వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.15.1
ततः पंचवटीम् गत्वा नाना व्याल मृगायुताम् ।
उवाच भ्रातरम् रामो लक्ष्मणम् दीप्त तेजसम् ॥ ३.१५.१ ॥
అప్పుడు పంచవటికి చేరి, అనేక రకాల క్రూర జంతువులు మృగాలతో నిండిన ఆ ప్రదేశంలో, తేజోవంతుడైన తమ్ముడు లక్ష్మణుడితో రాముడు ఇలా అన్నాడు.
3.15.2
आगताः स्म यथा उद्दिष्टम् यम् देशम् मुनिः अब्रवीत् ।
अयम् पंचवटी देशः सौम्य पुष्पित काननः ॥ ३.१५.२ ॥
ముని చెప్పిన ఆ ప్రదేశానికి మనం చేరాము. ఇదే పంచవటి ప్రాంతం, సౌమ్యుడా; ఇక్కడి అడవి పూలతో వికసించి ఉంది.
3.15.3
सर्वतः चार्यताम् दृष्टिः कानने निपुणो हि असि ।
आश्रमः कतर अस्मिन् नः देशे भवति सम्मतः ॥ ३.१५.३ ॥
నాలుగు దిక్కులా దృష్టి సారించు; నువ్వు అడవిలో నిపుణుడివి. ఈ ప్రాంతంలో మనకు ఏ ఆశ్రమం అనుకూలంగా ఉంటుంది?
3.15.4
रमते यत्र वैदेही त्वम् अहम् चैव लक्ष्मण ।
तादृशो दृश्यताम् देशः संनिकृष्ट जलाशयः ॥ ३.१५.४ ॥
లక్ష్మణా, వైదేహి, నువ్వు, నేను ఆనందంగా ఉండగల, దగ్గరలో జలాశయం ఉన్న అటువంటి ప్రదేశాన్ని చూడు.
3.15.5
वन रामण्यकम् यत्र जल रामण्यकम् तथा ।
संनिकृष्टम् च यस्मिन् तु समित् पुष्प कुश उदकम् ॥ ३.१५.५ ॥
అడవి అందం, నీటి అందం ఉన్న, దగ్గరలో సమిధలు, పూలు, దర్భలు, నీరు దొరికే చోటు ఎక్కడ?
3.15.6
एवम् उक्तः तु रामेण लक्मणः संयत अंजलिः ।
सीता समक्षम् काकुत्स्थम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.६ ॥
రాముడు ఇలా చెప్పగా, లక్ష్మణుడు చేతులు జోడించి, సీత ఎదుట, కాకుత్స్థుడైన రాముడితో ఈ మాట అన్నాడు.
3.15.7
परवान् अस्मि काकुत्स्थ त्वयि वर्ष शतम् स्थिते ।
स्वयम् तु रुचिरे देशे क्रियताम् इति माम् वद ॥ ३.१५.७ ॥
ఓ కాకుత్స్థా, మీరు వంద సంవత్సరాలు ఉన్నా నేను మీ అధీనంలోనే ఉంటాను. మీరే ఒక సుందరమైన ప్రదేశాన్ని ఎంచుకుని (ఆశ్రమం) నిర్మించమని నాకు ఆజ్ఞాపించండి.
3.15.8
सुप्रीतः तेन वाक्येन लक्ष्मणस्य महाद्युतिः ।
विमृशन् रोचयामास देशम् सर्व गुण अन्वितम् ॥ ३.१५.८ ॥
లక్ష్మణుడి ఆ మాటలకు మహాతేజస్వి అయిన రాముడు ఎంతో సంతోషించాడు. ఆలోచించి, అన్ని సద్గుణాలతో కూడిన ఆ ప్రదేశాన్ని ఆమోదించాడు.
3.15.9
स तम् रुचिरम् आक्रम्य देशम् आश्रम कर्मणि ।
हस्ते गृहीत्वा हस्तेन रामः सौमित्रिम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.९ ॥
ఆ సుందరమైన ప్రదేశాన్ని పరిశీలించి, ఆశ్రమ నిర్మాణ పనికోసం రాముడు లక్ష్మణుడి చేతిని తన చేతిలోకి తీసుకుని అతనితో ఇలా అన్నాడు.
3.15.10
अयम् देशः समः श्रीमान् पुष्पितैर् तरुभिर् वृतः ।
इह आश्रम पदम् सौम्य यथावत् कर्तुम् अर्हसि ॥ ३.१५.१० ॥
ఈ ప్రదేశం సమతలంగా, శోభాయుక్తంగా, పూలు పూసిన చెట్లతో కప్పబడి ఉంది. ఓ సౌమ్యా, ఇక్కడే ఆశ్రమ స్థలాన్ని యథావిధిగా నిర్మించాలి.
