वाल्मीकि रामायण · सर्ग 3.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.21.1
स पुनः पतितां दृष्ट्वा क्रोधाच्छूर्पणखां पुनः।
उवाच व्यक्तया वाचा तामनर्थार्थमागताम् ॥ ३.२१.१ ॥
पुन्हा खाली पडलेल्या शूर्पणखेला पाहून, रागाने अनर्थासाठी आलेल्या तिला त्याने स्पष्ट वाणीत पुन्हा म्हटले.
3.21.2
मया त्विदानीं शूरास्ते राक्षसाः पिशिताशनाः।
त्वत्प्रियार्थं विनिर्दिष्टाः किमर्थं रुद्यते पुनः ॥ ३.२१.२ ॥
आता तुझ्या प्रियासाठी मी मांसभक्षक अशा तुझ्या शूर राक्षसांना नेमले आहे; मग तू पुन्हा का रडत आहेस?
3.21.3
भक्ताश्चैवानुरक्ताश्च हिताश्च मम नित्यशः।
हन्यमाना न हन्यन्ते न न कुर्युर्वचो मम ॥ ३.२१.३ ॥
माझे भक्त, अनुरक्त आणि सदैव माझे हितकर्ते असे ते मार खाऊनही मारले जात नाहीत; ते माझ्या शब्दाचे उल्लंघन करीत नाहीत.
3.21.4
किमेतच्छ्रोतुमिच्छामि कारणं यत्कृते पुनः।
हा नाथेति विनर्दन्ती सर्पवच्चेष्टसे क्षितौ ॥ ३.२१.४ ॥
'हा नाथ!' असे ओरडत सापाप्रमाणे जमिनीवर तडफडत आहेस — त्याचे कारण मला ऐकायचे आहे.
3.21.5
अनाथवद् विलपसि किं नु नाथे मयि स्थिते।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ मा मैवं वैक्लव्यं त्यज्यतामिति ॥ ३.२१.५ ॥
मी असताना तू अनाथासारखी का विलाप करतेस? ऊठ, ऊठ! असे करू नकोस; ही दीनता सोड.
3.21.6
इत्येवमुक्ता दुर्धर्षा खरेण परिसान्त्विता।
विमृज्य नयने सास्रे खरं भ्रातरमब्रवीत् ॥ ३.२१.६ ॥
खराने असे म्हटल्यावर व सांत्वन केल्यावर, ती दुर्धर्ष शूर्पणखा अश्रूभरले डोळे पुसून आपला भाऊ खराला म्हणाली.
3.21.7
अस्मीदानीमहं प्राप्ता हतश्रवणनासिका।
शोणितौघपरिक्लिन्ना त्वया च परिसान्त्विता ॥ ३.२१.७ ॥
आता मी आले आहे, कान आणि नाक तुटलेली, रक्ताच्या प्रवाहात भिजलेली, आणि तुझ्याकडून सांत्वन मिळालेली.
3.21.8
प्रेषिताश्च त्वया शूरा राक्षसास्ते चतुर्दश।
निहन्तुं राघवं घोरं मत्प्रियार्थं सलक्ष्मणम् ॥ ३.२१.८ ॥
तू पाठवलेले ते चौदा शूर राक्षस, माझ्या प्रसन्नतेसाठी, लक्ष्मणासह भयंकर राघवाला मारण्यासाठी.
3.21.9
ते तु रामेण सामर्षाः शूलपट्टिशपाणयः।
समरे निहताः सर्वे सायकैर्मर्मभेदिभिः ॥ ३.२१.९ ॥
ते सर्व रागाने, हाती शूल आणि पट्टिश घेऊन, युद्धात रामाच्या मर्मभेदी बाणांनी मारले गेले.
3.21.10
तान् भूमौ पतितान् दृष्ट्वा क्षणेनैव महाजवान्।
रामस्य च महत्कर्म महांस्त्रासोऽभवन्मम ॥ ३.२१.१० ॥
त्या महावेगवान योद्ध्यांना क्षणात जमिनीवर पडलेले पाहून, आणि रामाचे ते महान कर्म पाहून, माझ्या मनात मोठी भीती निर्माण झाली.
3.21.11
सास्मि भीता समुद्विग्ना विषण्णा च निशाचर।
शरणं त्वां पुनः प्राप्ता सर्वतो भयदर्शिनी ॥ ३.२१.११ ॥
हे निशाचरा, मी भयभीत, अत्यंत व्याकुळ आणि विषण्ण आहे; सर्वत्र भय पाहणारी मी पुन्हा तुझा आश्रय घेण्यास आले आहे.
