Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.21

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.21.1

स पुनः पतितां दृष्ट्वा क्रोधाच्छूर्पणखां पुनः।
उवाच व्यक्तया वाचा तामनर्थार्थमागताम् ॥ ३.२१.१ ॥

ପୁଣି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶୂର୍ପଣଖାକୁ ଦେଖି, କ୍ରୋଧରେ ଅନର୍ଥ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ତାକୁ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାଣୀରେ ପୁଣି କହିଲା।

3.21.2

मया त्विदानीं शूरास्ते राक्षसाः पिशिताशनाः।
त्वत्प्रियार्थं विनिर्दिष्टाः किमर्थं रुद्यते पुनः ॥ ३.२१.२ ॥

ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ମାଂସଭୋଜୀ ତୁମ ଶୂର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି; ତେବେ ତୁମେ ପୁଣି କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?

3.21.3

भक्ताश्चैवानुरक्ताश्च हिताश्च मम नित्यशः।
हन्यमाना न हन्यन्ते न न कुर्युर्वचो मम ॥ ३.२१.३ ॥

ମୋ ଭକ୍ତ, ଅନୁରକ୍ତ ଓ ସଦା ମୋର ହିତକାରୀ ସେମାନେ — ମାଡ଼ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ମରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ମୋ ବାକ୍ୟ ପାଳନ ନ କରିବେ ଏପରି ହୁଏ ନାହିଁ।

3.21.4

किमेतच्छ्रोतुमिच्छामि कारणं यत्कृते पुनः।
हा नाथेति विनर्दन्ती सर्पवच्चेष्टसे क्षितौ ॥ ३.२१.४ ॥

'ହା ନାଥ!' ବୋଲି କାନ୍ଦି ସାପ ପରି ଭୂମିରେ ଛଟପଟ ହେଉଛ — ତାର କାରଣ ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।

3.21.5

अनाथवद् विलपसि किं नु नाथे मयि स्थिते।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ मा मैवं वैक्लव्यं त्यज्यतामिति ॥ ३.२१.५ ॥

ମୁଁ ଥିବାବେଳେ ତୁମେ ଅନାଥା ପରି କାହିଁକି ବିଳାପ କରୁଛ? ଉଠ, ଉଠ! ଏପରି କର ନାହିଁ; ଏ ଦୁର୍ବଳତା ଛାଡ଼।

3.21.6

इत्येवमुक्ता दुर्धर्षा खरेण परिसान्त्विता।
विमृज्य नयने सास्रे खरं भ्रातरमब्रवीत् ॥ ३.२१.६ ॥

ଖର ଏପରି କହି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାରୁ, ସେଇ ଦୁର୍ଧର୍ଷା ଶୂର୍ପଣଖା ଲୁହଭରା ଆଖି ପୋଛି ନିଜ ଭାଇ ଖରକୁ କହିଲା।

3.21.7

अस्मीदानीमहं प्राप्ता हतश्रवणनासिका।
शोणितौघपरिक्लिन्ना त्वया च परिसान्त्विता ॥ ३.२१.७ ॥

ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଆସିଛି, କାନ ଓ ନାକ କଟା ହୋଇ, ରକ୍ତ ସ୍ରୋତରେ ଭିଜି, ଓ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇ।

3.21.8

प्रेषिताश्च त्वया शूरा राक्षसास्ते चतुर्दश।
निहन्तुं राघवं घोरं मत्प्रियार्थं सलक्ष्मणम् ॥ ३.२१.८ ॥

ତୁମେ ପଠାଇଥିବା ସେହି ଚଉଦ ଜଣ ବୀର ରାକ୍ଷସ, ମୋ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ରାଘବଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ।

3.21.9

ते तु रामेण सामर्षाः शूलपट्टिशपाणयः।
समरे निहताः सर्वे सायकैर्मर्मभेदिभिः ॥ ३.२१.९ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କ୍ରୋଧରେ, ହାତରେ ଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କ ମର୍ମଭେଦୀ ବାଣରେ ନିହତ ହେଲେ।

3.21.10

तान् भूमौ पतितान् दृष्ट्वा क्षणेनैव महाजवान्।
रामस्य च महत्कर्म महांस्त्रासोऽभवन्मम ॥ ३.२१.१० ॥

ସେହି ମହାବେଗୀ ବୀରମାନେ କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ଓ ରାମଙ୍କ ସେ ମହତ୍କର୍ମ ଦେଖି, ମୋ ଭିତରେ ମହା ଭୟ ଜାତ ହେଲା।

3.21.11

सास्मि भीता समुद्विग्ना विषण्णा च निशाचर।
शरणं त्वां पुनः प्राप्ता सर्वतो भयदर्शिनी ॥ ३.२१.११ ॥

ହେ ନିଶାଚର, ମୁଁ ଭୀତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ଓ ଦୁଃଖିତ; ସବୁଦିଗରେ ଭୟ ଦେଖି ମୁଁ ପୁଣି ତୁମ ଶରଣ ପାଇଁ ଆସିଛି।

3.21.12

विषादनक्राध्युषिते परित्रासोर्मिमालिनि।
किं मां न त्रायसे मग्नां विपुले शोकसागरे ॥ ३.२१.१२ ॥

ବିଷାଦ ରୂପୀ କୁମ୍ଭୀରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭୟର ତରଙ୍ଗମାଳାରେ ବେଷ୍ଟିତ ଏହି ବିଶାଳ ଶୋକସାଗରରେ ମଗ୍ନ ମୋତେ ତୁମେ କାହିଁକି ରକ୍ଷା କରୁନାହଁ?

3.21.13

एते च निहता भूमौ रामेण निशितैः शरैः।
ये च मे पदवीं प्राप्ता राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ ३.२१.१३ ॥

ରାମଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଭୂମିରେ ନିହତ ଏମାନେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ପଥକୁ ଆସିଥିଲେ ସେହି ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସ।

3.21.14

मयि ते यद्यनुक्रोशो यदि रक्षःसु तेषु च।
रामेण यदि शक्तिस्ते तेजो वास्ति निशाचर ॥ ३.२१.१४ ॥

ହେ ନିଶାଚର, ମୋ ପ୍ରତି ଯଦି ତୁମର ଦୟା ଥାଏ, ସେହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯଦି ଥାଏ, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ିବାର ଶକ୍ତି ବା ତେଜ ଯଦି ତୁମରେ ଥାଏ।

3.21.15

दण्डकारण्यनिलयं जहि राक्षसकण्टकम्।
यदि रामममित्रघ्नं न त्वमद्य वधिष्यसि ॥ ३.२१.१५ ॥

ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟବାସୀ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର କଣ୍ଟକ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମଙ୍କୁ ଯଦି ତୁମେ ଆଜି ବଧ ନ କର।

3.21.16

तव चैवाग्रतः प्राणांस्त्यक्ष्यामि निरपत्रपा।
बुद्ध्याहमनुपश्यामि न त्वं रामस्य संयुगे ॥ ३.२१.१६ ॥

ତୁମ ସାମନାରେ ହିଁ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି; ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିରେ ଦେଖୁଛି।

3.21.17

स्थातुं प्रतिमुखे शक्तः सबलोऽपि महारणे।
शूरमानी न शूरस्त्वं मिथ्यारोपितविक्रमः ॥ ३.२१.१७ ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାମନାରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ତୁମେ ସମର୍ଥ ନୁହଁ; ତୁମେ ନିଜକୁ ଶୂର ମନେ କର, ପ୍ରକୃତ ଶୂର ନୁହଁ; ତୁମ ବିକ୍ରମ ମିଥ୍ୟାରେ ଆରୋପିତ।

3.21.18

अपयाहि जनस्थानात् त्वरितः सहबान्धवः।
जहि त्वं समरे मूढान्यथा तु कुलपांसन ॥ ३.२१.१८ ॥

ହେ କୁଳକଳଙ୍କ, ଶୀଘ୍ର ତୁମ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ଜନସ୍ଥାନ ଛାଡ଼; ନୋହିଲେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ମୂର୍ଖମାନଙ୍କୁ ବଧ କର।

3.21.19

मानुषौ तौ न शक्नोषि हन्तुं वै रामलक्ष्मणौ।
निःसत्त्वस्याल्पवीर्यस्य वासस्ते कीदृशस्त्विह ॥ ३.२१.१९ ॥

ତୁମେ ସେହି ଦୁଇ ମନୁଷ୍ୟ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁ। ସାହସହୀନ ଓ ଅଳ୍ପ ବଳବାନ ତୁମର ଏଠାରେ ବାସ କିପରି?

3.21.20

रामतेजोऽभिभूतो हि त्वं क्षिप्रं विनशिष्यसि।
स हि तेजःसमायुक्तो रामो दशरथात्मजः ॥ ३.२१.२० ॥

ରାମଙ୍କ ତେଜରେ ପରାଭୂତ ହୋଇ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ବିନଷ୍ଟ ହେବ। ଦଶରଥପୁତ୍ର ସେହି ରାମ ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ।

3.21.21

भ्राता चास्य महावीर्यो येन चास्मि विरूपिता।
एवं विलप्य बहुशो राक्षसी प्रदरोदरी ॥ ३.२१.२१ ॥

ଏହାର ଭାଇ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟବାନ; ସେ ହିଁ ମୋତେ ବିରୂପ କରିଛି। ଏହିପରି ବାରମ୍ବାର ବିଳାପ କରି ସେ ରାକ୍ଷସୀ, ଫାଟିଯାଇଥିବା ଉଦରବାଲୀ।

3.21.22

भ्रातुः समीपे शोकार्ता नष्टसंज्ञा बभूव ह।
कराभ्यामुदरं हत्वा रुरोद भृशदुःखिता ॥ ३.२१.२२ ॥

ଭାଇଙ୍କ ନିକଟରେ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ଅଚେତ ପରି ହୋଇଗଲା। ଦୁଇ ହାତରେ ନିଜ ଉଦରକୁ ପିଟି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦି ପକାଇଲା।