વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.1.1
प्रविश्य तु महारण्यं दण्डकारण्यमात्मवान्।
रामो ददर्श दुर्धर्षस्तापसाश्रममण्डलम् ॥ ३.१.१ ॥
આત્મવાન અને દુર્ધર્ષ રામે મહારણ્ય દંડકારણ્યમાં પ્રવેશીને તપસ્વીઓના આશ્રમમંડળને જોયું.
3.1.2
कुशचीरपरिक्षिप्तं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समावृतम्।
यथा प्रदीप्तं दुर्दर्शं गगने सूर्यमण्डलम् ॥ ३.१.२ ॥
કુશ અને વલ્કલથી ઘેરાયેલું, બ્રાહ્મી તેજથી આચ્છાદિત, આકાશમાં પ્રજ્વલિત સૂર્યમંડળ જેવું દુર્દર્શ હતું.
3.1.3
शरण्यं सर्वभूतानां सुसम्मृष्टाजिरं सदा।
मृगैर्बहुभिराकीर्णं पक्षिसंघैः समावृतम् ॥ ३.१.३ ॥
સર્વ પ્રાણીઓનું શરણ્ય, જેનું આંગણું સદા સારી રીતે વાળેલું, ઘણાં મૃગોથી ભરેલું અને પક્ષીઓના ટોળાંથી ઘેરાયેલું.
3.1.4
पूजितं चोपनृत्तं च नित्यमप्सरसां गणैः।
विशालैरग्निशरणैः स्रुग्भाण्डैरजिनैः कुशैः ॥ ३.१.४ ॥
અપ્સરાઓના સમૂહોથી સદા પૂજિત અને તેઓ જ્યાં નૃત્ય કરે છે તેવું, વિશાળ અગ્નિવેદીઓ, સ્રુક્-પાત્રો, મૃગચર્મ અને કુશથી શોભતું.
3.1.5
समिद्भिस्तोयकलशैः फलमूलैश्च शोभितम्।
आरण्यैश्च महावृक्षैः पुण्यैः स्वादुफलैर्वृतम् ॥ ३.१.५ ॥
સમિધ, જળકળશ, ફળમૂળથી શોભતું, અરણ્યના મહાવૃક્ષો અને મીઠા ફળવાળા પવિત્ર વૃક્ષોથી ઘેરાયેલું.
3.1.6
बलिहोमार्चितं पुण्यं ब्रह्मघोषनिनादितम्।
पुष्पैश्चान्यैः परिक्षिप्तं पद्मिन्या च सपद्मया ॥ ३.१.६ ॥
બલિ અને હોમથી પૂજિત, પવિત્ર, બ્રહ્મઘોષના નાદથી ગુંજતું, અન્ય પુષ્પો અને કમળવાળા સરોવરથી ઘેરાયેલું.
3.1.7
फलमूलाशनैर्दान्तैश्चीरकृष्णाजिनाम्बरैः।
सूर्यवैश्वानराभैश्च पुराणैर्मुनिभिर्युतम् ॥ ३.१.७ ॥
ફળમૂળ ખાનારા, સંયમી, વલ્કલ અને કાળા મૃગચર્મ ધારણ કરેલા, સૂર્ય અને વૈશ્વાનર અગ્નિ સમાન તેજસ્વી પ્રાચીન મુનિઓથી યુક્ત.
3.1.8
पुण्यैश्च नियताहारैः शोभितं परमर्षिभिः।
तद् ब्रह्मभवनप्रख्यं ब्रह्मघोषनिनादितम् ॥ ३.१.८ ॥
પવિત્ર અને નિયમિત આહાર લેનારા પરમ ઋષિઓથી શોભતું, બ્રહ્મલોક સમાન, વેદઘોષથી ગુંજતું એ આશ્રમ.
3.1.9
ब्रह्मविद्भिर्महाभागैर्ब्राह्मणैरुपशोभितम्।
तद् दृष्ट्वा राघवः श्रीमांस्तापसाश्रममण्डलम् ॥ ३.१.९ ॥
બ્રહ્મજ્ઞાની અને મહાભાગ્યશાળી બ્રાહ્મણોથી શોભતું એ તાપસાશ્રમમંડળ જોઈને શ્રીમાન રાઘવ (રામ).
3.1.10
अभ्यगच्छन्महातेजा विज्यं कृत्वा महद् धनुः।
दिव्यज्ञानोपपन्नास्ते रामं दृष्ट्वा महर्षयः ॥ ३.१.१० ॥
મહાતેજસ્વી (રામ) મોટા ધનુષ્ય પર પ્રત્યંચા ચઢાવીને તેમની પાસે ગયા; દિવ્ય જ્ઞાનથી યુક્ત એ મહર્ષિઓએ રામને જોયા.
3.1.11
अभिजग्मुस्तदा प्रीता वैदेहीं च यशस्विनीम्।
ते तु सोममिवोद्यन्तं दृष्ट्वा वै धर्मचारिणम् ॥ ३.१.११ ॥
ત્યારે પ્રસન્ન થઈને તેઓ યશસ્વિની વૈદેહી (સીતા) પાસે પણ ગયા; ઉદય પામતા ચંદ્ર સમાન ધર્મચારી રામને જોયા.
