembali, berangkat dengan kendaraan yang gemerlap.
2.83.7
प्रयाताः च आर्य सम्घाता रामम् द्रष्टुम् सलक्ष्मणम् ।
तस्य एव च कथाः चित्राः कुर्वाणा हृष्ट मानसाः ॥ २.८३.७ ॥
Kelompok-kelompok orang mulia berangkat untuk melihat Rāma bersama Lakṣmaṇa, berbicara tentang dia dengan berbagai cara, dengan hati gembira.
2.83.8
मेघ श्यामम् महा बाहुम् स्थिर सत्त्वम् दृढ व्रतम् ।
कदा द्रक्ष्यामहे रामम् जगतः शोक नाशनम् ॥ २.८३.८ ॥
Kapankah kami akan melihat Rāma, yang hitam seperti awan, berlengan perkasa, teguh wataknya dan kokoh sumpahnya, penghapus duka dunia?
2.83.9
दृष्टएव हि नः शोकम् अपनेष्यति राघवः ।
तमः सर्वस्य लोकस्य समुद्यन्न् इव भास्करः ॥ २.८३.९ ॥
Sesungguhnya, begitu dilihat, Rāghava akan menghapus duka kami, seperti matahari terbit menghapus kegelapan seluruh dunia.
2.83.10
परिष्वजानाः च अन्योन्यम् ययुर् नागरिकाः तदा ॥ २.८३.१० ॥
Maka para warga kota pun pergi sambil saling berpelukan.
2.83.11
ये च तत्र अपरे सर्वे सम्मता ये च नैगमाः ।
रामम् प्रति ययुर् हृष्टाः सर्वाः प्रकृतयः तदा ॥ २.८३.११ ॥
Semua orang terhormat lainnya di sana dan anggota serikat dagang pun dengan gembira menuju Rāma; saat itu seluruh rakyat pun.
2.83.12
मणि काराः च ये केचित् कुम्भ काराः च शोभनाः ।
सूत्र कर्म कृतः चैव ये च शस्त्र उपजीविनः ॥ २.८३.१२ ॥
Para pengrajin permata, sebagian pembuat tembikar, para perajin terampil, mereka yang bekerja dengan benang, dan mereka yang hidup dari senjata.
2.83.13
मायूरकाः क्राकचिका रोचका वेधकाः तथा ।
दन्त काराः सुधा काराः तथा गन्ध उपजीविनः ॥ २.८३.१३ ॥
Pembuat merak, tukang gergaji, pemoles, pengebor, demikian pula pengrajin gading, tukang plester, dan mereka yang hidup dari wewangian, juga ikut serta.
2.83.14
सुवर्ण काराः प्रख्याताः तथा कम्बल धावकाः ।
स्नापक आच्चादका वैद्या धूपकाः शौण्डिकाः तथा ॥ २.८३.१४ ॥
Pandai emas, para pencuci selimut yang termasyhur, pelayan pemandian, penjahit kain, tabib, pembuat dupa, dan penyuling minuman keras juga ikut.
2.83.15
रजकाः तुन्न वायाः च ग्राम घोष महत्तराः ।
शैलूषाः च सह स्त्रीभिर् यान्ति कैवर्तकाः तथा ॥ २.८३.१५ ॥
Tukang cuci, penjahit, para tetua desa dan permukiman penggembala, para aktor, serta para nelayan bersama istri mereka, juga pergi bersama Bharata.
2.83.16
समाहिता वेदविदो ब्राह्मणा वृत्त सम्मताः ।
गो रथैः भरतम् यान्तम् अनुजग्मुः सहस्रशः ॥ २.८३.१६ ॥
Para brahmana yang tenang, ahli Veda dan dihormati karena tingkah lakunya, dengan ribuan orang mengikuti Bharata yang berjalan dengan kereta sapi.
