વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.21.1
स पुनः पतितां दृष्ट्वा क्रोधाच्छूर्पणखां पुनः।
उवाच व्यक्तया वाचा तामनर्थार्थमागताम् ॥ ३.२१.१ ॥
ફરીથી નીચે પડેલી શૂર્પણખાને જોઈને, ક્રોધથી અનર્થ માટે આવેલી તેને તેણે સ્પષ્ટ વાણીમાં ફરી કહ્યું.
3.21.2
मया त्विदानीं शूरास्ते राक्षसाः पिशिताशनाः।
त्वत्प्रियार्थं विनिर्दिष्टाः किमर्थं रुद्यते पुनः ॥ ३.२१.२ ॥
હવે તારા પ્રસન્નતા માટે મેં માંસાહારી એવા તારા શૂર રાક્ષસોને નિયુક્ત કર્યા છે; તો ફરી તું કેમ રડે છે?
3.21.3
भक्ताश्चैवानुरक्ताश्च हिताश्च मम नित्यशः।
हन्यमाना न हन्यन्ते न न कुर्युर्वचो मम ॥ ३.२१.३ ॥
મારા ભક્તો, અનુરક્ત અને સદા મારા હિતેચ્છુ તેઓ — માર ખાવા છતાં મરતા નથી; તેઓ મારું વચન ન પાળે એવું બનતું નથી.
3.21.4
किमेतच्छ्रोतुमिच्छामि कारणं यत्कृते पुनः।
हा नाथेति विनर्दन्ती सर्पवच्चेष्टसे क्षितौ ॥ ३.२१.४ ॥
'હા નાથ!' એમ પોકારતી, સાપની જેમ ભૂમિ પર તરફડે છે — તેનું કારણ શું છે તે હું સાંભળવા ઇચ્છું છું.
3.21.5
अनाथवद् विलपसि किं नु नाथे मयि स्थिते।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ मा मैवं वैक्लव्यं त्यज्यतामिति ॥ ३.२१.५ ॥
હું હોવા છતાં તું અનાથની જેમ કેમ વિલાપ કરે છે? ઊઠ, ઊઠ! આમ ન કર; આ દીનતા છોડી દે.
3.21.6
इत्येवमुक्ता दुर्धर्षा खरेण परिसान्त्विता।
विमृज्य नयने सास्रे खरं भ्रातरमब्रवीत् ॥ ३.२१.६ ॥
ખરે આ પ્રમાણે કહીને સાંત્વના આપી, ત્યારે તે દુર્ધર્ષ શૂર્પણખાએ આંસુભરી આંખો લૂછીને પોતાના ભાઈ ખરને કહ્યું.
3.21.7
अस्मीदानीमहं प्राप्ता हतश्रवणनासिका।
शोणितौघपरिक्लिन्ना त्वया च परिसान्त्विता ॥ ३.२१.७ ॥
હવે હું આવી છું, કાન અને નાક કપાયેલાં, લોહીના પ્રવાહમાં ભીંજાયેલી, અને તારા વડે સાંત્વના પામેલી.
3.21.8
प्रेषिताश्च त्वया शूरा राक्षसास्ते चतुर्दश।
निहन्तुं राघवं घोरं मत्प्रियार्थं सलक्ष्मणम् ॥ ३.२१.८ ॥
તેં મોકલેલા એ ચૌદ શૂર રાક્ષસો, મારા આનંદ માટે, લક્ષ્મણ સહિત ભયંકર રાઘવને મારવા.
3.21.9
ते तु रामेण सामर्षाः शूलपट्टिशपाणयः।
समरे निहताः सर्वे सायकैर्मर्मभेदिभिः ॥ ३.२१.९ ॥
તેઓ બધા ક્રોધે ભરાયેલા, હાથમાં શૂળ અને પટ્ટિશ લઈને, યુદ્ધમાં રામના મર્મભેદી બાણોથી મરાયા.
3.21.10
तान् भूमौ पतितान् दृष्ट्वा क्षणेनैव महाजवान्।
रामस्य च महत्कर्म महांस्त्रासोऽभवन्मम ॥ ३.२१.१० ॥
એ મહાવેગી યોદ્ધાઓને ક્ષણમાં ભૂમિ પર પડેલા જોઈને, અને રામના એ મહાન કર્મને જોઈને, મારામાં મોટો ભય ઉત્પન્ન થયો.
3.21.11
सास्मि भीता समुद्विग्ना विषण्णा च निशाचर।
शरणं त्वां पुनः प्राप्ता सर्वतो भयदर्शिनी ॥ ३.२१.११ ॥
હે નિશાચર, હું ભયભીત, અત્યંત વ્યાકુળ અને ખિન્ન છું; ચારે બાજુ ભય જોતી હું ફરી તારું શરણ લેવા આવી છું.
3.21.12
विषादनक्राध्युषिते परित्रासोर्मिमालिनि।
किं मां न त्रायसे मग्नां विपुले शोकसागरे ॥ ३.२१.१२ ॥
વિષાદરૂપી મગરમચ્છોથી ભરેલા, ભયના મોજાંની માળાથી ઘેરાયેલા આ વિશાળ શોકસાગરમાં ડૂબેલી મને તું કેમ બચાવતો નથી?
3.21.13
एते च निहता भूमौ रामेण निशितैः शरैः।
ये च मे पदवीं प्राप्ता राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ ३.२१.१३ ॥
રામના તીક્ષ્ણ બાણોથી ભૂમિ પર હણાયેલા આ, અને જે મારા માર્ગે આવ્યા તે માંસભક્ષી રાક્ષસો.
3.21.14
मयि ते यद्यनुक्रोशो यदि रक्षःसु तेषु च।
रामेण यदि शक्तिस्ते तेजो वास्ति निशाचर ॥ ३.२१.१४ ॥
હે નિશાચર, મારા પ્રત્યે જો તારી કરુણા હોય, એ રાક્ષસો પ્રત્યે હોય, અને રામ સામે લડવાની શક્તિ કે તેજ તારામાં હોય તો.
3.21.15
दण्डकारण्यनिलयं जहि राक्षसकण्टकम्।
यदि रामममित्रघ्नं न त्वमद्य वधिष्यसि ॥ ३.२१.१५ ॥
દંડકારણ્યમાં વસતા, રાક્ષસોના કાંટા સમા, શત્રુઓનો સંહાર કરનાર રામને જો તું આજે નહીં મારે.
3.21.16
तव चैवाग्रतः प्राणांस्त्यक्ष्यामि निरपत्रपा।
बुद्ध्याहमनुपश्यामि न त्वं रामस्य संयुगे ॥ ३.२१.१६ ॥
તારી સામે જ હું પ્રાણ ત્યજીશ; યુદ્ધમાં તું રામ સામે ટકી નહીં શકે એમ મારી બુદ્ધિ જોઈ રહી છે.
3.21.17
स्थातुं प्रतिमुखे शक्तः सबलोऽपि महारणे।
शूरमानी न शूरस्त्वं मिथ्यारोपितविक्रमः ॥ ३.२१.१७ ॥
મહાયુદ્ધમાં સૈન્ય સાથે હોવા છતાં તું સામે ટકી શકે તેમ નથી; તું પોતાને શૂર માને છે, ખરેખર શૂર નથી; તારો પરાક્રમ ખોટો આરોપિત છે.
3.21.18
अपयाहि जनस्थानात् त्वरितः सहबान्धवः।
जहि त्वं समरे मूढान्यथा तु कुलपांसन ॥ ३.२१.१८ ॥
હે કુલને કલંકિત કરનાર, તું ઝડપથી તારા બંધુઓ સાથે જનસ્થાન છોડી જા; અથવા યુદ્ધમાં એ મૂર્ખાઓને મારી નાખ.
3.21.19
मानुषौ तौ न शक्नोषि हन्तुं वै रामलक्ष्मणौ।
निःसत्त्वस्याल्पवीर्यस्य वासस्ते कीदृशस्त्विह ॥ ३.२१.१९ ॥
તું એ બે માનવો, રામ અને લક્ષ્મણને, મારવા સમર્થ નથી. નિર્બળ અને અલ્પ પરાક્રમી એવા તારો અહીં વાસ કેવો?
3.21.20
रामतेजोऽभिभूतो हि त्वं क्षिप्रं विनशिष्यसि।
स हि तेजःसमायुक्तो रामो दशरथात्मजः ॥ ३.२१.२० ॥
રામના તેજથી પરાજિત થઈને તું જલદી નાશ પામીશ. દશરથપુત્ર એ રામ તેજથી યુક્ત છે.
3.21.21
भ्राता चास्य महावीर्यो येन चास्मि विरूपिता।
एवं विलप्य बहुशो राक्षसी प्रदरोदरी ॥ ३.२१.२१ ॥
એનો ભાઈ મહાવીર્યવાન છે; તેણે જ મને વિરૂપ કરી. આ રીતે વારંવાર વિલાપ કરીને એ રાક્ષસી, ફાટેલા પેટવાળી.
3.21.22
भ्रातुः समीपे शोकार्ता नष्टसंज्ञा बभूव ह।
कराभ्यामुदरं हत्वा रुरोद भृशदुःखिता ॥ ३.२१.२२ ॥
ભાઈની પાસે શોકથી પીડિત થઈને એ અચેત જેવી થઈ ગઈ. બંને હાથે પોતાનું પેટ કૂટીને તે અત્યંત દુઃખી થઈને રડી પડી.