ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.15.1
ततः पंचवटीम् गत्वा नाना व्याल मृगायुताम् ।
उवाच भ्रातरम् रामो लक्ष्मणम् दीप्त तेजसम् ॥ ३.१५.१ ॥
ನಂತರ ಪಂಚವಟಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಾನಾ ವಿಧದ ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೃಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು.
3.15.2
आगताः स्म यथा उद्दिष्टम् यम् देशम् मुनिः अब्रवीत् ।
अयम् पंचवटी देशः सौम्य पुष्पित काननः ॥ ३.१५.२ ॥
ಮುನಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಾವು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಪಂಚವಟಿ ಪ್ರದೇಶ, ಸೌಮ್ಯನೇ; ಇದರ ಕಾಡು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅರಳಿದೆ.
3.15.3
सर्वतः चार्यताम् दृष्टिः कानने निपुणो हि असि ।
आश्रमः कतर अस्मिन् नः देशे भवति सम्मतः ॥ ३.१५.३ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹರಿಸು; ನೀನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿರುವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಯಾವ ಆಶ್ರಮ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ?
3.15.4
रमते यत्र वैदेही त्वम् अहम् चैव लक्ष्मण ।
तादृशो दृश्यताम् देशः संनिकृष्ट जलाशयः ॥ ३.१५.४ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ವೈದೇಹಿ, ನೀನು ಮತ್ತು ನಾನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇರಬಹುದಾದ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯವಿರುವ ಅಂತಹ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡು.
3.15.5
वन रामण्यकम् यत्र जल रामण्यकम् तथा ।
संनिकृष्टम् च यस्मिन् तु समित् पुष्प कुश उदकम् ॥ ३.१५.५ ॥
ಕಾಡಿನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೌಂದರ್ಯವಿರುವ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಸಮಿತ್ತು, ಹೂವು, ದರ್ಭೆ, ನೀರು ಸಿಗುವ ಸ್ಥಳ ಎಲ್ಲಿದೆ?
3.15.6
एवम् उक्तः तु रामेण लक्मणः संयत अंजलिः ।
सीता समक्षम् काकुत्स्थम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.६ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕೈಮುಗಿದು, ಸೀತೆಯ ಎದುರೇ, ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.15.7
परवान् अस्मि काकुत्स्थ त्वयि वर्ष शतम् स्थिते ।
स्वयम् तु रुचिरे देशे क्रियताम् इति माम् वद ॥ ३.१५.७ ॥
ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ನೀನು ನೂರು ವರ್ಷ ಇದ್ದರೂ ನಾನು ನಿನ್ನ ಅಧೀನನೇ. ನೀನೇ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆರಿಸಿ (ಆಶ್ರಮ) ನಿರ್ಮಿಸಲು ನನಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸು.
3.15.8
सुप्रीतः तेन वाक्येन लक्ष्मणस्य महाद्युतिः ।
विमृशन् रोचयामास देशम् सर्व गुण अन्वितम् ॥ ३.१५.८ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಆ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಮನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು. ಆಲೋಚಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದನು.
3.15.9
स तम् रुचिरम् आक्रम्य देशम् आश्रम कर्मणि ।
हस्ते गृहीत्वा हस्तेन रामः सौमित्रिम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.९ ॥
ಆ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಆಶ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕೈಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.15.10
अयम् देशः समः श्रीमान् पुष्पितैर् तरुभिर् वृतः ।
इह आश्रम पदम् सौम्य यथावत् कर्तुम् अर्हसि ॥ ३.१५.१० ॥
ಈ ಸ್ಥಳ ಸಮವಾಗಿದೆ, ಶೋಭಾಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಹೂಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಓ ಸೌಮ್ಯ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಆಶ್ರಮದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
3.15.11
इयम् आदित्य संकाशैः पद्मैः सुरभि गंधिभिः ।
अदूरे दृश्यते रम्या पद्मिनी पद्म शोभिता ॥ ३.१५.११ ॥
ಇಗೋ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಸುಗಂಧ ಬೀರುವ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಸುಂದರ ಕಮಲ ಸರೋವರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
3.15.12
यथा आख्यातम् अगस्त्येन मुनिना भावितात्मना ।
इयम् गोदावरी रम्या पुष्पितैः तरुभिर् वृता ॥ ३.१५.१२ ॥
ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಹೂಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಈ ಸುಂದರ ಗೋದಾವರಿ ನದಿ ಇದೇ.
3.15.13
हंस कारण्डव आकीर्णा चक्रवाक उपशोभिता ।
न अतिदूरे न च आसन्ने मृग यूथ निपीडिता ॥ ३.१५.१३ ॥
ಹಂಸ ಮತ್ತು ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾ, ಬಹಳ ದೂರವೂ ಅಲ್ಲ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವೂ ಅಲ್ಲ, ಜಿಂಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
3.15.14
मयूर नादिता रम्याः प्रांशवो बहु कंदराः ।
दृश्यन्ते गिरयः सौम्य फुल्लैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१४ ॥
ಓ ಸೌಮ್ಯ, ನವಿಲುಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ, ರಮ್ಯವಾದ, ಎತ್ತರದ, ಅನೇಕ ಗುಹೆಗಳುಳ್ಳ ಪರ್ವತಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ; ಅವು ಅರಳಿದ ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ.
3.15.15
सौवर्णै राजतैः ताम्रैः देशे देशे च धातुभिः ।
गवाक्षिता इव आभान्ति गजाः परम भक्तिभिः ॥ ३.१५.१५ ॥
ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರದಂತಹ ಸ್ಥಳಸ್ಥಳದ ಖನಿಜಗಳಿಂದ, ಕಿಟಕಿಗಳುಳ್ಳಂತೆ, ಆನೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
3.15.16
सालैः तालैः तमालैः च खर्जूरैः पनसैः द्रुमैः ।
नीवारैः तिनिशैः चैव पुन्नागैः च उपशोभिताः ॥ ३.१५.१६ ॥
ಸಾಲ, ತಾಲ, ತಮಾಲ, ಖರ್ಜೂರ, ಹಲಸು ಮತ್ತು ಇತರ ಮರಗಳಿಂದ, ನೀವಾರ, ತಿನಿಶ, ಪುನ್ನಾಗ ಮರಗಳಿಂದಲೂ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾ.
3.15.17
चूतैर् अशोकैः तिलकैः केतकैर् अपि चंपकैः ।
पुष्प गुल्म लता उपेतैः तैः तैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१७ ॥
ಮಾವು, ಅಶೋಕ, ತಿಲಕ, ಕೇತಕಿ, ಚಂಪಕ ಮರಗಳಿಂದಲೂ, ಹೂವು, ಪೊದೆ, ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಆ ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ.
3.15.18
स्यन्दनैः चंदनैः नीपैः पर्णासैः लकुचैः अपि ।
धव अश्वकर्ण खदिरैः शमी किंशुक पाटलैः ॥ ३.१५.१८ ॥
ಸ್ಯಂದನ, ಚಂದನ, ನೀಪ, ಪರ್ಣಾಸ, ಲಕುಚ ಮರಗಳಿಂದಲೂ, ಧವ, ಅಶ್ವಕರ್ಣ, ಖದಿರ, ಶಮೀ, ಕಿಂಶುಕ, ಪಾಟಲ ಮರಗಳಿಂದಲೂ.
3.15.19
इदम् पुण्यम् इदम् रम्यम् इदम् बहु मृग द्विजम् ।
इह वत्स्याम सौमित्रे सार्धम् एतेन पक्षिणा ॥ ३.१५.१९ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ಇದು ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳ, ಇದು ರಮಣೀಯ, ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮೃಗ ಪಕ್ಷಿಗಳಿವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸೋಣ.
