ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.22.1
एवमाधर्षितः शूरः शूर्पणख्या खरस्ततः।
उवाच रक्षसां मध्ये खरः खरतरं वचः ॥ ३.२२.१ ॥
ଏହିପରି ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇ ବୀର ଖର ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲା।
3.22.2
तवापमानप्रभवः क्रोधोऽयमतुलो मम।
न शक्यते धारयितुं लवणाम्भ इवोल्बणम् ॥ ३.२२.२ ॥
ତୁମ ଅପମାନରୁ ଜାତ ମୋ'ର ଏହି ଅତୁଳ କ୍ରୋଧ, ଲୁଣିଆ ସମୁଦ୍ରର ଉଚ୍ଛୁଳିତ ଜଳ ପରି ଧରି ରଖିହେବ ନାହିଁ।
3.22.3
न रामं गणये वीर्यान्मानुषं क्षीणजीवितम्।
आत्मदुश्चरितैः प्राणान् हतो योऽद्य विमोक्ष्यते ॥ ३.२२.३ ॥
ବୀର୍ଯ୍ୟ ହେତୁ ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଗଣନା କରେ ନାହିଁ; ସେ କ୍ଷୀଣାୟୁ ମନୁଷ୍ୟ; ଆଜି ନିଜର ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବ।
3.22.4
बाष्पः संधार्यतामेष सम्भ्रमश्च विमुच्यताम्।
अहं रामं सह भ्रात्रा नयामि यमसादनम् ॥ ३.२२.४ ॥
ଏହି ଲୁହ ଧରି ରଖ, ଏହି ଉଦ୍ବେଗ ଛାଡ଼। ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସହିତ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇବି।
3.22.5
परश्वधहतस्याद्य मन्दप्राणस्य भूतले।
रामस्य रुधिरं रक्तमुष्णं पास्यसि राक्षसि ॥ ३.२२.५ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସୀ! ଆଜି ମାଟିରେ କୁରାଢ଼ି ଆଘାତରେ କ୍ଷୀଣପ୍ରାଣ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ରାମଙ୍କ ଉଷ୍ଣ, ଲାଲ ରକ୍ତ ତୁମେ ପାନ କରିବ।
3.22.6
सम्प्रहृष्टा वचः श्रुत्वा खरस्य वदनाच्च्युतम्।
प्रशशंस पुनर्मौर्ख्याद् भ्रातरं रक्षसां वरम् ॥ ३.२२.६ ॥
ଖରଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିର୍ଗତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅତି ହର୍ଷିତା ଶୂର୍ପଣଖା, ମୂର୍ଖତାବଶତଃ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ଭାଇଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରଶଂସା କଲା।
3.22.7
तया परुषितः पूर्वं पुनरेव प्रशंसितः।
अब्रवीद् दूषणं नाम खरः सेनापतिं तदा ॥ ३.२२.७ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ, ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଶଂସିତ ଖର ସେତେବେଳେ ସେନାପତି ଦୂଷଣଙ୍କୁ କହିଲା।
3.22.8
चतुर्दश सहस्राणि मम चित्तानुवर्तिनाम्।
रक्षसां भीमवेगानां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ ३.२२.८ ॥
ମୋ ମନକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର ବେଗଯୁକ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ବି ପଛକୁ ନ ଫେରୁଥିବା ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସ।
3.22.9
नीलजीमूतवर्णानां लोकहिंसाविहारिणाम्।
सर्वोद्योगमुदीर्णानां रक्षसां सौम्य कारय ॥ ३.२२.९ ॥
ନୀଳ ମେଘ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣ ବିଶିଷ୍ଟ, ଜଗତକୁ ହିଂସା କରିବାରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମ ପାଇଁ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ, ହେ ସୌମ୍ୟ, ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
3.22.10
उपस्थापय मे क्षिप्रं रथं सौम्य धनूंषि च।
शरांश्च चित्रान् खड्गांश्च शक्तीश्च विविधाः शिताः ॥ ३.२२.१० ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ମୋ ରଥ ଶୀଘ୍ର ଆଣ; ଧନୁ, ବିଚିତ୍ର ବାଣ, ଖଡ୍ଗ ଓ ବିବିଧ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଆଣ।
3.22.11
अग्रे निर्यातुमिच्छामि पौलस्त्यानां महात्मनाम्।
वधार्थं दुर्विनीतस्य रामस्य रणकोविद ॥ ३.२२.११ ॥
ହେ ରଣକୋବିଦ, ଦୁର୍ବିନୀତ ରାମଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ପୌଲସ୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଗରେ ନିର୍ଗତ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
3.22.12
सदश्वैः शबलैर्युक्तमाचचक्षेऽथ दूषणः ॥ ३.२२.१२ ॥
ସେତେବେଳେ ଦୂଷଣ ଉତ୍ତମ ଚିତ୍ରିତ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ (ରଥ) ଘୋଷଣା କଲା।
3.22.13
तं मेरुशिखराकारं तप्तकाञ्चनभूषणम्।
हेमचक्रमसम्बाधं वैदूर्यमयकूबरम् ॥ ३.२२.१३ ॥
ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖର ସଦୃଶ ଆକାରର, ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ, ପ୍ରଶସ୍ତ, ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟମୟ କୂବରଯୁକ୍ତ ସେହି ରଥରେ
3.22.14
मत्स्यैः पुष्पैर्द्रुमैः शैलैश्चन्द्रसूर्यैश्च काञ्चनैः।
माङ्गल्यैः पक्षिसङ्घैश्च ताराभिश्च समावृतम् ॥ ३.२२.१४ ॥
ମତ୍ସ୍ୟ, ପୁଷ୍ପ, ବୃକ୍ଷ, ପର୍ବତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ, ପକ୍ଷୀ ଝାଙ୍କ ଓ ତାରକାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେହି ରଥ
3.22.15
ध्वजनिस्त्रिंशसम्पन्नं किंकिणीवरभूषितम्।
सदश्वयुक्तं सोऽमर्षादारुरोह खरस्तदा ॥ ३.२२.१५ ॥
ଧ୍ୱଜ ଓ ଖଡ୍ଗରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଙ୍କିଣୀରେ ଭୂଷିତ, ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ସେହି ରଥରେ ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ଖର ଆରୋହଣ କଲା।
3.22.16
खरस्तु तन्महत्सैन्यं रथचर्मायुधध्वजम्।
निर्यातेत्यब्रवीत् प्रेक्ष्य दूषणः सर्वराक्षसान् ॥ ३.२२.१६ ॥
ଖର ସେହି ମହାସେନାକୁ — ରଥ, ଢାଲ, ଆୟୁଧ, ଧ୍ୱଜା ସହିତ — ଦେଖି କହିଲା, "ବାହାରି ଯାଅ"; ଦୂଷଣ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଚାହିଁଲା।
3.22.17
ततस्तद् राक्षसं सैन्यं घोरचर्मायुधध्वजम्।
निर्जगाम जनस्थानान्महानादं महाजवम् ॥ ३.२२.१७ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରାକ୍ଷସ ସେନା ଭୟଙ୍କର ଢାଲ, ଆୟୁଧ, ଧ୍ୱଜା ସହିତ, ମହାନାଦ ଓ ମହାବେଗରେ ଜନସ୍ଥାନରୁ ବାହାରିଗଲା।
3.22.18
मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः सुतीक्ष्णैश्च परश्वधैः।
खड्गैश्चक्रैश्च हस्तस्थैर्भ्राजमानैः सतोमरैः ॥ ३.२२.१८ ॥
ଗଦା, ପଟ୍ଟିଶ, ଶୂଳ, ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପରଶୁ, ଖଡ୍ଗ, ଚକ୍ର — ହାତରେ ଧରିଥିବା, ଝଲସୁଥିବା, ତୋମର ସହିତ।
3.22.19
शक्तिभिः परिघैर्घोरैरतिमात्रैश्च कार्मुकैः।
गदासिमुसलैर्वज्रैर्गृहीतैर्भीमदर्शनैः ॥ ३.२२.१९ ॥
ଶକ୍ତି, ପରିଘ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତି ବୃହତ ଧନୁ, ଗଦା, ଖଡ୍ଗ, ମୂଷଳ ଓ ବଜ୍ର ହାତରେ ଧରିଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ ବିଶିଷ୍ଟ।
3.22.20
राक्षसानां सुघोराणां सहस्राणि चतुर्दश।
निर्यातानि जनस्थानात् खरचित्तानुवर्तिनाम् ॥ ३.२२.२० ॥
ଖରଙ୍କ ମନକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ଜନସ୍ଥାନରୁ ବାହାରିଲେ।
3.22.21
तांस्तु निर्धावतो दृष्ट्वा राक्षसान् भीमदर्शनान्।
खरस्याथ रथः किंचिज्जगाम तदनन्तरम् ॥ ३.२२.२१ ॥
ଦୌଡ଼ି ଆସୁଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଖରଙ୍କ ରଥ ପରେ କିଛି ଆଗକୁ ଗଲା।
3.22.22
ततस्ताञ्छबलानश्वांस्तप्तकाञ्चनभूषितान्।
खरस्य मतमाज्ञाय सारथिः पर्यचोदयत् ॥ ३.२२.२२ ॥
ତା'ପରେ ଖରଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ବୁଝି ସାରଥି ତପ୍ତ ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଇଲା।
3.22.23
संचोदितो रथः शीघ्रं खरस्य रिपुघातिनः।
शब्देनापूरयामास दिशः सप्रदिशस्तथा ॥ ३.२२.२३ ॥
ଶତ୍ରୁଘାତକ ଖରଙ୍କ ରଥ ଶୀଘ୍ର ଚଳାଗଲା; ତାର ଶବ୍ଦରେ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
3.22.24
प्रवृद्धमन्युस्तु खरः खरस्वरो
रिपोर्वधार्थं त्वरितो यथान्तकः।
अचूचुदत् सारथिमुन्नदन् पुन-
र्महाबलो मेघ इवाश्मवर्षवान् ॥ ३.२२.२४ ॥
ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କର୍କଶ ସ୍ୱରୀ ଖର ଶତ୍ରୁବଧ ପାଇଁ ଯମ ପରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ଗର୍ଜନ କରି ସାରଥିକୁ ପୁଣି ଚଳାଇବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲା; ପଥରବର୍ଷା କରୁଥିବା ମହାବଳ ମେଘ ପରି ସେ ଥିଲା।