3.21.12
विषादनक्राध्युषिते परित्रासोर्मिमालिनि।
किं मां न त्रायसे मग्नां विपुले शोकसागरे ॥ ३.२१.१२ ॥
विषादरूपी मगरींनी भरलेल्या, भयाच्या लाटांच्या माळेने वेढलेल्या या विशाल शोकसागरात बुडालेल्या मला तू का वाचवत नाहीस?
3.21.13
एते च निहता भूमौ रामेण निशितैः शरैः।
ये च मे पदवीं प्राप्ता राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ ३.२१.१३ ॥
रामाच्या तीक्ष्ण बाणांनी भूमीवर मारले गेलेले हे, आणि जे माझ्या मार्गावर आले ते मांसभक्षी राक्षस.
3.21.14
मयि ते यद्यनुक्रोशो यदि रक्षःसु तेषु च।
रामेण यदि शक्तिस्ते तेजो वास्ति निशाचर ॥ ३.२१.१४ ॥
हे निशाचरा, माझ्यावर तुझी दया असेल, त्या राक्षसांवर असेल, आणि रामाशी लढण्याची शक्ती किंवा तेज तुझ्यात असेल तर.
3.21.15
दण्डकारण्यनिलयं जहि राक्षसकण्टकम्।
यदि रामममित्रघ्नं न त्वमद्य वधिष्यसि ॥ ३.२१.१५ ॥
दण्डकारण्यात राहणाऱ्या, राक्षसांचा काटा असलेल्या, शत्रुघ्न रामाला तू आज मारले नाहीस तर.
3.21.16
तव चैवाग्रतः प्राणांस्त्यक्ष्यामि निरपत्रपा।
बुद्ध्याहमनुपश्यामि न त्वं रामस्य संयुगे ॥ ३.२१.१६ ॥
तुझ्या समोरच मी प्राण सोडीन; युद्धात तू रामासमोर टिकू शकणार नाहीस असे मला बुद्धीने दिसते.
3.21.17
स्थातुं प्रतिमुखे शक्तः सबलोऽपि महारणे।
शूरमानी न शूरस्त्वं मिथ्यारोपितविक्रमः ॥ ३.२१.१७ ॥
महायुद्धात सैन्यासह असलास तरी तू समोर टिकण्यास समर्थ नाहीस; तू स्वतःला शूर समजतोस, पण खरा शूर नाहीस; तुझा पराक्रम खोटाच आरोपलेला आहे.
3.21.18
अपयाहि जनस्थानात् त्वरितः सहबान्धवः।
जहि त्वं समरे मूढान्यथा तु कुलपांसन ॥ ३.२१.१८ ॥
हे कुलकलंका, लवकर आपल्या बांधवांसह जनस्थान सोडून जा; नाहीतर युद्धात त्या मूर्खांना मार.
3.21.19
मानुषौ तौ न शक्नोषि हन्तुं वै रामलक्ष्मणौ।
निःसत्त्वस्याल्पवीर्यस्य वासस्ते कीदृशस्त्विह ॥ ३.२१.१९ ॥
तू त्या दोन मानवांना, राम आणि लक्ष्मणाला, मारण्यास समर्थ नाहीस. शौर्यहीन आणि अल्प पराक्रमी असलेल्या तुझा येथे वास कसा टिकेल?
3.21.20
रामतेजोऽभिभूतो हि त्वं क्षिप्रं विनशिष्यसि।
स हि तेजःसमायुक्तो रामो दशरथात्मजः ॥ ३.२१.२० ॥
रामाच्या तेजाने पराभूत होऊन तू लवकरच नाश पावशील. दशरथपुत्र तो राम तेजाने युक्त आहे.
3.21.21
भ्राता चास्य महावीर्यो येन चास्मि विरूपिता।
एवं विलप्य बहुशो राक्षसी प्रदरोदरी ॥ ३.२१.२१ ॥
याचा भाऊ महापराक्रमी आहे; त्यानेच मला विरूप केले. अशा प्रकारे वारंवार विलाप करून ती राक्षसी, फाटलेल्या उदराची.
3.21.22
भ्रातुः समीपे शोकार्ता नष्टसंज्ञा बभूव ह।
कराभ्यामुदरं हत्वा रुरोद भृशदुःखिता ॥ ३.२१.२२ ॥
भावाजवळ शोकाने पीडित होऊन ती बेशुद्ध झाल्यासारखी झाली. दोन्ही हातांनी आपले उदर बडवून ती अत्यंत दुःखाने रडू लागली.