3.15.11
इयम् आदित्य संकाशैः पद्मैः सुरभि गंधिभिः ।
अदूरे दृश्यते रम्या पद्मिनी पद्म शोभिता ॥ ३.१५.११ ॥
ఇదిగో, సూర్యునిలా ప్రకాశించే, సువాసన వెదజల్లే పద్మాలతో అలంకరించబడిన సుందరమైన పద్మ సరస్సు దూరంగా కనిపిస్తోంది.
3.15.12
यथा आख्यातम् अगस्त्येन मुनिना भावितात्मना ।
इयम् गोदावरी रम्या पुष्पितैः तरुभिर् वृता ॥ ३.१५.१२ ॥
పవిత్ర మనస్కుడైన అగస్త్య ముని చెప్పినట్లుగా, పూలు పూసిన చెట్లతో కప్పబడిన ఈ సుందరమైన గోదావరి నది ఇదే.
3.15.13
हंस कारण्डव आकीर्णा चक्रवाक उपशोभिता ।
न अतिदूरे न च आसन्ने मृग यूथ निपीडिता ॥ ३.१५.१३ ॥
హంసలు, కారండవ పక్షులతో నిండి, చక్రవాకాలతో శోభిస్తూ, ఎంతో దూరంగా కాక, ఎంతో దగ్గరగా కాక, జింకల మందలతో నిండి ఉంది.
3.15.14
मयूर नादिता रम्याः प्रांशवो बहु कंदराः ।
दृश्यन्ते गिरयः सौम्य फुल्लैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१४ ॥
ఓ సౌమ్యా, నెమళ్ల కూతలతో ప్రతిధ్వనిస్తూ, అందమైన, ఎత్తైన, అనేక గుహలున్న పర్వతాలు కనిపిస్తున్నాయి; అవి వికసించిన వృక్షాలతో కప్పబడి ఉన్నాయి.
3.15.15
सौवर्णै राजतैः ताम्रैः देशे देशे च धातुभिः ।
गवाक्षिता इव आभान्ति गजाः परम भक्तिभिः ॥ ३.१५.१५ ॥
బంగారు, వెండి, రాగి వంటి చోటచోట ఉన్న ధాతువులతో, కిటికీలు ఉన్నట్లుగా, ఏనుగులు అత్యంత అలంకారంతో ప్రకాశిస్తున్నాయి.
3.15.16
सालैः तालैः तमालैः च खर्जूरैः पनसैः द्रुमैः ।
नीवारैः तिनिशैः चैव पुन्नागैः च उपशोभिताः ॥ ३.१५.१६ ॥
సాల, తాల, తమాల, ఖర్జూర, పనస మరియు ఇతర వృక్షాలతో, నీవార, తినిశ, పున్నాగ వృక్షాలతో కూడా శోభిస్తూ.
3.15.17
चूतैर् अशोकैः तिलकैः केतकैर् अपि चंपकैः ।
पुष्प गुल्म लता उपेतैः तैः तैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१७ ॥
మామిడి, అశోక, తిలక, కేతకి, చంపక వృక్షాలతో కూడా, పూలు, పొదలు, తీగలతో నిండిన ఆ ఆ వృక్షాలతో కప్పబడి.
3.15.18
स्यन्दनैः चंदनैः नीपैः पर्णासैः लकुचैः अपि ।
धव अश्वकर्ण खदिरैः शमी किंशुक पाटलैः ॥ ३.१५.१८ ॥
స్యందన, చందన, నీప, పర్ణాస, లకుచ వృక్షాలతో కూడా, ధవ, అశ్వకర్ణ, ఖదిర, శమీ, కింశుక, పాటల వృక్షాలతో కూడా.
3.15.19
इदम् पुण्यम् इदम् रम्यम् इदम् बहु मृग द्विजम् ।
इह वत्स्याम सौमित्रे सार्धम् एतेन पक्षिणा ॥ ३.१५.१९ ॥
సౌమిత్రీ, ఇది పవిత్రమైనది, ఇది రమ్యమైనది, ఇక్కడ అనేక మృగాలు, పక్షులు ఉన్నాయి. ఈ పక్షితో కలిసి మనం ఇక్కడే నివసిద్దాం.
3.15.20
एवम् उक्तः तु रामेण लक्ष्मणः परवीरहा ।
अचिरेण आश्रमम् भ्रातुः चकार सुमहाबलः ॥ ३.१५.२० ॥
రాముడు ఇలా చెప్పగా, శత్రువీరులను సంహరించే మహాబలుడు లక్ష్మణుడు వెంటనే సోదరుని కోసం ఒక ఆశ్రమాన్ని నిర్మించాడు.
3.15.21
पर्णशालाम् सुविपुलाम् तत्र संघात मृत्तिकाम् ।
सुस्तंभाम् मस्करैर् दीर्घैः कृत वंशाम् सुशोभनाम् ॥ ३.१५.२१ ॥
అక్కడ అత్యంత విశాలమైన ఆకుల కుటీరాన్ని నిర్మించాడు; మట్టిని గట్టిగా అద్దిన గోడలు, బలమైన స్తంభాలు, పొడవైన వెదురు ఆధారాలు, కప్పు దూలం కలిగి అది ఎంతో అందంగా ఉంది.
