Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.21

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.21.1

स पुनः पतितां दृष्ट्वा क्रोधाच्छूर्पणखां पुनः।
उवाच व्यक्तया वाचा तामनर्थार्थमागताम् ॥ ३.२१.१ ॥

ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਸੂਰਪਣਖਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅਨਰਥ ਲਈ ਆਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਆਖਿਆ।

3.21.2

मया त्विदानीं शूरास्ते राक्षसाः पिशिताशनाः।
त्वत्प्रियार्थं विनिर्दिष्टाः किमर्थं रुद्यते पुनः ॥ ३.२१.२ ॥

ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਮੈਂ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਤੇਰੇ ਸੂਰਮੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ?

3.21.3

भक्ताश्चैवानुरक्ताश्च हिताश्च मम नित्यशः।
हन्यमाना न हन्यन्ते न न कुर्युर्वचो मम ॥ ३.२१.३ ॥

ਮੇਰੇ ਭਗਤ, ਅਨੁਰਾਗੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਉਹ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

3.21.4

किमेतच्छ्रोतुमिच्छामि कारणं यत्कृते पुनः।
हा नाथेति विनर्दन्ती सर्पवच्चेष्टसे क्षितौ ॥ ३.२१.४ ॥

'ਹਾ ਨਾਥ!' ਕਹਿ ਕੇ ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੜਫ਼ਦੀ ਹੈਂ — ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

3.21.5

अनाथवद् विलपसि किं नु नाथे मयि स्थिते।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ मा मैवं वैक्लव्यं त्यज्यतामिति ॥ ३.२१.५ ॥

ਮੇਰੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੂੰ ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈਂ? ਉੱਠ, ਉੱਠ! ਇੰਞ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਛੱਡ ਦੇ।

3.21.6

इत्येवमुक्ता दुर्धर्षा खरेण परिसान्त्विता।
विमृज्य नयने सास्रे खरं भ्रातरमब्रवीत् ॥ ३.२१.६ ॥

ਖਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੀ ਅਤੇ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਉਹ ਦੁਰਧਰਸ਼ਾ ਸੂਰਪਣਖਾ, ਅੱਥਰੂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

3.21.7

अस्मीदानीमहं प्राप्ता हतश्रवणनासिका।
शोणितौघपरिक्लिन्ना त्वया च परिसान्त्विता ॥ ३.२१.७ ॥

ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਈ ਹਾਂ, ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਵੱਢੇ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿਲਾਸਾ ਪਾਈ ਹੋਈ।

3.21.8

प्रेषिताश्च त्वया शूरा राक्षसास्ते चतुर्दश।
निहन्तुं राघवं घोरं मत्प्रियार्थं सलक्ष्मणम् ॥ ३.२१.८ ॥

ਤੂੰ ਭੇਜੇ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਸੂਰਮੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਭਿਆਨਕ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ।

3.21.9

ते तु रामेण सामर्षाः शूलपट्टिशपाणयः।
समरे निहताः सर्वे सायकैर्मर्मभेदिभिः ॥ ३.२१.९ ॥

ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਲ ਤੇ ਪੱਟਿਸ਼ ਲਈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਮਰਮ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।

3.21.10

तान् भूमौ पतितान् दृष्ट्वा क्षणेनैव महाजवान्।
रामस्य च महत्कर्म महांस्त्रासोऽभवन्मम ॥ ३.२१.१० ॥

ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਵੇਗੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

3.21.11

सास्मि भीता समुद्विग्ना विषण्णा च निशाचर।
शरणं त्वां पुनः प्राप्ता सर्वतो भयदर्शिनी ॥ ३.२१.११ ॥

ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਮੈਂ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹਾਂ; ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ।

3.21.12

विषादनक्राध्युषिते परित्रासोर्मिमालिनि।
किं मां न त्रायसे मग्नां विपुले शोकसागरे ॥ ३.२१.१२ ॥

ਵਿਸ਼ਾਦ ਰੂਪੀ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਡਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ੋਕ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦਾ?

3.21.13

एते च निहता भूमौ रामेण निशितैः शरैः।
ये च मे पदवीं प्राप्ता राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ ३.२१.१३ ॥

ਰਾਮ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਇਹ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਰਾਹ ਆਏ ਸਨ ਉਹ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼।

3.21.14

मयि ते यद्यनुक्रोशो यदि रक्षःसु तेषु च।
रामेण यदि शक्तिस्ते तेजो वास्ति निशाचर ॥ ३.२१.१४ ॥

ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਤੇਜ ਹੈ।

3.21.15

दण्डकारण्यनिलयं जहि राक्षसकण्टकम्।
यदि रामममित्रघ्नं न त्वमद्य वधिष्यसि ॥ ३.२१.१५ ॥

ਦੰਡਕਾਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੰਡੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ।

3.21.16

तव चैवाग्रतः प्राणांस्त्यक्ष्यामि निरपत्रपा।
बुद्ध्याहमनुपश्यामि न त्वं रामस्य संयुगे ॥ ३.२१.१६ ॥

ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗੀ; ਮੈਂ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ।

3.21.17

स्थातुं प्रतिमुखे शक्तः सबलोऽपि महारणे।
शूरमानी न शूरस्त्वं मिथ्यारोपितविक्रमः ॥ ३.२१.१७ ॥

ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਵੀ ਤੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਮਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਸੂਰਮਾ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੀ ਬਹਾਦਰੀ ਝੂਠੀ ਹੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੜ੍ਹੀ ਗਈ ਹੈ।

3.21.18

अपयाहि जनस्थानात् त्वरितः सहबान्धवः।
जहि त्वं समरे मूढान्यथा तु कुलपांसन ॥ ३.२१.१८ ॥

ਹੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਛੇਤੀ ਆਪਣੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਚਲਾ ਜਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ।

3.21.19

मानुषौ तौ न शक्नोषि हन्तुं वै रामलक्ष्मणौ।
निःसत्त्वस्याल्पवीर्यस्य वासस्ते कीदृशस्त्विह ॥ ३.२१.१९ ॥

ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈਂ। ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਹੀਣ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਤੇਰਾ ਇੱਥੇ ਵਾਸ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ?

3.21.20

रामतेजोऽभिभूतो हि त्वं क्षिप्रं विनशिष्यसि।
स हि तेजःसमायुक्तो रामो दशरथात्मजः ॥ ३.२१.२० ॥

ਰਾਮ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਰਾਮ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।

3.21.21

भ्राता चास्य महावीर्यो येन चास्मि विरूपिता।
एवं विलप्य बहुशो राक्षसी प्रदरोदरी ॥ ३.२१.२१ ॥

ਇਸ ਦਾ ਭਰਾ ਮਹਾਂਬਲੀ ਹੈ; ਉਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਰੂਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਪਾਟੇ ਢਿੱਡ ਵਾਲੀ।

3.21.22

भ्रातुः समीपे शोकार्ता नष्टसंज्ञा बभूव ह।
कराभ्यामुदरं हत्वा रुरोद भृशदुःखिता ॥ ३.२१.२२ ॥

ਭਰਾ ਦੇ ਕੋਲ ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਜਿਹੀ ਹੋ ਗਈ। ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਢਿੱਡ ਕੁੱਟ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਈ।