ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.13.1
राम प्रीतोऽस्मि भद्रं ते परितुष्टोऽस्मि लक्ष्मण।
अभिवादयितुं यन्मां प्राप्तौ स्थः सह सीतया ॥ ३.१३.१ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਆਏ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ।
3.13.2
अध्वश्रमेण वां खेदो बाधते प्रचुरश्रमः।
व्यक्तमुत्कण्ठते वापि मैथिली जनकात्मजा ॥ ३.१३.२ ॥
ਰਾਹ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਿਲੀ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੈ।
3.13.3
एषा च सुकुमारी च खेदैश्च न विमानिता।
प्राज्यदोषं वनं प्राप्ता भर्तृस्नेहप्रचोदिता ॥ ३.१३.३ ॥
ਉਹ ਕੋਮਲ ਹੈ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਕਸ਼ਟਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਪਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।
3.13.4
यथैषा रमते राम इह सीता तथा कुरु।
दुष्करं कृतवत्येषा वने त्वामभिगच्छती ॥ ३.१३.४ ॥
ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਇਸਨੇ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.13.5
एषा हि प्रकृतिः स्त्रीणामासृष्टे रघुनन्दन।
समस्थमनुरज्यन्ते विषमस्थं त्यजन्ति च ॥ ३.१३.५ ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਇਹੀ ਹੈ: ਜੋ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
3.13.6
शतह्रदानां लोलत्वं शस्त्राणां तीक्ष्णतां तथा।
गरुडानिलयोः शैघ्र्यमनुगच्छन्ति योषितः ॥ ३.१३.६ ॥
ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਤਿੱਖਾਪਨ, ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ — ਔਰਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
3.13.7
इयं तु भवतो भार्या दोषैरेतैर्विवर्जिता।
श्लाघ्या च व्यपदेश्या च यथा देवीष्वरुन्धती ॥ ३.१३.७ ॥
ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਹੈ; ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਾਂਗ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਅਤੇ ਮਿਸਾਲ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ।
3.13.8
अलंकृतोऽयं देशश्च यत्र सौमित्रिणा सह।
वैदेह्या चानया राम वत्स्यसि त्वमरिंदम ॥ ३.१३.८ ॥
ਇਹ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਮ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਵਸੇਂਗਾ।
3.13.9
एवमुक्तस्तु मुनिना राघवः संयताञ्जलिः।
उवाच प्रश्रितं वाक्यमृषिं दीप्तमिवानलम् ॥ ३.१३.९ ॥
ਮੁਨੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ।
3.13.10
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुंगवः।
गुणैः सभ्रातृभार्यस्य गुरुर्नः परितुष्यति ॥ ३.१३.१० ॥
ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹਾਂ; ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ, ਭਰਾ ਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
3.13.11
किं तु व्यादिश मे देशं सोदकं बहुकाननम्।
यत्राश्रमपदं कृत्वा वसेयं निरतः सुखम् ॥ ३.१३.११ ॥
ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਥਾਂ ਦੱਸੋ, ਜਿੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾ ਕੇ ਮੈਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵਸ ਸਕਾਂ।
3.13.12
ततोऽब्रवीन्मुनिश्रेष्ठः श्रुत्वा रामस्य भाषितम्।
ध्यात्वा मुहूर्तं धर्मात्मा ततोवाच वचः शुभम् ॥ ३.१३.१२ ॥
ਤਦ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਕ ਪਲ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.13.13
इतो द्वियोजने तात बहुमूलफलोदकः।
देशो बहुमृगः श्रीमान् पञ्चवट्यभिविश्रुतः ॥ ३.१३.१३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਇਥੋਂ ਦੋ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ; ਉਹ ਪੰਚਵਟੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
3.13.14
तत्र गत्वाऽऽश्रमपदं कृत्वा सौमित्रिणा सह।
रमस्व त्वं पितुर्वाक्यं यथोक्तमनुपालयन् ॥ ३.१३.१४ ॥
ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਸੌਮਿੱਤਰੀ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਦਾ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਰਮ।
3.13.15
विदितो ह्येष वृत्तान्तो मम सर्वस्तवानघ।
तपसश्च प्रभावेण स्नेहाद् दशरथस्य च ॥ ३.१३.१५ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼! ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਰਤਾਂਤ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਸਨੇਹ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
3.13.16
हृदयस्थं च ते च्छन्दो विज्ञातं तपसा मया।
इह वासं प्रतिज्ञाय मया सह तपोवने ॥ ३.१३.१६ ॥
ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ...
3.13.17
अतश्च त्वामहं ब्रूमि गच्छ पञ्चवटीमिति।
स हि रम्यो वनोद्देशो मैथिली तत्र रंस्यते ॥ ३.१३.१७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ: ਪੰਚਵਟੀ ਜਾ; ਉਹ ਬਣ-ਖੇਤਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰਮਣੀਕ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮੈਥਿਲੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇਗੀ।
3.13.18
स देशः श्लाघनीयश्च नातिदूरे च राघव।
गोदावर्याः समीपे च मैथिली तत्र रंस्यते ॥ ३.१३.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ! ਉਹ ਥਾਂ ਸਰਾਹੁਣਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤੀ ਦੂਰ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮੈਥਿਲੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇਗੀ।
3.13.19
प्राज्यमूलफलैश्चैव नानाद्विजगणैर्युतः।
विविक्तश्च महाबाहो पुण्यो रम्यस्तथैव च ॥ ३.१३.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਏਕਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰਮਣੀਕ ਵੀ ਹੈ।
3.13.20
भवानपि सदाचारः शक्तश्च परिरक्षणे।
अपि चात्र वसन् राम तापसान् पालयिष्यसि ॥ ३.१३.२० ॥
ਤੂੰ ਵੀ ਸਦਾ ਸਦਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ; ਹੇ ਰਾਮ, ਇੱਥੇ ਵੱਸਦਿਆਂ ਤੂੰ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਂਗਾ।
3.13.21
एतदालक्ष्यते वीर मधूकानां महावनम्।
उत्तरेणास्य गन्तव्यं न्यग्रोधमपि गच्छता ॥ ३.१३.२१ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਮਧੂਕ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਣ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਬੋਹੜ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵੀ।
3.13.22
ततः स्थलमुपारुह्य पर्वतस्याविदूरतः।
ख्यातः पञ्चवटीत्येव नित्यपुष्पितकाननः ॥ ३.१३.२२ ॥
ਫਿਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸਮਤਲ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਪੰਚਵਟੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਦਾ ਖਿੜਿਆ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਹੈ।
3.13.23
अगस्त्येनैवमुक्तस्तु रामः सौमित्रिणा सह।
सत्कृत्यामन्त्रयामास तमृषिं सत्यवादिनम् ॥ ३.१३.२३ ॥
ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਸੱਚਵਾਦੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਵਿਦਾ ਮੰਗੀ।
3.13.24
तौ तु तेनाभ्यनुज्ञातौ कृतपादाभिवन्दनौ।
तमाश्रमं पञ्चवटीं जग्मतुः सह सीतया ॥ ३.१३.२४ ॥
ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
3.13.25
गृहीतचापौ तु नराधिपात्मजौ
विषक्ततूणी समरेष्वकातरौ।
यथोपदिष्टेन पथा महर्षिणा
प्रजग्मतुः पञ्चवटीं समाहितौ ॥ ३.१३.२५ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤਰਕਸ਼ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦੱਸੇ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।