ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.15.1
ततः पंचवटीम् गत्वा नाना व्याल मृगायुताम् ।
उवाच भ्रातरम् रामो लक्ष्मणम् दीप्त तेजसम् ॥ ३.१५.१ ॥
ତା'ପରେ ପଞ୍ଚବଟୀକୁ ଯାଇ, ନାନା ପ୍ରକାର ହିଂସ୍ର ପ୍ରାଣୀ ଓ ମୃଗରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସ୍ଥାନରେ, ଦୀପ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରାମ କହିଲେ।
3.15.2
आगताः स्म यथा उद्दिष्टम् यम् देशम् मुनिः अब्रवीत् ।
अयम् पंचवटी देशः सौम्य पुष्पित काननः ॥ ३.१५.२ ॥
ମୁନି ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ କହିଥିଲେ, ଆମେ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛୁ। ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏହା ପଞ୍ଚବଟୀ ପ୍ରଦେଶ; ଏହାର ଅରଣ୍ୟ ପୁଷ୍ପରେ ବିକଶିତ।
3.15.3
सर्वतः चार्यताम् दृष्टिः कानने निपुणो हि असि ।
आश्रमः कतर अस्मिन् नः देशे भवति सम्मतः ॥ ३.१५.३ ॥
ଚାରିଆଡ଼େ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ; ତୁମେ ଅରଣ୍ୟରେ ନିପୁଣ। ଏହି ପ୍ରଦେଶରେ ଆମ ପାଇଁ କେଉଁ ଆଶ୍ରମ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବ?
3.15.4
रमते यत्र वैदेही त्वम् अहम् चैव लक्ष्मण ।
तादृशो दृश्यताम् देशः संनिकृष्ट जलाशयः ॥ ३.१५.४ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯେଉଁଠି ବୈଦେହୀ, ତୁମେ ଓ ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ରହିପାରିବା, ନିକଟରେ ଜଳାଶୟ ଥିବା ସେପରି ସ୍ଥାନ ଦେଖ।
3.15.5
वन रामण्यकम् यत्र जल रामण्यकम् तथा ।
संनिकृष्टम् च यस्मिन् तु समित् पुष्प कुश उदकम् ॥ ३.१५.५ ॥
ଯେଉଁଠି ଅରଣ୍ୟର ଓ ଜଳର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ଏବଂ ନିକଟରେ ସମିଧ, ପୁଷ୍ପ, କୁଶ ଓ ଜଳ ମିଳେ, ସେ ସ୍ଥାନ କେଉଁଠି?
3.15.6
एवम् उक्तः तु रामेण लक्मणः संयत अंजलिः ।
सीता समक्षम् काकुत्स्थम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.६ ॥
ରାମଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ କରଯୋଡ଼ି, ସୀତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.15.7
परवान् अस्मि काकुत्स्थ त्वयि वर्ष शतम् स्थिते ।
स्वयम् तु रुचिरे देशे क्रियताम् इति माम् वद ॥ ३.१५.७ ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ଆପଣ ଶହେ ବର୍ଷ ରହିଲେ ବି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଅଧୀନ। ଆପଣ ନିଜେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନ ବାଛି (ଆଶ୍ରମ) ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।
3.15.8
सुप्रीतः तेन वाक्येन लक्ष्मणस्य महाद्युतिः ।
विमृशन् रोचयामास देशम् सर्व गुण अन्वितम् ॥ ३.१५.८ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ବିଚାରି ସେ ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ସ୍ଥାନଟିକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ।
3.15.9
स तम् रुचिरम् आक्रम्य देशम् आश्रम कर्मणि ।
हस्ते गृहीत्वा हस्तेन रामः सौमित्रिम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.९ ॥
ସେହି ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଞ୍ଚ କରି, ଆଶ୍ରମ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ହାତ ନିଜ ହାତରେ ଧରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.15.10
अयम् देशः समः श्रीमान् पुष्पितैर् तरुभिर् वृतः ।
इह आश्रम पदम् सौम्य यथावत् कर्तुम् अर्हसि ॥ ३.१५.१० ॥
ଏହି ସ୍ଥାନ ସମତଳ, ଶୋଭାମୟ ଏବଂ ପୁଷ୍ପିତ ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା। ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏଠାରେ ହିଁ ଆଶ୍ରମର ସ୍ଥାନ ଯଥାବତ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉଚିତ।
3.15.11
इयम् आदित्य संकाशैः पद्मैः सुरभि गंधिभिः ।
अदूरे दृश्यते रम्या पद्मिनी पद्म शोभिता ॥ ३.१५.११ ॥
ଦେଖ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ କମଳରେ ଶୋଭିତ ସୁନ୍ଦର କମଳ-ସରୋବର ଅଦୂରରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
3.15.12
यथा आख्यातम् अगस्त्येन मुनिना भावितात्मना ।
इयम् गोदावरी रम्या पुष्पितैः तरुभिर् वृता ॥ ३.१५.१२ ॥
ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ଯେପରି କହିଥିଲେ, ପୁଷ୍ପିତ ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା ଏହି ସୁନ୍ଦର ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ହିଁ ଏହା।
3.15.13
हंस कारण्डव आकीर्णा चक्रवाक उपशोभिता ।
न अतिदूरे न च आसन्ने मृग यूथ निपीडिता ॥ ३.१५.१३ ॥
ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀରେ ଶୋଭିତ ଏହି ନଦୀ ଅତି ଦୂରରେ ନୁହେଁ, ଅତି ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୃଗ ଯୂଥରେ ଘେରା ହୋଇ ରହିଛି।
3.15.14
मयूर नादिता रम्याः प्रांशवो बहु कंदराः ।
दृश्यन्ते गिरयः सौम्य फुल्लैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१४ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ମୟୂରର ନାଦରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ, ରମଣୀୟ, ଉଚ୍ଚ, ବହୁ ଗୁମ୍ଫାବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ବତସମୂହ ଦେଖାଯାଉଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ବୃକ୍ଷରେ ଆବୃତ।
3.15.15
सौवर्णै राजतैः ताम्रैः देशे देशे च धातुभिः ।
गवाक्षिता इव आभान्ति गजाः परम भक्तिभिः ॥ ३.१५.१५ ॥
ସୁନା, ରୂପା, ତମ୍ବା ଭଳି ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଧାତୁରେ, ଝରକା ଥିବା ପରି, ହାତୀମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋଭାରେ ଝଲସୁଛନ୍ତି।
3.15.16
सालैः तालैः तमालैः च खर्जूरैः पनसैः द्रुमैः ।
नीवारैः तिनिशैः चैव पुन्नागैः च उपशोभिताः ॥ ३.१५.१६ ॥
ସାଲ, ତାଳ, ତମାଳ, ଖଜୁରୀ, ପଣସ ଓ ଅନ୍ୟ ବୃକ୍ଷରେ, ନୀବାର, ତିନିଶ ଓ ପୁନ୍ନାଗ ବୃକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭିତ।
3.15.17
चूतैर् अशोकैः तिलकैः केतकैर् अपि चंपकैः ।
पुष्प गुल्म लता उपेतैः तैः तैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१७ ॥
ଆମ୍ବ, ଅଶୋକ, ତିଳକ, କେତକୀ, ଚମ୍ପା ବୃକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ, ଫୁଲ, ଝୁଲ, ଲତାଯୁକ୍ତ ସେହି ସେହି ବୃକ୍ଷରେ ଆବୃତ।
3.15.18
स्यन्दनैः चंदनैः नीपैः पर्णासैः लकुचैः अपि ।
धव अश्वकर्ण खदिरैः शमी किंशुक पाटलैः ॥ ३.१५.१८ ॥
ସ୍ୟନ୍ଦନ, ଚନ୍ଦନ, ନୀପ, ପର୍ଣାସ, ଲକୁଚ ବୃକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ, ଧବ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ, ଖଦିର, ଶମୀ, କିଂଶୁକ, ପାଟଳ ବୃକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ।
3.15.19
इदम् पुण्यम् इदम् रम्यम् इदम् बहु मृग द्विजम् ।
इह वत्स्याम सौमित्रे सार्धम् एतेन पक्षिणा ॥ ३.१५.१९ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଏହା ପବିତ୍ର, ଏହା ରମଣୀୟ, ଏଠାରେ ବହୁ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପକ୍ଷୀ ସହ ଆମେ ଏଠାରେ ବାସ କରିବା।
3.15.20
एवम् उक्तः तु रामेण लक्ष्मणः परवीरहा ।
अचिरेण आश्रमम् भ्रातुः चकार सुमहाबलः ॥ ३.१५.२० ॥
ରାମ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକାରୀ ମହାବଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୀଘ୍ର ଭାଇ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ରମ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
3.15.21
