รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.16.1
अथ पञ्चवटीं गच्छन्नन्तरा रघुनन्दनः।
आससाद महाकायं गृध्रं भीमपराक्रमम् ॥ ३.१६.१ ॥
ครั้นเดินทางต่อไปยังปัญจวฎี พระรามผู้เป็นความยินดีของตระกูลรฆุ ได้พบนกแร้งตัวใหญ่โตมีกำลังน่าสะพรึงกลัว
3.16.2
तं दृष्ट्वा तौ महाभागौ वनस्थं रामलक्ष्मणौ।
मेनाते राक्षसं पक्षिं ब्रुवाणौ को भवानिति ॥ ३.१६.२ ॥
เมื่อเห็นนกที่อาศัยอยู่ในป่านั้น ทั้งสองผู้มีบุญยิ่ง คือพระรามและพระลักษมณ์ เข้าใจว่าเป็นนกรากษส จึงถามว่า "ท่านเป็นใคร"
3.16.3
ततो मधुरया वाचा सौम्यया प्रीणयन्निव।
उवाच वत्स मां विद्धि वयस्यं पितुरात्मनः ॥ ३.१६.३ ॥
ครั้นแล้วนกนั้นได้กล่าวด้วยถ้อยคำอันไพเราะอ่อนหวาน ราวกับจะให้ทั้งสองพอใจ ว่า "ลูกรัก จงรู้จักข้าเถิด ข้าเป็นสหายของบิดาเจ้า"
3.16.4
स तं पितृसखं मत्वा पूजयामास राघवः।
स तस्य कुलमव्यग्रमथ पप्रच्छ नाम च ॥ ३.१६.४ ॥
พระราฆพะเห็นว่าเป็นสหายของพระบิดา จึงให้ความเคารพบูชา แล้วด้วยใจสงบ ได้ถามถึงตระกูลและนามของนกนั้น
3.16.5
रामस्य वचनं श्रुत्वा कुलमात्मानमेव च।
आचचक्षे द्विजस्तस्मै सर्वभूतसमुद्भवम् ॥ ३.१६.५ ॥
ฝ่ายนกสองชาตินั้นได้ฟังถ้อยคำของพระราม จึงเล่าถึงตระกูลและตัวของตนแก่พระองค์ เริ่มตั้งแต่กำเนิดของสรรพสัตว์
3.16.6
पूर्वकाले महाबाहो ये प्रजापतयोऽभवन्।
तान् मे निगदतः सर्वानादितः शृणु राघव ॥ ३.१६.६ ॥
"ในกาลก่อน โอ้พระราฆพะผู้มีแขนทรงพลัง บรรดาประชาบดีที่เกิดขึ้นมานั้น ท่านจงฟังทั้งหมดตั้งแต่ต้น ตามที่ข้าจะเล่าให้ฟัง"
3.16.7
कर्दमः प्रथमस्तेषां विकृतस्तदनन्तरम्।
शेषश्च संश्रयश्चैव बहुपुत्रश्च वीर्यवान् ॥ ३.१६.७ ॥
ในบรรดานั้น องค์แรกคือกรทมะ ต่อมาคือวิกฤต แล้วเศษะและสังศรยะ และผู้มีบุตรมากผู้ทรงพลัง
3.16.8
स्थाणुर्मरीचरत्रिश्च क्रतुश्चैव महाबलः।
पुलस्त्यश्चाङ्गिराश्चैव प्रचेताः पुलहस्तथा ॥ ३.१६.८ ॥
สถาณุ มรีจิ อัตริ และกระตุผู้มีกำลังมาก ปุลัสตยะ อังคีรส ประเจตัส และปุลหะเช่นกัน
3.16.9
दक्षो विवस्वानपरोऽरिष्टनेमिश्च राघव।
कश्यपश्च महातेजास्तेषामासीच्च पश्चिमः ॥ ३.१६.९ ॥
ทักษะ วิวัสวาน อีกองค์หนึ่งคืออริษฏเนมิ โอ้พระราฆพะ และกศยปผู้รุ่งเรืองยิ่ง เป็นองค์สุดท้ายในบรรดาเหล่านั้น
3.16.10
प्रजापतेस्तु दक्षस्य बभूवुरिति विश्रुताः।
षष्टिर्दुहितरो राम यशस्विन्यो महायशः ॥ ३.१६.१० ॥
กล่าวกันว่าพระประชาบดีทักษะมีธิดาหกสิบองค์เกิดขึ้น โอ้พระราม นางเหล่านั้นล้วนรุ่งโรจน์และมีชื่อเสียงยิ่งใหญ่
3.16.11
कश्यपः प्रतिजग्राह तासामष्टौ सुमध्यमाः।
अदितिं च दितिं चैव दनूमपि च कालकाम् ॥ ३.१६.११ ॥
กศยปรับไว้เป็นภรรยาแปดนาง ล้วนมีเอวบางร่างงาม ได้แก่อทิติ ทิติ ทนุ และกาลกาด้วย
3.16.12
ताम्रां क्रोधवशां चैव मनुं चाप्यनलामपि।
तास्तु कन्यास्ततः प्रीतः कश्यपः पुनरब्रवीत् ॥ ३.१६.१२ ॥
ตามรา โกรธวศา มนุ และอนลาด้วย เมื่อกศยปพอใจในสตรีเหล่านั้นแล้ว ก็กล่าวขึ้นอีกครั้ง
3.16.13
पुत्रांस्त्रैलोक्यभर्तॄन् वै जनयिष्यथ मत्समान्।
अदितिस्तन्मना राम दितिश्च दनुरेव च ॥ ३.१६.१३ ॥
"พวกเจ้าจะให้กำเนิดบุตรผู้เป็นเจ้าแห่งสามโลก มีเสมอเหมือนข้า" โอ้พระราม อทิติ ทิติ และทนุ ใจจดจ่ออยู่กับสิ่งนี้ ก็จะทำเช่นนั้นเช่นกัน
3.16.14
कालका च महाबाहो शेषास्त्वमनसोऽभवन्।
अदित्यां जज्ञिरे देवास्त्रयस्त्रिंशदरिंदम ॥ ३.१६.१४ ॥
โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง กาลกาและนางที่เหลือกลับมีจิตใจไม่ดี โอ้ผู้ปราบศัตรู จากอทิติจึงเกิดเทวดาสามสิบสามองค์
3.16.15
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च परंतप।
दितिस्त्वजनयत् पुत्रान् दैत्यांस्तात यशस्विनः ॥ ३.१६.१५ ॥
อาทิตย์ วสุ รุทร และอัศวินทั้งสอง โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู แต่ทิติให้กำเนิดบุตร คือไดตยาผู้มีชื่อเสียง โอ้ลูกรัก
3.16.16
तेषामियं वसुमती पुराऽऽसीत् सवनार्णवा।
दनुस्त्वजनयत् पुत्रमश्वग्रीवमरिंदम ॥ ३.१६.१६ ॥
แต่ก่อนแผ่นดินวสุมตี ซึ่งล้อมรอบด้วยมหาสมุทร เคยเป็นของพวกเขา ทนุให้กำเนิดบุตรชื่ออัศวครีวะ โอ้ผู้ปราบศัตรู
3.16.17
नरकं कालकं चैव कालकापि व्यजायत।
क्रौञ्चीं भासीं तथा श्येनीं धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम् ॥ ३.१६.१७ ॥
กาลกาให้กำเนิดนรกและกาลกะ และกาลกาก็ให้กำเนิดเช่นกัน ได้แก่เครานจี ภาสี เศยนี ธฤตราษฏรี และศุกี
3.16.18
ताम्रा तु सुषुवे कन्याः पञ्चैता लोकविश्रुताः।
उलूकाञ्जनयत् क्रौञ्ची भासी भासान् व्यजायत ॥ ३.१६.१८ ॥
ตามรารับลูกสาวห้าคนนี้ ซึ่งมีชื่อเสียงในโลก เครานจีให้กำเนิดนกฮูก และจากภาสีจึงเกิดนกเหยี่ยว
3.16.19
श्येनी श्येनांश्च गृध्रांश्च व्यजायत सुतेजसः।
धृतराष्ट्री तु हंसांश्च कलहंसाश्च सर्वशः ॥ ३.१६.१९ ॥
เศยนีให้กำเนิดนกเหยี่ยวและนกแร้ง ผู้มีความรุ่งโรจน์ยิ่ง ส่วนธฤตราษฏรีให้กำเนิดหงส์และนกกระเรียน ในทุกชนิด
3.16.20
चक्रवाकांश्च भद्रं ते विजज्ञे सापि भामिनी।
शुकी नतां विजज्ञे तु नतायां विनता सुता ॥ ३.१६.२० ॥
ขอให้ท่านโชคดี นางผู้งดงามนั้นยังให้กำเนิดนกจักรวาก และศุกีให้กำเนิดนตา ส่วนวินตาเป็นธิดาของนตา
3.16.21
दश क्रोधवशा राम विजज्ञेऽप्यात्मसंभवाः।
मृगीं च मृगमन्दां च हरीं भद्रमदामपि ॥ ३.१६.२१ ॥
ราม ครโธวศาได้ให้กำเนิดธิดาสิบนางที่เกิดจากตนเอง คือ มฤคี มฤคมันทา หรี และภัทรมทาด้วย
3.16.22
मातङ्गीमथ शार्दूलीं श्वेतां च सुरभीं तथा।
सर्वलक्षणसम्पन्नां सुरसां कद्रुकामपि ॥ ३.१६.२२ ॥
มาตังคี ศารทูลี ศเวตา และสุรภี กับสุรสาผู้ประกอบด้วยลักษณะมงคลทั้งปวง และกทรุกาด้วย
3.16.23
अपत्यं तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरोत्तम।
ऋक्षाश्च मृगमन्दायाः सृमराश्चमरास्तथा ॥ ३.१६.२३ ॥
ดูก่อนบุรุษผู้ประเสริฐ มฤคทั้งปวงเป็นบุตรของมฤคี หมีและสฤมระกับจามรก็เป็นบุตรของมฤคมันทา
3.16.24
ततस्त्विरावतीं नाम जज्ञे भद्रमदा सुताम्।
तस्यास्त्वैरावतः पुत्रो लोकनाथो महागजः ॥ ३.१६.२४ ॥
จากนั้นภัทรมทาให้กำเนิดธิดาชื่อไอราวตี บุตรของนางคือไอราวัต ผู้เป็นเจ้าแห่งโลกทั้งหลาย เป็นช้างใหญ่
3.16.25
हर्याश्च हरयोऽपत्यं वानराश्च तपस्विनः।
गोलाङ्गूलाश्च शार्दूली व्याघ्रांश्चाजनयत् सुतान् ॥ ३.१६.२५ ॥
ลูกหลานของหรยาซึ่งเป็นเทวีม้านั้นคือหรีทั้งหลาย วานรและนักพรต ศารทูลีให้กำเนิดลูกเป็นลิงลมและเสือโคร่ง
3.16.26
मातङ्ग्यास्त्वथ मातङ्गा अपत्यं मनुजर्षभ।
दिशागजं तु काकुत्स्थ श्वेता व्यजनयत् सुतम् ॥ ३.१६.२६ ॥
ลูกหลานของมาตังคีคือมาตังคะซึ่งเป็นช้าง ดูก่อนบุรุษผู้ประเสริฐ กากุตสถ เศวตาให้กำเนิดบุตรชื่อทิศคช ช้างแห่งทิศทั้งหลาย
3.16.27
ततो दुहितरौ राम सुरभिर्द्वे व्यजायत।
रोहिणीं नाम भद्रं ते गन्धर्वीं च यशस्विनीम् ॥ ३.१६.२७ ॥
จากนั้น ดูก่อนราม สุรภีให้กำเนิดธิดาสองนาง คือโรหิณีและคันธรรวีผู้มีชื่อเสียง ขอให้โชคดีมีแด่ท่าน
3.16.28
रोहिण्यजनयद् गावो गन्धर्वी वाजिनः सुतान्।
सुरसाजनयन्नागान् राम कद्रूश्च पन्नगान् ॥ ३.१६.२८ ॥
โรหิณีให้กำเนิดโค คันธรรวีให้กำเนิดม้าเป็นบุตร ดูก่อนราม สุรสาให้กำเนิดนาค และกทรุให้กำเนิดงู
3.16.29
मनुर्मनुष्याञ्जनयत् कश्यपस्य महात्मनः।
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्यान् शूद्रांश्च मनुजर्षभ ॥ ३.१६.२९ ॥
มนุบุตรของกัศยปผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ให้กำเนิดมนุษย์ ได้แก่พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร ดูก่อนบุรุษผู้ประเสริฐ
3.16.30
मुखतो ब्राह्मणा जाता उरसः क्षत्रियास्तथा।
ऊरुभ्यां जज्ञिरे वैश्याः पद्भ्यां शूद्रा इति श्रुतिः ॥ ३.१६.३० ॥
พราหมณ์เกิดจากปาก กษัตริย์เกิดจากอก แพศย์เกิดจากขา ศูทรเกิดจากเท้า ดังที่ศรุติกล่าวไว้
3.16.31
सर्वान् पुण्यफलान् वृक्षाननलापि व्यजायत।
विनता च शुकीपौत्री कद्रूश्च सुरसास्वसा ॥ ३.१६.३१ ॥
อนาลาให้กำเนิดต้นไม้ทั้งปวงที่ให้ผลศักดิ์สิทธิ์ วินตาซึ่งเป็นหลานของศุกี และกทรุผู้เป็นน้องสาวของสุรสา ก็อยู่ในสายตระกูลนั้นด้วย
3.16.32
कद्रूर्नागसहस्रं तु विजज्ञे धरणीधरान्।
द्वौ पुत्रौ विनतायास्तु गरुडोऽरुण एव च ॥ ३.१६.३२ ॥
กทรุให้กำเนิดนาคนับพันตน ผู้ค้ำจุนแผ่นดิน วินตามีบุตรสองคน คือครุฑและอรุณ
3.16.33
तस्माज्जातोऽहमरुणात् सम्पातिश्च ममाग्रजः।
जटायुरिति मां विद्धि श्येनीपुत्रमरिंदम ॥ ३.१६.३३ ॥
ข้าพเจ้าเกิดจากอรุณนั้น และสัมปาติเป็นพี่ชายของข้าพเจ้า จงรู้จักข้าพเจ้าว่าชื่อชฏายุ ผู้เป็นบุตรของศยนี โอ้ ผู้ปราบศัตรู
3.16.34
सोऽहं वाससहायस्ते भविष्यामि यदीच्छसि।
इदं दुर्गं हि कान्तारं मृगराक्षससेवितम्।
सीतां च तात रक्षिष्ये त्वयि याते सलक्ष्मणे ॥ ३.१६.३४ ॥
หากท่านปรารถนา ข้าพเจ้าจะเป็นผู้ร่วมที่พำนักกับท่าน ป่าแห่งนี้ข้ามได้ยาก และมีมฤคกับรากษสอาศัยอยู่ ลูกรัก เมื่อท่านไปกับพระลักษมณ์แล้ว ข้าพเจ้าจะคุ้มครองสีดา
3.16.35
जटायुषं तु प्रतिपूज्य राघवो
मुदा परिष्वज्य च संनतोऽभवत् ।
पितुर्हि शुश्राव सखित्वमात्मवा-
ञ्जटायुषा संकथितं पुनः पुनः ॥ ३.१६.३५ ॥
พระราฆพให้เกียรติชฏายุแล้วกอดด้วยความยินดี และก้มศีรษะลง ผู้มีสติควบคุมตนได้ฟังเรื่องมิตรภาพของบิดาที่ชฏายุเล่าซ้ำแล้วซ้ำเล่า
3.16.36
स तत्र सीतां परिदाय मैथिलीं
सहैव तेनातिबलेन पक्षिणा।
जगाम तां पञ्चवटीं सलक्ष्मणो
रिपून् दिधक्षन् शलभानिवानलः ॥ ३.१६.३६ ॥
ท่านฝากพระสีดาไว้กับนกผู้มีกำลังมหาศาลตัวนั้น แล้วพร้อมด้วยพระลักษมณ์มุ่งไปยังปัญจวฏี ดุจไฟที่ปรารถนาจะเผาศัตรูเหมือนแมลงเม่า