2.83.17
सुवेषाः शुद्ध वसनाः ताम्र मृष्ट अनुलेपनाः ।
सर्वे ते विविधैः यानैः शनैः भरतम् अन्वयुः ॥ २.८३.१७ ॥
Mereka semua, berpakaian rapi, dengan pakaian bersih dan parem berwarna tembaga yang dipoles, mengikuti Bharata perlahan-lahan dengan berbagai kendaraan.
2.83.18
प्रहृष्ट मुदिता सेना सान्वयात् कैकयी सुतम् ।
भ्रातुरानयने यान्तम् भरतम् भ्रातृवत्सलम् ॥ २.८३.१८ ॥
Pasukan yang gembira dan bersuka cita mengikuti dengan dekat Bharata, putra Kaikeyī, yang pergi menjemput kembali kakaknya, yang sayang kepada kakaknya.
2.83.19
ते गत्वा दूरमध्वानम् रथम् यानाश्वकुञ्जरैः ।
समासेदुस्ततो गङ्गाम् शृङ्गिबेरपुरम् प्रति ॥ २.८३.१९ ॥
Setelah menempuh perjalanan jauh dengan kereta, gerobak, kuda, dan gajah, mereka tiba di Śṛṅgiberapura di tepi Gangga.
2.83.20
यत्र रामसखो वीरो गुहो ज्ञातिगणैर्वृतः ।
निवसत्यप्रमादेन देशम् तम् परिपालयन् ॥ २.८३.२० ॥
Di sana tinggallah Guha yang gagah berani, sahabat Rāma, dikelilingi sanak keluarganya, menjaga wilayah itu dengan waspada.
2.83.21
उपेत्य तीरम् गङ्गायाश्चक्रमाकैरलङ्कतम् ।
व्यवतिष्ठत सा सेना भरतस्य अनुयायिनी ॥ २.८३.२१ ॥
Setelah tiba di tepi Gangga, pasukan yang mengikuti Bharata itu berhenti di perkemahan melingkar yang dihiasi tenda-tenda seperti gunung.
2.83.22
निरीक्ष्य अनुगताम् सेनाम् ताम् च गन्गाम् शिव उदकाम् ।
भरतः सचिवान् सर्वान् अब्रवीद् वाक्य कोविदः ॥ २.८३.२२ ॥
Memandang pasukan yang mengikutinya dan Gangga dengan air yang membawa keberuntungan, Bharata yang pandai berbicara berkata kepada semua menterinya.
2.83.23
निवेशयत मे सैन्यम् अभिप्रायेण सर्वशः ।
विश्रान्तः प्रतरिष्यामः श्वैदानीम् महा नदीम् ॥ २.८३.२३ ॥
Tempatkanlah pasukanku sepenuhnya sesuai kehendakku; setelah beristirahat, besok kita akan menyeberangi sungai besar ini.
2.83.24
दातुम् च तावद् इच्चामि स्वर् गतस्य मही पतेः ।
और्ध्वदेह निमित्त अर्थम् अवतीर्य उदकम् नदीम् ॥ २.८३.२४ ॥
Dan kini aku ingin mempersembahkan air kepada raja bumi yang telah pergi ke surga; demi upacara pemakaman, aku akan turun ke sungai dan memberikan air.
2.83.25
तस्य एवम् ब्रुवतः अमात्याः तथा इति उक्त्वा समाहिताः ।
न्यवेशयम्स् तामः चन्देन स्वेन स्वेन पृथक् पृथक् ॥ २.८३.२५ ॥
Setelah ia berkata demikian, para menteri berkata, "Baiklah," lalu dengan saksama menempatkan pasukan itu terpisah, masing-masing di tempatnya sesuai keinginan.
2.83.26
निवेश्य गन्गाम् अनु ताम् महा नदीम् ।
चमूम् विधानैः परिबर्ह शोभिनीम् ।
उवास रामस्य तदा महात्मनो ।
विचिन्तयानो भरतः निवर्तनम् ॥ २.८३.२६ ॥
Setelah menempatkan pasukan yang dihiasi pengiring dan perlengkapannya di sepanjang sungai besar Gaṅgā, Bharata tinggal di sana sambil merenungkan kembalinya Rāma yang berjiwa agung.