पर्णशालाम् सुविपुलाम् तत्र संघात मृत्तिकाम् ।
सुस्तंभाम् मस्करैर् दीर्घैः कृत वंशाम् सुशोभनाम् ॥ ३.१५.२१ ॥
ସେଠାରେ ସେ ଅତି ବିସ୍ତୃତ ପର୍ଣ୍ଣକୁଟୀର ନିର୍ମାଣ କଲେ; ଜମାଟ ମାଟିର କାନ୍ଥ, ସୁଦୃଢ଼ ସ୍ତମ୍ଭ, ଲମ୍ବା ବାଉଁଶର ଠେକନା ଓ ଛାତର କଡ଼ି ସହିତ ତାହା ଅତି ସୁନ୍ଦର ଥିଲା।
3.15.22
शमी शाखाभिः आस्तीर्य धृढ पाशावपाशितम् ।
कुश काश शरैः पर्णैः सुपरिच्छादिताम् तथा ॥ ३.१५.२२ ॥
ଶମୀ ଗଛର ଡାଳରେ ଆବୃତ ଓ ଦୃଢ଼ ଦଉଡ଼ିରେ ବନ୍ଧା ଥିଲା; କୁଶ, କାଶ, ନଳ ଘାସ ଓ ପତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଭାବେ ଛାଇ ହୋଇଥିଲା।
3.15.23
समीकृत तलाम् रम्याम् चकार सुमहाबलः ।
निवासम् राघवस्य अर्थे प्रेक्ष्णीयम् अनुत्तमम् ॥ ३.१५.२३ ॥
ମହାବଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମତଳ ଭୂମିଥିବା ରମଣୀୟ ବାସସ୍ଥାନ ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କଲେ; ତାହା ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଅନୁପମ ଥିଲା।
3.15.24
स गत्वा लक्ष्मणः श्रीमान् नदीम् गोदावरीम् तदा ।
स्नात्वा पद्मानि च आदाय सफलः पुनर् आगतः ॥ ३.१५.२४ ॥
ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେତେବେଳେ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀକୁ ଯାଇ ସ୍ନାନ କରି, ପଦ୍ମ ନେଇ, ସଫଳ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ଫେରି ଆସିଲେ।
3.15.25
ततः पुष्प बलिम् कृत्वा शान्तिम् च स यथाविधि ।
दर्शयामास रामाय तद् आश्रम पदम् कृतम् ॥ ३.१५.२५ ॥
ତା'ପରେ ପୁଷ୍ପବଳି ଦେଇ ଓ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତିକର୍ମ କରି ସେ ନିର୍ମିତ ସେହି ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ।
3.15.26
स तम् दृष्ट्वा कृतम् सौम्यम् आश्रमम् सह सीतया ।
राघवः पर्णशालायाम् हर्षम् आहारयत् परम् ॥ ३.१५.२६ ॥
ସୀତା ସହିତ ସେହି ନିର୍ମିତ ସୁନ୍ଦର ଆଶ୍ରମ ଦେଖି ରାଘବ ପର୍ଣ୍ଣଶାଳାରେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।
3.15.27
सुसंहृष्टः परिष्वज्य बाहुभ्याम् लक्ष्मणम् तदा ।
अति स्निग्धम् च गाढम् च वचनम् च इदम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.२७ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସେ ଅତି ସ୍ନେହ ଓ ଦୃଢ଼ତାରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
3.15.28
प्रीतो अस्मि ते महत् कर्म त्वया कृतम् इदम् प्रभो ।
प्रदेयो यन् निमित्तम् ते परिष्वंगो मया कृतः ॥ ३.१५.२८ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରୀତ; ତୁମେ ଏହି ମହାନ କର୍ମ କରିଛ। ତୁମ ନିମନ୍ତେ ମୁଁ ଏହି ଆଲିଙ୍ଗନ ଦେଇଛି।
3.15.29
भावज्ञेन कृतज्ञेन धर्मज्ञेन च लक्ष्मण ।
त्वया पुत्रेण धर्मात्मा न संवृत्तः पिता मम ॥ ३.१५.२९ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଭାବ ବୁଝୁଥିବା, କୃତଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞ ତୁମେ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଧର୍ମାତ୍ମା ପିତା ଯେମିତି ମୋ ପାଇଁ ନଥିଲେ।
3.15.30
एवम् लक्ष्मणम् उक्त्वा तु राघवो लक्ष्मिवर्धनः ।
तस्मिन् देशे बहु फले न्यवसत् स सुखम् सुखी ॥ ३.१५.३० ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏପରି କହି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବର୍ଦ୍ଧନ ରାଘବ ସେହି ଫଳବହୁଳ ସ୍ଥାନରେ ସୁଖରେ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କଲେ।
3.15.31
कंचित् कालम् स धर्मात्मा सीतया लक्ष्मणेन च अन्वास्यमानो न्यवसत् स्वर्ग लोके यथा अमरः ॥ ३.१५.३१ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସେବା ପାଇ କିଛିକାଳ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକର ଅମର ପରି ସେଠାରେ ବାସ କଲେ।