والمیکی رامائن · سرگ 3.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.15.1
ततः पंचवटीम् गत्वा नाना व्याल मृगायुताम् ।
उवाच भ्रातरम् रामो लक्ष्मणम् दीप्त तेजसम् ॥ ३.१५.१ ॥
پھر پنچوٹی پہنچ کر، جو طرح طرح کے خوفناک جانوروں اور ہرنوں سے بھری تھی، رام نے اپنے روشن تیج والے بھائی لکشمن سے کہا۔
3.15.2
आगताः स्म यथा उद्दिष्टम् यम् देशम् मुनिः अब्रवीत् ।
अयम् पंचवटी देशः सौम्य पुष्पित काननः ॥ ३.१५.२ ॥
جس جگہ کا مُنی نے بتایا تھا، ہم وہاں پہنچ گئے ہیں۔ یہ پنچوٹی کا علاقہ ہے، اے سوامی؛ اس کا جنگل پھولوں سے کھلا ہوا ہے۔
3.15.3
सर्वतः चार्यताम् दृष्टिः कानने निपुणो हि असि ।
आश्रमः कतर अस्मिन् नः देशे भवति सम्मतः ॥ ३.१५.३ ॥
چاروں طرف نظر ڈالو؛ تم جنگل میں ماہر ہو۔ اس علاقے میں ہمارے لیے کون سا آشرم موزوں ہوگا؟
3.15.4
रमते यत्र वैदेही त्वम् अहम् चैव लक्ष्मण ।
तादृशो दृश्यताम् देशः संनिकृष्ट जलाशयः ॥ ३.१५.४ ॥
اے لکشمن، ایسی جگہ دیکھو جہاں وید یہی، تم اور میں خوش رہ سکیں، جہاں قریب ہی کوئی جھیل ہو۔
3.15.5
वन रामण्यकम् यत्र जल रामण्यकम् तथा ।
संनिकृष्टम् च यस्मिन् तु समित् पुष्प कुश उदकम् ॥ ३.१५.५ ॥
جہاں جنگل کی خوبصورتی اور پانی کی خوبصورتی ہو، اور قریب ہی ایندھن کی لکڑی، پھول، کُشا گھاس اور پانی مل سکے، وہ جگہ کہاں ہے؟
3.15.6
एवम् उक्तः तु रामेण लक्मणः संयत अंजलिः ।
सीता समक्षम् काकुत्स्थम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.६ ॥
رام کے یوں کہنے پر لکشمن نے ہاتھ جوڑ کر، سیتا کے سامنے، کاکُتسْتھ رام سے یہ بات کہی۔
3.15.7
परवान् अस्मि काकुत्स्थ त्वयि वर्ष शतम् स्थिते ।
स्वयम् तु रुचिरे देशे क्रियताम् इति माम् वद ॥ ३.१५.७ ॥
اے ککُتستھ! آپ سو برس بھی ٹھہریں تو میں آپ کے تابع ہوں۔ آپ خود کسی خوبصورت مقام کا انتخاب کریں اور (آشرم) بنانے کا حکم مجھے دیں۔
3.15.8
सुप्रीतः तेन वाक्येन लक्ष्मणस्य महाद्युतिः ।
विमृशन् रोचयामास देशम् सर्व गुण अन्वितम् ॥ ३.१५.८ ॥
لکشمن کی اُن باتوں سے مہاتیجسوی رام بے حد خوش ہوئے۔ غور کر کے انہوں نے تمام خوبیوں سے بھرپور اُس مقام کو پسند کیا۔
3.15.9
स तम् रुचिरम् आक्रम्य देशम् आश्रम कर्मणि ।
हस्ते गृहीत्वा हस्तेन रामः सौमित्रिम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.९ ॥
اُس خوبصورت مقام کا جائزہ لے کر، آشرم بنانے کے کام کے لیے رام نے لکشمن کا ہاتھ اپنے ہاتھ میں لے کر اُن سے کہا۔
3.15.10
अयम् देशः समः श्रीमान् पुष्पितैर् तरुभिर् वृतः ।
इह आश्रम पदम् सौम्य यथावत् कर्तुम् अर्हसि ॥ ३.१५.१० ॥
یہ جگہ ہموار، خوبصورت اور کھلے ہوئے درختوں سے گھری ہوئی ہے۔ اے سوم، یہیں آشرم کا مقام مناسب طور پر بنانا چاہیے۔
