വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.95.1
अथ शैलाद्विनिष्क्रम्य मैथिलीं कोसलेश्वरः ।
अदर्शयच्छुभजलां रम्यां मन्दाकिनीं नदीम् ॥ २.९५.१ ॥
പിന്നെ മലയിൽനിന്നിറങ്ങി, കോസലേശ്വരൻ (രാമൻ) മൈഥിലിക്ക് ശുഭജലമുള്ള മനോഹരമായ മന്ദാകിനി നദി കാണിച്ചുകൊടുത്തു.
2.95.2
अब्रवीच्च वरारोहां चारुचन्द्रनिभाननाम् ।
विदेहराजस्य सुतां रामो राजीवलोचनः ॥ २.९५.२ ॥
താമരക്കണ്ണനായ രാമൻ, മനോഹരമായ ചന്ദ്രസദൃശമുഖമുള്ള വിദേഹരാജപുത്രിയോട് പറഞ്ഞു.
2.95.3
विचित्रपुलिनां रम्यां हंससारससेविताम् ।
कमलैरुपसम्पन्नां पश्य मन्दाकिनीं नदीम् ॥ २.९५.३ ॥
വൈവിധ്യമുള്ള മണൽത്തിട്ടകളും, അരയന്നങ്ങളും കൊക്കുകളും സേവിക്കുന്നതും താമരകൾ നിറഞ്ഞതുമായ മനോഹരമായ മന്ദാകിനി നദി കാണുക.
2.95.4
नानाविधैस्तीररुहैर्वृतां पुष्पफलद्रुमैः ।
राजन्तीं राजराजस्य नलिनीमिव सर्वतः ॥ २.९५.४ ॥
പലതരം തീരവൃക്ഷങ്ങളാലും പുഷ്പഫലവൃക്ഷങ്ങളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട്, എല്ലായിടത്തും രാജരാജന്റെ (കുബേരന്റെ) താമരക്കുളം പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
2.95.5
मृगयूथनिपीतानि कलुषाम्भांसि साम्प्रतम् ।
तीर्थानि रमणीयानि रतिं सञ्जनयन्ति मे ॥ २.९५.५ ॥
ഇപ്പോൾ മാൻകൂട്ടങ്ങൾ കുടിച്ച കലങ്ങിയ വെള്ളമുള്ള ഈ മനോഹരമായ തീർത്ഥങ്ങൾ എന്നിൽ സന്തോഷം ജനിപ്പിക്കുന്നു.
2.95.6
जटाजिनधराः काले वल्कलोत्तरवाससः ।
ऋषयस्त्ववगाहन्ते नदीं मन्दाकिनीं प्रिये ॥ २.९५.६ ॥
പ്രിയേ, ജടയും മാൻതോലും ധരിച്ച്, മുകളിൽ വൽക്കലവസ്ത്രം ധരിച്ച ഋഷിമാർ ഉചിതകാലത്ത് മന്ദാകിനീനദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു.
2.95.7
आदित्यमुपतिष्ठन्ते नियमादूर्द्ध्वबाहवः ।
एते परे विशालाक्षि मुनयः संशितव्रताः ॥ २.९५.७ ॥
വിശാലാക്ഷീ, കഠിനവ്രതരായ ഈ മറ്റു മുനിമാർ നിയമപ്രകാരം കൈകൾ ഉയർത്തി സൂര്യനെ ഉപാസിക്കുന്നു.
2.95.8
मारुतोद्धूतशिखरैः प्रनृत्त इव पर्वतः ।
पादपैः पत्ऺत्रपुष्पाणि सृजद्भिरभितो नदीम् ॥ २.९५.८ ॥
കാറ്റിൽ ഇളകുന്ന ശിഖരങ്ങളോടെ പർവതം നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു; വൃക്ഷങ്ങൾ നദിക്കു ചുറ്റും ഇലകളും പൂക്കളും വർഷിക്കുന്നു.
2.95.9
क्वचिन्मणिनिकाशोदां क्वचित्पुलिनशालिनीम् ।
क्वचित्सिद्धजनाकीर्णां पश्य मन्दाकिनीं नदीम् ॥ २.९५.९ ॥
ചിലയിടത്ത് രത്നം പോലെ തെളിഞ്ഞ ജലമുള്ള, ചിലയിടത്ത് മണൽത്തിട്ടകളാൽ ശോഭിക്കുന്ന, ചിലയിടത്ത് സിദ്ധന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ മന്दാകിനി നദിയെ കാണുക.
2.95.10
निर्द्धूतान् वायुना पश्य विततान् पुष्पसञ्चयान् ।
पोप्लूयमानानपरान् पश्य त्वं जलमध्यगान् ॥ २.९५.१० ॥
കാറ്റിനാൽ പൊഴിഞ്ഞു പരന്ന പുഷ്പക്കൂമ്പാരങ്ങളെ നോക്കൂ; വെള്ളത്തിന്റെ നടുവിൽ ഒഴുകുന്ന മറ്റുള്ളവയെയും നോക്കൂ.
