വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.15.1
ततः पंचवटीम् गत्वा नाना व्याल मृगायुताम् ।
उवाच भ्रातरम् रामो लक्ष्मणम् दीप्त तेजसम् ॥ ३.१५.१ ॥
പിന്നീട് പഞ്ചവടിയിൽ എത്തി, നാനാവിധ ഹിംസ്രജന്തുക്കളും മൃഗങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആ ദേശത്തുവെച്ച്, തേജസ്സാർന്ന അനുജൻ ലക്ഷ്മണനോട് രാമൻ പറഞ്ഞു.
3.15.2
आगताः स्म यथा उद्दिष्टम् यम् देशम् मुनिः अब्रवीत् ।
अयम् पंचवटी देशः सौम्य पुष्पित काननः ॥ ३.१५.२ ॥
മുനി പറഞ്ഞ ആ ദേശത്ത് നാം എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇതാണ് പഞ്ചവടി പ്രദേശം, സൗമ്യനേ; ഇതിലെ കാനനം പുഷ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
3.15.3
सर्वतः चार्यताम् दृष्टिः कानने निपुणो हि असि ।
आश्रमः कतर अस्मिन् नः देशे भवति सम्मतः ॥ ३.१५.३ ॥
ചുറ്റും ദൃഷ്ടി പായിക്കുക; നീ കാട്ടിൽ നിപുണനാണ്. ഈ ദേശത്ത് നമുക്ക് ഏത് ആശ്രമമാണ് യോജിച്ചത്?
3.15.4
रमते यत्र वैदेही त्वम् अहम् चैव लक्ष्मण ।
तादृशो दृश्यताम् देशः संनिकृष्ट जलाशयः ॥ ३.१५.४ ॥
ലക്ഷ്മണാ, വൈദേഹിയും നീയും ഞാനും സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കാവുന്ന, സമീപം ജലാശയമുള്ള അങ്ങനെയൊരു ദേശം കാണുക.
3.15.5
वन रामण्यकम् यत्र जल रामण्यकम् तथा ।
संनिकृष्टम् च यस्मिन् तु समित् पुष्प कुश उदकम् ॥ ३.१५.५ ॥
വനഭംഗിയും ജലഭംഗിയും ഉള്ള, സമീപം സമിത്ത്, പുഷ്പം, ദർഭ, ജലം ലഭിക്കുന്ന സ്ഥലം എവിടെ?
3.15.6
एवम् उक्तः तु रामेण लक्मणः संयत अंजलिः ।
सीता समक्षम् काकुत्स्थम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.६ ॥
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ലക്ഷ്മണൻ കൈകൂപ്പി, സീതയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, കാകുത്സ്ഥനായ രാമനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.15.7
परवान् अस्मि काकुत्स्थ त्वयि वर्ष शतम् स्थिते ।
स्वयम् तु रुचिरे देशे क्रियताम् इति माम् वद ॥ ३.१५.७ ॥
ഹേ കാകുത്സ്ഥാ, അങ്ങ് നൂറു വർഷം ഇവിടെ വസിച്ചാലും ഞാൻ അങ്ങയുടെ അധീനനാണ്. അങ്ങ് തന്നെ ഒരു മനോഹര സ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുത്ത് (ആശ്രമം) നിർമ്മിക്കാൻ എന്നോട് കല്പിച്ചാലും.
3.15.8
सुप्रीतः तेन वाक्येन लक्ष्मणस्य महाद्युतिः ।
विमृशन् रोचयामास देशम् सर्व गुण अन्वितम् ॥ ३.१५.८ ॥
ലക്ഷ്മണന്റെ ആ വാക്കുകളാൽ മഹാതേജസ്വിയായ രാമൻ അതീവ സന്തുഷ്ടനായി. ചിന്തിച്ച ശേഷം സകല സദ്‌ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആ സ്ഥലത്തെ അദ്ദേഹം അംഗീകരിച്ചു.
3.15.9
स तम् रुचिरम् आक्रम्य देशम् आश्रम कर्मणि ।
हस्ते गृहीत्वा हस्तेन रामः सौमित्रिम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.९ ॥
ആ മനോഹര സ്ഥലം പരിശോധിച്ച ശേഷം, ആശ്രമ നിർമ്മാണത്തിനായി രാമൻ ലക്ഷ്മണന്റെ കൈ തന്റെ കൈയിൽ പിടിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു.
3.15.10
अयम् देशः समः श्रीमान् पुष्पितैर् तरुभिर् वृतः ।
इह आश्रम पदम् सौम्य यथावत् कर्तुम् अर्हसि ॥ ३.१५.१० ॥
ഈ സ്ഥലം സമതലവും ശോഭയുള്ളതും പൂത്തുനിൽക്കുന്ന മരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമാണ്. സൗമ്യനേ, ഇവിടെ ആശ്രമസ്ഥാനം യഥാവിധി നിർമ്മിക്കേണ്ടതാണ്.
3.15.11
इयम् आदित्य संकाशैः पद्मैः सुरभि गंधिभिः ।
अदूरे दृश्यते रम्या पद्मिनी पद्म शोभिता ॥ ३.१५.११ ॥
ഇതാ, സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന, സുഗന്ധം പരത്തുന്ന താമരകളാൽ ശോഭിക്കുന്ന മനോഹരമായ താമരക്കുളം അധികം അകലെയല്ലാതെ കാണുന്നു.
3.15.12
यथा आख्यातम् अगस्त्येन मुनिना भावितात्मना ।
इयम् गोदावरी रम्या पुष्पितैः तरुभिर् वृता ॥ ३.१५.१२ ॥
വിശുദ്ധമനസ്കനായ അഗസ്ത്യമുനി പറഞ്ഞതുപോലെ, പൂത്ത മരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ മനോഹരമായ ഗോദാവരി നദി ഇതാ.
3.15.13
हंस कारण्डव आकीर्णा चक्रवाक उपशोभिता ।
न अतिदूरे न च आसन्ने मृग यूथ निपीडिता ॥ ३.१५.१३ ॥
ഹംസങ്ങളും കാരണ്ഡവങ്ങളും നിറഞ്ഞ്, ചക്രവാകങ്ങളാൽ ശോഭിച്ച്, അതി ദൂരത്തുമല്ല അതി സമീപത്തുമല്ല, മാൻകൂട്ടങ്ങളാൽ തിങ്ങിനിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
3.15.14
मयूर नादिता रम्याः प्रांशवो बहु कंदराः ।
दृश्यन्ते गिरयः सौम्य फुल्लैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१४ ॥
സൗമ്യ, മയിലുകളുടെ നാദം മുഴങ്ങുന്ന, മനോഹരമായ, ഉയർന്ന, അനേകം ഗുഹകളുള്ള പർവതങ്ങൾ കാണുന്നു; അവ പൂത്ത മരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3.15.15
सौवर्णै राजतैः ताम्रैः देशे देशे च धातुभिः ।
गवाक्षिता इव आभान्ति गजाः परम भक्तिभिः ॥ ३.१५.१५ ॥
സ്വർണം, വെള്ളി, ചെമ്പ് തുടങ്ങിയ സ്ഥലംതോറുമുള്ള ധാതുക്കളാൽ, ജാലകങ്ങളുള്ളതുപോലെ, ആനകൾ പരമമായ അലങ്കാരത്തോടെ തിളങ്ങുന്നു.
3.15.16
सालैः तालैः तमालैः च खर्जूरैः पनसैः द्रुमैः ।
नीवारैः तिनिशैः चैव पुन्नागैः च उपशोभिताः ॥ ३.१५.१६ ॥
സാല, താല, തമാല, ഈന്ത്, പ്ലാവ് തുടങ്ങിയ മരങ്ങളാലും, നീവാര, തിനിശ, പുന്നാഗ മരങ്ങളാലും ശോഭിക്കുന്നവ.
3.15.17
चूतैर् अशोकैः तिलकैः केतकैर् अपि चंपकैः ।
पुष्प गुल्म लता उपेतैः तैः तैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१७ ॥
മാവ്, അശോകം, തിലകം, കൈത, ചമ്പകം എന്നിവയാലും, പൂക്കളും കുറ്റിച്ചെടികളും വള്ളികളും നിറഞ്ഞ ആ ആ മരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടവ.
3.15.18
स्यन्दनैः चंदनैः नीपैः पर्णासैः लकुचैः अपि ।
धव अश्वकर्ण खदिरैः शमी किंशुक पाटलैः ॥ ३.१५.१८ ॥
സ്യന്ദന, ചന്ദന, നീപ, പർണാസ, ലകുച മരങ്ങളാലും, ധവ, അശ്വകർണ, ഖദിര, ശമീ, കിംശുക, പാടല മരങ്ങളാലും.
3.15.19
इदम् पुण्यम् इदम् रम्यम् इदम् बहु मृग द्विजम् ।
इह वत्स्याम सौमित्रे सार्धम् एतेन पक्षिणा ॥ ३.१५.१९ ॥
സൗമിത്രേ, ഇത് പുണ്യമാണ്, ഇത് രമ്യമാണ്, ഇവിടെ ധാരാളം മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളുമുണ്ട്. ഈ പക്ഷിയോടൊപ്പം നാം ഇവിടെ വസിക്കും.
3.15.20
एवम् उक्तः तु रामेण लक्ष्मणः परवीरहा ।
अचिरेण आश्रमम् भ्रातुः चकार सुमहाबलः ॥ ३.१५.२० ॥
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശത്രുവീരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്ന മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണൻ ഉടനെ ജ്യേഷ്ഠനുവേണ്ടി ഒരു ആശ്രമം നിർമ്മിച്ചു.
3.15.21
पर्णशालाम् सुविपुलाम् तत्र संघात मृत्तिकाम् ।
सुस्तंभाम् मस्करैर् दीर्घैः कृत वंशाम् सुशोभनाम् ॥ ३.१५.२१ ॥
അവിടെ വളരെ വിശാലമായ ഒരു ഇലക്കുടിൽ നിർമ്മിച്ചു; ചേർത്തുറപ്പിച്ച മണ്ണുഭിത്തികളും, ഉറപ്പുള്ള തൂണുകളും, നീണ്ട മുളത്താങ്ങുകളും, മേൽക്കൂരയുടെ ഉത്തരവും ഉള്ളതായി അത് അതിമനോഹരമായിരുന്നു.
3.15.22
शमी शाखाभिः आस्तीर्य धृढ पाशावपाशितम् ।
कुश काश शरैः पर्णैः सुपरिच्छादिताम् तथा ॥ ३.१५.२२ ॥
ശമീവൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖകളാൽ മൂടി, ഉറപ്പുള്ള കയറുകൾ കൊണ്ട് കെട്ടി; കുശപ്പുല്ലും കാശപ്പുല്ലും ഓടപ്പുല്ലും ഇലകളും കൊണ്ട് നന്നായി മേഞ്ഞിരുന്നു.
3.15.23
समीकृत तलाम् रम्याम् चकार सुमहाबलः ।
निवासम् राघवस्य अर्थे प्रेक्ष्णीयम् अनुत्तमम् ॥ ३.१५.२३ ॥
മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണൻ നിരപ്പാക്കിയ തറയുള്ള മനോഹരമായ വാസസ്ഥലം രാഘവനുവേണ്ടി നിർമ്മിച്ചു; അത് കാണേണ്ടതും അതുല്യവുമായിരുന്നു.
3.15.24
स गत्वा लक्ष्मणः श्रीमान् नदीम् गोदावरीम् तदा ।
स्नात्वा पद्मानि च आदाय सफलः पुनर् आगतः ॥ ३.१५.२४ ॥
ആ ശ്രീമാനായ ലക്ഷ്മണൻ അപ്പോൾ ഗോദാവരി നദിയിൽ പോയി സ്നാനം ചെയ്ത്, താമരപ്പൂക്കൾ എടുത്ത്, വിജയിയായി വീണ്ടും മടങ്ങിയെത്തി.
3.15.25
ततः पुष्प बलिम् कृत्वा शान्तिम् च स यथाविधि ।
दर्शयामास रामाय तद् आश्रम पदम् कृतम् ॥ ३.१५.२५ ॥
പിന്നീട് പുഷ്പബലി അർപ്പിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ശാന്തികർമ്മം ചെയ്ത്, അവൻ നിർമ്മിച്ച ആ ആശ്രമസ്ഥലം രാമനെ കാണിച്ചു.
3.15.26
स तम् दृष्ट्वा कृतम् सौम्यम् आश्रमम् सह सीतया ।
राघवः पर्णशालायाम् हर्षम् आहारयत् परम् ॥ ३.१५.२६ ॥
സീതയോടൊപ്പം ആ നിർമ്മിതമായ മനോഹര ആശ്രമം കണ്ട്, രാഘവൻ പർണ്ണശാലയിൽ പരമമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
3.15.27
सुसंहृष्टः परिष्वज्य बाहुभ्याम् लक्ष्मणम् तदा ।
अति स्निग्धम् च गाढम् च वचनम् च इदम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.२७ ॥
അത്യധികം സന്തോഷിച്ച്, ഇരു കൈകളാലും ലക്ഷ്മണനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, അതിസ്നേഹത്തോടും ദൃഢതയോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.15.28
प्रीतो अस्मि ते महत् कर्म त्वया कृतम् इदम् प्रभो ।
प्रदेयो यन् निमित्तम् ते परिष्वंगो मया कृतः ॥ ३.१५.२८ ॥
ഹേ പ്രഭോ, ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്; നീ ഈ മഹത്കർമ്മം ചെയ്തു. നിനക്കുവേണ്ടി ഞാൻ ഈ ആലിംഗനം നൽകി.
3.15.29
भावज्ञेन कृतज्ञेन धर्मज्ञेन च लक्ष्मण ।
त्वया पुत्रेण धर्मात्मा न संवृत्तः पिता मम ॥ ३.१५.२९ ॥
ഹേ ലക്ഷ്മണാ, ഭാവമറിയുന്നവനും കൃതജ്ഞനും ധർമ്മജ്ഞനുമായ നീ പുത്രനായിരുന്നിട്ടും, എന്റെ ധർമ്മാത്മാവായ പിതാവ് എനിക്ക് ഇല്ലാതായതുപോലെയായി.
3.15.30
एवम् लक्ष्मणम् उक्त्वा तु राघवो लक्ष्मिवर्धनः ।
तस्मिन् देशे बहु फले न्यवसत् स सुखम् सुखी ॥ ३.१५.३० ॥
ലക്ഷ്മണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ലക്ഷ്മിയെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന രാഘവൻ ഫലസമൃദ്ധമായ ആ പ്രദേശത്ത് സുഖമായും സന്തോഷത്തോടെയും വസിച്ചു.
3.15.31
कंचित् कालम् स धर्मात्मा सीतया लक्ष्मणेन च अन्वास्यमानो न्यवसत् स्वर्ग लोके यथा अमरः ॥ ३.१५.३१ ॥
ധർമാത്മാവായ അദ്ദേഹം സീതയാലും ലക്ഷ്മണനാലും പരിചരിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട് കുറച്ചുകാലം സ്വർഗലോകത്തിലെ അമരനെപ്പോലെ അവിടെ വസിച്ചു.