3.15.22
शमी शाखाभिः आस्तीर्य धृढ पाशावपाशितम् ।
कुश काश शरैः पर्णैः सुपरिच्छादिताम् तथा ॥ ३.१५.२२ ॥
శమీ చెట్టు కొమ్మలతో కప్పబడి, గట్టి తాళ్లతో బిగించబడి ఉంది; కుశ, కాశ, రెల్లు గడ్డి, ఆకులతో కూడా బాగా కప్పబడింది.
3.15.23
समीकृत तलाम् रम्याम् चकार सुमहाबलः ।
निवासम् राघवस्य अर्थे प्रेक्ष्णीयम् अनुत्तमम् ॥ ३.१५.२३ ॥
మహాబలుడు లక్ష్మణుడు నేల సమంగా చేసిన రమ్యమైన నివాసాన్ని రాఘవుని కోసం నిర్మించాడు; అది చూడదగినదీ అద్వితీయమైనదీ.
3.15.24
स गत्वा लक्ष्मणः श्रीमान् नदीम् गोदावरीम् तदा ।
स्नात्वा पद्मानि च आदाय सफलः पुनर् आगतः ॥ ३.१५.२४ ॥
ఆ శ్రీమంతుడైన లక్ష్మణుడు అప్పుడు గోదావరి నదికి వెళ్లి స్నానం చేసి, పద్మాలు తీసుకుని, సఫలుడై మళ్లీ తిరిగి వచ్చాడు.
3.15.25
ततः पुष्प बलिम् कृत्वा शान्तिम् च स यथाविधि ।
दर्शयामास रामाय तद् आश्रम पदम् कृतम् ॥ ३.१५.२५ ॥
అనంతరం పుష్పబలి సమర్పించి, విధి ప్రకారం శాంతి కర్మ చేసి, అతడు నిర్మించిన ఆ ఆశ్రమ స్థలాన్ని రామునికి చూపించాడు.
3.15.26
स तम् दृष्ट्वा कृतम् सौम्यम् आश्रमम् सह सीतया ।
राघवः पर्णशालायाम् हर्षम् आहारयत् परम् ॥ ३.१५.२६ ॥
సీతతో కలిసి ఆ నిర్మించిన సౌమ్యమైన ఆశ్రమాన్ని చూసి, రాఘవుడు పర్ణశాలలో గొప్ప ఆనందాన్ని పొందాడు.
3.15.27
सुसंहृष्टः परिष्वज्य बाहुभ्याम् लक्ष्मणम् तदा ।
अति स्निग्धम् च गाढम् च वचनम् च इदम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.२७ ॥
అత్యంత సంతోషించి, రెండు చేతులతో లక్ష్మణుని కౌగిలించుకుని, మిక్కిలి స్నేహపూర్వకంగా, గాఢంగా ఇలా అన్నాడు.
3.15.28
प्रीतो अस्मि ते महत् कर्म त्वया कृतम् इदम् प्रभो ।
प्रदेयो यन् निमित्तम् ते परिष्वंगो मया कृतः ॥ ३.१५.२८ ॥
ఓ ప్రభూ, నేను నీపై ప్రీతి చెందాను; నీవు ఈ మహత్కార్యం చేశావు. నీ కోసం నేను ఈ కౌగిలింతను ఇచ్చాను.
3.15.29
भावज्ञेन कृतज्ञेन धर्मज्ञेन च लक्ष्मण ।
त्वया पुत्रेण धर्मात्मा न संवृत्तः पिता मम ॥ ३.१५.२९ ॥
ఓ లక్ష్మణా, భావాలను ఎరిగినవాడివి, కృతజ్ఞుడవు, ధర్మజ్ఞుడవైన నీ వంటి కుమారుడు ఉన్నా, నా ధర్మాత్ముడైన తండ్రి నాకు లేనట్లయ్యాడు.
3.15.30
एवम् लक्ष्मणम् उक्त्वा तु राघवो लक्ष्मिवर्धनः ।
तस्मिन् देशे बहु फले न्यवसत् स सुखम् सुखी ॥ ३.१५.३० ॥
లక్ష్మణునితో ఇలా చెప్పి, సంపదను పెంచే రాఘవుడు ఆ ఫలవంతమైన ప్రదేశంలో సుఖంగా, ఆనందంగా నివసించాడు.
3.15.31
कंचित् कालम् स धर्मात्मा सीतया लक्ष्मणेन च अन्वास्यमानो न्यवसत् स्वर्ग लोके यथा अमरः ॥ ३.१५.३१ ॥
ధర్మాత్ముడైన ఆయన సీత, లక్ష్మణులచే సేవింపబడుతూ కొంతకాలం స్వర్గలోకంలోని అమరునిలా అక్కడ నివసించాడు.