3.15.11
इयम् आदित्य संकाशैः पद्मैः सुरभि गंधिभिः ।
अदूरे दृश्यते रम्या पद्मिनी पद्म शोभिता ॥ ३.१५.११ ॥
دیکھو، سورج جیسے چمکتے، خوشبودار کنولوں سے سجا ہوا خوبصورت کنول کا تالاب زیادہ دور نہیں نظر آ رہا ہے۔
3.15.12
यथा आख्यातम् अगस्त्येन मुनिना भावितात्मना ।
इयम् गोदावरी रम्या पुष्पितैः तरुभिर् वृता ॥ ३.१५.१२ ॥
جیسا پاکیزہ دل مُنی اگستیہ نے بتایا تھا، کھلے ہوئے درختوں سے گھری یہ خوبصورت گوداوری ندی وہی ہے۔
3.15.13
हंस कारण्डव आकीर्णा चक्रवाक उपशोभिता ।
न अतिदूरे न च आसन्ने मृग यूथ निपीडिता ॥ ३.१५.१३ ॥
ہنسوں اور کارنڈو پرندوں سے بھری ہوئی، چکرواک پرندوں سے سجی ہوئی یہ ندی نہ بہت دور ہے نہ بہت قریب، ہرنوں کے جھنڈوں سے گھری ہوئی ہے۔
3.15.14
मयूर नादिता रम्याः प्रांशवो बहु कंदराः ।
दृश्यन्ते गिरयः सौम्य फुल्लैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१४ ॥
اے سومیہ، مور کی آوازوں سے گونجتے، خوبصورت، بلند، بہت سی غاروں والے پہاڑ نظر آ رہے ہیں؛ وہ کھلے ہوئے درختوں سے ڈھکے ہوئے ہیں۔
3.15.15
सौवर्णै राजतैः ताम्रैः देशे देशे च धातुभिः ।
गवाक्षिता इव आभान्ति गजाः परम भक्तिभिः ॥ ३.१५.१५ ॥
سونے، چاندی، تانبے جیسی جگہ جگہ کی دھاتوں سے، گویا کھڑکیوں والے، ہاتھی بڑی آرائش کے ساتھ چمکتے ہیں۔
3.15.16
सालैः तालैः तमालैः च खर्जूरैः पनसैः द्रुमैः ।
नीवारैः तिनिशैः चैव पुन्नागैः च उपशोभिताः ॥ ३.१५.१६ ॥
ساль، تاڑ، تمال، کھجور، کٹہل اور دوسرے درختوں سے، نیوار، تنیش اور پنّاگ سے بھی آراستہ۔
3.15.17
चूतैर् अशोकैः तिलकैः केतकैर् अपि चंपकैः ।
पुष्प गुल्म लता उपेतैः तैः तैः तरुभिर् आवृताः ॥ ३.१५.१७ ॥
آم، اشوک، تلک، کیتکی، چمپا سے بھی، پھولوں، جھاڑیوں اور بیلوں والے انہی انہی درختوں سے ڈھکے ہوئے۔
3.15.18
स्यन्दनैः चंदनैः नीपैः पर्णासैः लकुचैः अपि ।
धव अश्वकर्ण खदिरैः शमी किंशुक पाटलैः ॥ ३.१५.१८ ॥
سندن، چندن، نیپ، پرناس، لکوچ سے بھی، اور دھو، اشوکرن، کھدر، شمی، کنشک اور پاٹل سے بھی۔
3.15.19
इदम् पुण्यम् इदम् रम्यम् इदम् बहु मृग द्विजम् ।
इह वत्स्याम सौमित्रे सार्धम् एतेन पक्षिणा ॥ ३.१५.१९ ॥
اے سومتر کے بیٹے، یہ مقام مقدس ہے، یہ دلکش ہے، یہاں بہت سے ہرن اور پرندے ہیں۔ ہم اسی پرندے کے ساتھ یہیں بسیں گے۔
3.15.20
एवम् उक्तः तु रामेण लक्ष्मणः परवीरहा ।
अचिरेण आश्रमम् भ्रातुः चकार सुमहाबलः ॥ ३.१५.२० ॥
رام کے یہ کہنے پر دشمن کے بہادروں کو مارنے والے، نہایت طاقتور لکشمن نے فوراً بھائی کے لیے ایک آشرم بنا دیا۔
3.15.21
पर्णशालाम् सुविपुलाम् तत्र संघात मृत्तिकाम् ।
सुस्तंभाम् मस्करैर् दीर्घैः कृत वंशाम् सुशोभनाम् ॥ ३.१५.२१ ॥
وہاں اس نے نہایت وسیع پتوں کی جھونپڑی بنائی، جس کی دیواریں جمی ہوئی مٹی کی تھیں، مضبوط ستون تھے، لمبے بانس کے سہارے تھے اور چھت کا شہتیر لگا تھا، وہ بے حد خوبصورت تھی۔
3.15.22
शमी शाखाभिः आस्तीर्य धृढ पाशावपाशितम् ।
कुश काश शरैः पर्णैः सुपरिच्छादिताम् तथा ॥ ३.१५.२२ ॥
شمی کی شاخوں سے بچھائی گئی اور مضبوط رسیوں سے باندھی گئی تھی؛ کُش، کاش اور سرکنڈوں اور پتوں سے بھی اچھی طرح چھائی گئی تھی۔
3.15.23
समीकृत तलाम् रम्याम् चकार सुमहाबलः ।
निवासम् राघवस्य अर्थे प्रेक्ष्णीयम् अनुत्तमम् ॥ ३.१५.२३ ॥
سخت طاقتور لکشمن نے ہموار زمین والا ایک خوشنما مسکن راگھو (رام) کے لیے بنایا، جو دیکھنے کے لائق اور بے مثل تھا۔
3.15.24
स गत्वा लक्ष्मणः श्रीमान् नदीम् गोदावरीम् तदा ।
स्नात्वा पद्मानि च आदाय सफलः पुनर् आगतः ॥ ३.१५.२४ ॥
وہ عظیم لکشمن تب گوداوری ندی پر گیا، غسل کیا، کنول کے پھول لیے اور کامیاب ہو کر پھر واپس آیا۔
3.15.25
ततः पुष्प बलिम् कृत्वा शान्तिम् च स यथाविधि ।
दर्शयामास रामाय तद् आश्रम पदम् कृतम् ॥ ३.१५.२५ ॥
پھر پھولوں کی بلی دے کر اور دستور کے مطابق شانتی کرم کر کے اس نے رام کو وہ بنایا ہوا آشرم کا مقام دکھایا۔
3.15.26
स तम् दृष्ट्वा कृतम् सौम्यम् आश्रमम् सह सीतया ।
राघवः पर्णशालायाम् हर्षम् आहारयत् परम् ॥ ३.१५.२६ ॥
سیتا کے ساتھ اس بنائے ہوئے خوبصورت آشرم کو دیکھ کر راگھو نے پرن شالا میں بڑی خوشی محسوس کی۔
3.15.27
सुसंहृष्टः परिष्वज्य बाहुभ्याम् लक्ष्मणम् तदा ।
अति स्निग्धम् च गाढम् च वचनम् च इदम् अब्रवीत् ॥ ३.१५.२७ ॥
نہایت خوش ہو کر دونوں بازوؤں سے لکشمن کو گلے لگا کر اس نے نہایت شفقت اور مضبوطی سے یہ بات کہی۔
3.15.28
प्रीतो अस्मि ते महत् कर्म त्वया कृतम् इदम् प्रभो ।
प्रदेयो यन् निमित्तम् ते परिष्वंगो मया कृतः ॥ ३.१५.२८ ॥
اے پروبھو، میں تم سے خوش ہوں؛ تم نے یہ عظیم کام کیا ہے۔ تمہارے لیے میں نے یہ معانقہ دیا ہے۔
3.15.29
भावज्ञेन कृतज्ञेन धर्मज्ञेन च लक्ष्मण ।
त्वया पुत्रेण धर्मात्मा न संवृत्तः पिता मम ॥ ३.१५.२९ ॥
اے لکشمن، تم جیسا جذبات کو سمجھنے والا، شکرگزار اور دھرم کو جاننے والا بیٹا ہونے کے باوجود میرے دھرماتما باپ جیسے میرے لیے نہ رہے۔
3.15.30
एवम् लक्ष्मणम् उक्त्वा तु राघवो लक्ष्मिवर्धनः ।
तस्मिन् देशे बहु फले न्यवसत् स सुखम् सुखी ॥ ३.१५.३० ॥
لکشمن سے یہ کہہ کر، لکشمی کو بڑھانے والا راگھو اس پھلوں سے بھرے مقام پر خوشی اور سکھ سے رہنے لگا۔
3.15.31
कंचित् कालम् स धर्मात्मा सीतया लक्ष्मणेन च अन्वास्यमानो न्यवसत् स्वर्ग लोके यथा अमरः ॥ ३.१५.३१ ॥
دھرماتما رام سیتا اور لکشمن کی خدمت پاتے ہوئے کچھ عرصے تک وہاں یوں رہے جیسے سورگ لوک میں کوئی دیوتا رہتا ہو۔