3.1.12
लक्ष्मणं चैव दृष्ट्वा तु वैदेहीं च यशस्विनीम्।
मङ्गलानि प्रयुञ्जानाः प्रत्यगृह्णन् दृढव्रताः ॥ ३.१.१२ ॥
લક્ષ્મણ અને યશસ્વિની વૈદેહીને પણ જોઈને, મંગલ વચનો ઉચ્ચારતા દૃઢવ્રતી ઋષિઓએ તેમનું સ્વાગત કર્યું.
3.1.13
रूपसंहननं लक्ष्मीं सौकुमार्यं सुवेषताम्।
ददृशुर्विस्मिताकारा रामस्य वनवासिनः ॥ ३.१.१३ ॥
વનમાં વસતા લોકોએ વિસ્મિત મુખભાવ સાથે રામનું રૂપ, દૃઢ શરીરરચના, શોભા, સુકુમારતા અને સુંદર વેષ જોયાં.
3.1.14
वैदेहीं लक्ष्मणं रामं नेत्रैरनिमिषैरिव।
आश्चर्यभूतान् ददृशुः सर्वे ते वनवासिनः ॥ ३.१.१४ ॥
વનમાં વસતા સૌએ વૈદેહી, લક્ષ્મણ અને રામને અનિમિષ નેત્રોથી, જાણે આશ્ચર્યથી જોયા.
3.1.15
अत्रैनं हि महाभागाः सर्वभूतहिते रताः।
अतिथिं पर्णशालायां राघवं संन्यवेशयन् ॥ ३.१.१५ ॥
સર્વ પ્રાણીઓના હિતમાં લાગેલા તે મહાભાગ્યવાન લોકોએ રાઘવને અતિથિ તરીકે પર્ણકુટીમાં બેસાડ્યા.
3.1.16
ततो रामस्य सत्कृत्य विधिना पावकोपमाः।
आजह्रुस्ते महाभागाः सलिलं धर्मचारिणः ॥ ३.१.१६ ॥
પછી અગ્નિ સમાન, ધર્મચારી તે મહાભાગ્યવાન લોકોએ રામનો વિધિપૂર્વક સત્કાર કરીને પાણી લાવ્યું.
3.1.17
मङ्गलानि प्रयुञ्जाना मुदा परमया युताः।
मूलं पुष्पं फलं सर्वमाश्रमं च महात्मनः ॥ ३.१.१७ ॥
પરમ આનંદથી મંગળ કાર્યો કરતાં તેમણે મહાત્માને મૂળ, પુષ્પ, ફળ સર્વ તથા આશ્રમ અર્પણ કર્યો.
3.1.18
निवेदयित्वा धर्मज्ञास्ते तु प्राञ्जलयोऽब्रुवन्।
धर्मपालो जनस्यास्य शरण्यश्च महायशाः ॥ ३.१.१८ ॥
ધર્મજ્ઞ તેમણે નિવેદન કરીને હાથ જોડીને કહ્યું — "આ આ લોકોના ધર્મરક્ષક, શરણ્ય અને મહાયશસ્વી છે."
3.1.19
पूजनीयश्च मान्यश्च राजा दण्डधरो गुरुः।
इन्द्रस्यैव चतुर्भागः प्रजा रक्षति राघव ॥ ३.१.१९ ॥
રાજા પૂજનીય, માનનીય, દંડધારી અને ગુરુ છે; ઇન્દ્રના ચોથા ભાગની જેમ તે પ્રજાનું રક્ષણ કરે છે, હે રાઘવ.
3.1.20
राजा तस्माद् वरान् भोगान् रम्यान् भुङ्क्ते नमस्कृतः।
ते वयं भवता रक्ष्या भवद्विषयवासिनः।
नगरस्थो वनस्थो वा त्वं नो राजा जनेश्वरः ॥ ३.१.२० ॥
તેથી રાજા નમસ્કૃત થઈને ઉત્તમ અને રમણીય ભોગો ભોગવે છે. અમે તમારા રાજ્યમાં વસનારા છીએ; તમારે અમારું રક્ષણ કરવું. નગરમાં હો કે વનમાં, તમે જ અમારા રાજા અને લોકોના સ્વામી છો.
3.1.21
न्यस्तदण्डा वयं राजञ्जितक्रोधा जितेन्द्रियाः।
रक्षणीयास्त्वया शश्वद् गर्भभूतास्तपोधनाः ॥ ३.१.२१ ॥
હે રાજન્, અમે દંડ ત્યજી દીધો છે; ક્રોધ જીતી લીધો છે, ઇન્દ્રિયો વશ કરી છે. તપ જ અમારું ધન છે; ગર્ભની જેમ તમારે અમને સદા રક્ષવા જોઈએ.
3.1.22
एवमुक्त्वा फलैर्मूलैः पुष्पैरन्यैश्च राघवम्।
वन्यैश्च विविधाहारैः सलक्ष्मणमपूजयन् ॥ ३.१.२२ ॥
આમ કહીને તેમણે ફળ, મૂળ, ફૂલ, બીજી વનજ વસ્તુઓ અને વિવિધ આહારથી રાઘવ અને લક્ષ્મણનો સત્કાર કર્યો.
3.1.23
तथान्ये तापसाः सिद्धा रामं वैश्वानरोपमाः।
न्यायवृत्ता यथान्यायं तर्पयामासुरीश्वरम् ॥ ३.१.२३ ॥
તેવી જ રીતે બીજા સિદ્ધ તપસ્વીઓ, અગ્નિ સમાન તેજસ્વી અને ન્યાયપૂર્વક આચરણ કરનારા, વિધિ અનુસાર તે ઈશ્વર રામને તૃપ્ત કરવા લાગ્યા.