2.95.11
तांश्चातिवल्गुवचसो रथाङ्गाह्वयना द्विजाः ।
अधिरोहन्ति कल्याणि विकूजन्तः शुभा गिरः ॥ २.९५.११ ॥
കല്യാണീ, രഥാംഗങ്ങൾ എന്ന പേരുള്ള ഈ പക്ഷികൾ അതിമധുരമായ സ്വരത്തിൽ ശുഭമായ ശബ്ദം മുഴക്കി അവയിൽ ഇരിക്കുന്നു.
2.95.12
दर्शनं चित्र कूटस्य मन्दाकिन्याश्च शोभने ।
अधिकं पुरवासाच्च मन्ये च तव दर्शनात् ॥ २.९५.१२ ॥
ശോഭനേ, ചിത്രകൂടത്തിന്റെയും മന്ദാകിനിയുടെയും ദർശനം നഗരവാസത്തേക്കാൾ അധികമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; നിന്റെ ദർശനത്താൽ അത് ഇനിയും അധികമാകുന്നു.
2.95.13
विधूतकलुषैः सिद्धैस्तपोदमशमान्वितैः ।
नित्यविक्षोभितजलां विगाहस्व मया सह ॥ २.९५.१३ ॥
പാപം കഴുകിക്കളഞ്ഞവരും തപസ്സ്, ദമം, ശമം എന്നിവയുള്ളവരുമായ സിദ്ധന്മാരോടൊപ്പം, എപ്പോഴും ഇളകിമറിയുന്ന വെള്ളമുള്ള ആ നദിയിൽ എന്നോടൊപ്പം സ്നാനം ചെയ്യുക.
2.95.14
सखीवच्च विगाहस्व सीते मन्दाकिनीं नदीम् ।
कमलान्यवमज्जन्ती पुष्कराणि च भामिनि ॥ २.९५.१४ ॥
സീതേ, സഖിയെപ്പോലെ മന്ദാകിനി നദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുക; താമരകൾക്കിടയിൽ മുങ്ങി, ഹേ ഭാമിനീ.
2.95.15
त्वं पौरजनवद्व्यालानयोध्यामिव पर्वतम् ।
मन्यस्व वनिते नित्यं सरयूवदिमां नदीम् ॥ २.९५.१५ ॥
വനിതേ, ഈ പർവതത്തെ അയോധ്യയായും ഈ നദിയെ എപ്പോഴും സരയൂവായും കരുതുക; നഗരവാസികളെപ്പോലെയും വന്യമൃഗങ്ങളെപ്പോലെയും.
2.95.16
लक्ष्मणश्चापि धर्मात्मा मन्निदेशे व्यवस्थितः ।
त्वं चानुकूला वैदेहि प्रीतिं जनयथो मम ॥ २.९५.१६ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ ലക്ഷ്മണനും എന്റെ കല്പനയിൽ നിൽക്കുന്നു; നീയും അനുകൂലയാണ്, വൈദേഹീ; നിങ്ങൾ ഇരുവരും എനിക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നു.
2.95.17
उपस्पृशंस्त्रिषवणं मधुमूलफलाशनः ।
नायोध्यायै न राज्याय स्पृहये ऽद्य त्वया सह ॥ २.९५.१७ ॥
മൂന്നു സന്ധ്യകളിലും സ്നാനം ചെയ്ത്, തേൻ, കിഴങ്ങ്, പഴങ്ങൾ ഭക്ഷിച്ച്, ഇന്ന് നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ അയോധ്യയെയോ രാജ്യത്തെയോ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
2.95.18
इमां हि रम्यां मृगयूथशालिनीं निपीततोयां गजसिंहवानरैः ।
सुपुष्पितैः पुष्पधरैरलङ्कृतां न सो ऽस्ति यः स्यादगतक्लमः सुखी ॥ २.९५.१८ ॥
മാൻകൂട്ടങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്ന ഈ രമണീയമായ നദി; ആനകളും സിംഹങ്ങളും വാനരന്മാരും അതിലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നു; പൂത്ത വൃക്ഷങ്ങളാൽ അലംകൃതമാണ്; ക്ഷീണമില്ലാതെ ഇവിടെ സുഖിയാകാത്തവനായി ആരുമില്ല.
2.95.19
इतीव रामो बहुसङ्गतं वचः प्रियासहायः सरितं प्रति ब्रुवन् ।
चचार रम्यं नयनाञ्जनप्रभं स चित्रकूटं रघुवंशवर्द्धनः ॥ २.९५.१९ ॥
ഇങ്ങനെ, പ്രിയതമയെ സഹചാരിണിയാക്കിയ രാമൻ, നദിയോട് പലതരം വാക്കുകൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, രഘുവംശത്തെ വർധിപ്പിക്കുന്നവൻ, കണ്ണെഴുത്തിന്റെ പ്രഭപോലെ രമ്യമായ ചിത്രകൂടത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.