3.15.20
एवम् उक्तः तु रामेण लक्ष्मणः परवीरहा ।
अचिरेण आश्रमम् भ्रातुः चकार सुमहाबलः ॥ ३.१५.२० ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಅಣ್ಣನಿಗಾಗಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
3.15.21
पर्णशालाम् सुविपुलाम् तत्र संघात मृत्तिकाम् ।
सुस्तंभाम् मस्करैर् दीर्घैः कृत वंशाम् सुशोभनाम् ॥ ३.१५.२१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಎಲೆಗುಡಿಸಲನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿದ ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳು, ಭದ್ರ ಕಂಬಗಳು, ಉದ್ದ ಬಿದಿರಿನ ಆಧಾರಗಳು, ಮಾಳಿಗೆಯ ದಂಡ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅದು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು.
3.15.22
शमी शाखाभिः आस्तीर्य धृढ पाशावपाशितम् ।
कुश काश शरैः पर्णैः सुपरिच्छादिताम् तथा ॥ ३.१५.२२ ॥
ಶಮೀ ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಹೊದಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಕುಶ, ಕಾಶ, ರೀಡ್ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಂದಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
3.15.23
समीकृत तलाम् रम्याम् चकार सुमहाबलः ।
निवासम् राघवस्य अर्थे प्रेक्ष्णीयम् अनुत्तमम् ॥ ३.१५.२३ ॥
ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಿದ ನೆಲವುಳ್ಳ ರಮಣೀಯ ನಿವಾಸವನ್ನು ರಾಘವನಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಅದು ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಯೂ ಅನುಪಮವಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು.
3.15.24
स गत्वा लक्ष्मणः श्रीमान् नदीम् गोदावरीम् तदा ।
स्नात्वा पद्मानि च आदाय सफलः पुनर् आगतः ॥ ३.१५.२४ ॥
ಆ ಶ್ರೀಮಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಆಗ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಕಮಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸಫಲನಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಂದನು.
3.15.25
ततः पुष्प बलिम् कृत्वा शान्तिम् च स यथाविधि ।
दर्शयामास रामाय तद् आश्रम पदम् कृतम् ॥ ३.१५.२५ ॥
ನಂತರ ಪುಷ್ಪಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಶಾಂತಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದನು.
3.15.26
स तम् दृष्ट्वा कृतम् सौम्यम् आश्रमम् सह सीतया ।
राघवः पर्णशालायाम् हर्षम् आहारयत् परम् ॥ ३.१५.२६ ॥
ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ನಿರ್ಮಿತ ಸುಂದರ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಘವನು ಪರ್ಣಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.
3.15.27
सुसंहृष्टः परिष्वज्य बाहुभ्याम् लक्ष्मणम् तदा ।
अति स्निग्धम् च गाढम् च वचनम् च इदम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.२७ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ದೃಢವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.15.28
प्रीतो अस्मि ते महत् कर्म त्वया कृतम् इदम् प्रभो ।
प्रदेयो यन् निमित्तम् ते परिष्वंगो मया कृतः ॥ ३.१५.२८ ॥
ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಈ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಈ ಆಲಿಂಗನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ.
3.15.29
भावज्ञेन कृतज्ञेन धर्मज्ञेन च लक्ष्मण ।
त्वया पुत्रेण धर्मात्मा न संवृत्तः पिता मम ॥ ३.१५.२९ ॥
ಓ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭಾವಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ, ಕೃತಜ್ಞನಾದ, ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ನೀನು ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ತಂದೆ ನನಗೆ ಇಲ್ಲದಂತಾದರು.
3.15.30
एवम् लक्ष्मणम् उक्त्वा तु राघवो लक्ष्मिवर्धनः ।
तस्मिन् देशे बहु फले न्यवसत् स सुखम् सुखी ॥ ३.१५.३० ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವ ರಾಘವನು ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸಿಸಿದನು.
3.15.31
कंचित् कालम् स धर्मात्मा सीतया लक्ष्मणेन च अन्वास्यमानो न्यवसत् स्वर्ग लोके यथा अमरः ॥ ३.१५.३१ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಅವನು ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಂದ ಸೇವೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕೆಲಕಾಲ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಅಮರನಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು.