Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.19

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.19.1

तां तथा पतितां दृष्ट्वा विरूपां शोणितोक्षिताम्।
भगिनीं क्रोधसंतप्तः खरः पप्रच्छ राक्षसः ॥ ३.१९.१ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ, ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਕਸ਼ਸ ਖਰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।

3.19.2

उत्तिष्ठ तावदाख्याहि प्रमोहं जहि सम्भ्रमम्।
व्यक्तमाख्याहि केन त्वमेवंरूपा विरूपिता ॥ ३.१९.२ ॥

ਉੱਠ, ਹੁਣ ਦੱਸ। ਘਬਰਾਹਟ ਅਤੇ ਮੋਹ ਛੱਡ। ਸਾਫ਼ ਦੱਸ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗਾੜਿਆ ਹੈ।

3.19.3

कः कृष्णसर्पमासीनमाशीविषमनागसम्।
तुदत्यभिसमापन्नमङ्गुल्यग्रेण लीलया ॥ ३.१९.३ ॥

ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਕਾਲੇ ਸੱਪ ਨੂੰ, ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੇਕਸੂਰ, ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਕੌਣ ਛੇੜਦਾ ਹੈ?

3.19.4

कालपाशं समासज्य कण्ठे मोहान्न बुध्यते।
यस्त्वामद्य समासाद्य पीतवान् विषमुत्तमम् ॥ ३.१९.४ ॥

ਗਲ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਦੀ ਫਾਹੀ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ?

3.19.5

बलविक्रमसम्पन्ना कामगा कामरूपिणी।
इमामवस्थां नीता त्वं केनान्तकसमागता ॥ ३.१९.५ ॥

ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਵਾਲੀ ਤੂੰ, ਕਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ? ਜਿਵੇਂ ਯਮ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ?

3.19.6

देवगन्धर्वभूतानामृषीणां च महात्मनाम्।
कोऽयमेवं महावीर्यस्त्वां विरूपां चकार ह ॥ ३.१९.६ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਭੂਤਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗਾੜਿਆ?

3.19.7

नहि पश्याम्यहं लोके यः कुर्यान्मम विप्रियम्।
अमरेषु सहस्राक्षं महेन्द्रं पाकशासनम् ॥ ३.१९.७ ॥

ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਮੇਰਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕਰੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਮਹੇਂਦਰ, ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।

3.19.8

अद्याहं मार्गणैः प्राणानादास्ये जीवितान्तगैः।
सलिले क्षीरमासक्तं निष्पिबन्निव सारसः ॥ ३.१९.८ ॥

ਅੱਜ ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣ ਲਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਦੁੱਧ ਸਾਰਸ ਪੀਂਦਾ ਹੈ।

3.19.9

निहतस्य मया संख्ये शरसंकृत्तमर्मणः।
सफेनं रुधिरं कस्य मेदिनी पातुमिच्छति ॥ ३.१९.९ ॥

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਕੱਟੇ ਗਏ ਉਸਦਾ ਝੱਗ ਵਾਲਾ ਲਹੂ ਕਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੇਗੀ?

3.19.10

कस्य पत्ररथाः कायान्मांसमुत्कृत्य संगताः।
प्रहृष्टा भक्षयिष्यन्ति निहतस्य मया रणे ॥ ३.१९.१० ॥

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਕਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮਾਸ ਪੁੱਟ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪੰਛੀ ਖਾਣਗੇ?

3.19.11

तं न देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः।
मयापकृष्टं कृपणं शक्तास्त्रातुं महाहवे ॥ ३.१९.११ ॥

ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਘਸੀਟ ਕੇ ਡਿੱਗਾਇਆ ਗਿਆ ਉਹ ਦੀਨ, ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।

3.19.12

उपलभ्य शनैः संज्ञां तं मे शंसितुमर्हसि।
येन त्वं दुर्विनीतेन वने विक्रम्य निर्जिता ॥ ३.१९.१२ ॥

ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੁਰਵਿਨੀਤ ਦਾ ਨਾਮ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

3.19.13

ततः शूर्पणखा वाक्यं सबाष्पमिदमब्रवीत् ॥ ३.१९.१३ ॥

ਤਦ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

3.19.14

तरुणौ रूपसम्पन्नौ सुकुमारौ महाबलौ।
पुण्डरीकविशालाक्षौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ ॥ ३.१९.१४ ॥

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਵਾਨ, ਰੂਪਵਾਨ, ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ; ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ; ਵਲਕਲ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖੱਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ।

3.19.15

फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ ब्रह्मचारिणौ।
पुत्रौ दशरथस्यास्तां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ३.१९.१५ ॥

ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਜਮੀ, ਤਪਸਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ—ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ।

3.19.16

गन्धर्वराजप्रतिमौ पार्थिवव्यञ्जनान्वितौ।
देवौ वा दानवावेतौ न तर्कयितुमुत्सहे ॥ ३.१९.१६ ॥

ਗੰਧਰਵ ਰਾਜਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ; ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦਾਨਵ, ਮੈਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੀ।

3.19.17

तरुणी रूपसम्पन्ना सर्वाभरणभूषिता।
दृष्टा तत्र मया नारी तयोर्मध्ये सुमध्यमा ॥ ३.१९.१७ ॥

ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਵੇਖੀ—ਰੂਪਵਤੀ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ।

3.19.18

ताभ्यामुभाभ्यां सम्भूय प्रमदामधिकृत्य ताम्।
इमामवस्थां नीताहं यथानाथासती तथा ॥ ३.१९.१८ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ—ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਅਨਾਥ ਅਤੇ ਬਦਚਲਨ ਹੋਵਾਂ।

3.19.19

तस्याश्चानृजुवृत्तायास्तयोश्च हतयोरहम्।
सफेनं पातुमिच्छामि रुधिरं रणमूर्धनि ॥ ३.१९.१९ ॥

ਉਸ ਟੇਢੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਰਣਭੂਮੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਝੱਗ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।

3.19.20

एष मे प्रथमः कामः कृतस्तत्र त्वया भवेत्।
तस्यास्तयोश्च रुधिरं पिबेयमहमाहवे ॥ ३.१९.२० ॥

ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਇੱਛਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੀਂ। ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੀਵਾਂ।

3.19.21

व्यादिदेश खरः क्रुद्धो राक्षसानन्तकोपमान् ॥ ३.१९.२१ ॥

ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਖਰ ਨੇ ਯਮ ਵਰਗੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

3.19.22

मानुषौ शस्त्रसम्पन्नौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ।
प्रविष्टौ दण्डकारण्यं घोरं प्रमदया सह ॥ ३.१९.२२ ॥

ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਛਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ-ਛਾਲ ਦੇ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਦੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਹਨ।

3.19.23

तौ हत्वा तां च दुर्वृत्तामुपावर्तितुमर्हथ।
इयं च भगिनी तेषां रुधिरं मम पास्यति ॥ ३.१९.२३ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੁਰਾਚਾਰਨੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਭੈਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪੀਵੇਗੀ।

3.19.24

मनोरथोऽयमिष्टोऽस्या भगिन्या मम राक्षसाः।
शीघ्रं सम्पाद्यतां गत्वा तौ प्रमथ्य स्वतेजसा ॥ ३.१९.२४ ॥

ਇਹ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੀ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਖਸ਼ੋ। ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ ਜਲਦੀ ਇਹ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।

3.19.25

युष्माभिर्निहतौ दृष्ट्वा तावुभौ भ्रातरौ रणे।
इयं प्रहृष्टा मुदिता रुधिरं युधि पास्यति ॥ ३.१९.२५ ॥

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਪੀਵੇਗੀ।

3.19.26

तत्र जग्मुस्तया सार्धं घना वातेरिता इव ॥ ३.१९.२६ ॥

ਹਵਾ ਨਾਲ ਧੱਕੇ ਹੋਏ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਗਏ।