ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.22.1
एवमाधर्षितः शूरः शूर्पणख्या खरस्ततः।
उवाच रक्षसां मध्ये खरः खरतरं वचः ॥ ३.२२.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੁਆਰਾ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਏ ਸੂਰਮੇ ਖਰ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹੇ।
3.22.2
तवापमानप्रभवः क्रोधोऽयमतुलो मम।
न शक्यते धारयितुं लवणाम्भ इवोल्बणम् ॥ ३.२२.२ ॥
ਤੇਰੇ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਮੇਰਾ ਇਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਗੁੱਸਾ, ਲੂਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉਛਲਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
3.22.3
न रामं गणये वीर्यान्मानुषं क्षीणजीवितम्।
आत्मदुश्चरितैः प्राणान् हतो योऽद्य विमोक्ष्यते ॥ ३.२२.३ ॥
ਮੈਂ ਬਹਾਦਰੀ ਕਾਰਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗਿਣਦਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਘਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਹੈ; ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡੇਗਾ।
3.22.4
बाष्पः संधार्यतामेष सम्भ्रमश्च विमुच्यताम्।
अहं रामं सह भ्रात्रा नयामि यमसादनम् ॥ ३.२२.४ ॥
ਇਹ ਅੱਥਰੂ ਰੋਕੋ ਅਤੇ ਇਹ ਘਬਰਾਹਟ ਛੱਡੋ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਾਂਗਾ।
3.22.5
परश्वधहतस्याद्य मन्दप्राणस्य भूतले।
रामस्य रुधिरं रक्तमुष्णं पास्यसि राक्षसि ॥ ३.२२.५ ॥
ਹੇ ਰਾਖਸ਼ਣੀ! ਅੱਜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੁਹਾੜੇ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦਾ ਗਰਮ, ਲਾਲ ਲਹੂ ਤੂੰ ਪੀਵੇਂਗੀ।
3.22.6
सम्प्रहृष्टा वचः श्रुत्वा खरस्य वदनाच्च्युतम्।
प्रशशंस पुनर्मौर्ख्याद् भ्रातरं रक्षसां वरम् ॥ ३.२२.६ ॥
ਖਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਫਿਰ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ।
3.22.7
तया परुषितः पूर्वं पुनरेव प्रशंसितः।
अब्रवीद् दूषणं नाम खरः सेनापतिं तदा ॥ ३.२२.७ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਖਰ ਤਦ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
3.22.8
चतुर्दश सहस्राणि मम चित्तानुवर्तिनाम्।
रक्षसां भीमवेगानां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ ३.२२.८ ॥
ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ, ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ।
3.22.9
नीलजीमूतवर्णानां लोकहिंसाविहारिणाम्।
सर्वोद्योगमुदीर्णानां रक्षसां सौम्य कारय ॥ ३.२२.९ ॥
ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਯਤਨ ਲਈ ਉੱਠੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਸੌਮਯ, ਤਿਆਰ ਕਰੋ।
3.22.10
उपस्थापय मे क्षिप्रं रथं सौम्य धनूंषि च।
शरांश्च चित्रान् खड्गांश्च शक्तीश्च विविधाः शिताः ॥ ३.२२.१० ॥
ਹੇ ਸੌਮਯ, ਮੇਰਾ ਰਥ ਛੇਤੀ ਲਿਆਓ; ਧਨੁਸ਼, ਵਿਚਿੱਤਰ ਬਾਣ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿੱਖੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ।
3.22.11
अग्रे निर्यातुमिच्छामि पौलस्त्यानां महात्मनाम्।
वधार्थं दुर्विनीतस्य रामस्य रणकोविद ॥ ३.२२.११ ॥
ਹੇ ਰਣਕੋਵਿਦ, ਢੀਠ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਮਹਾਤਮਾ ਪੌਲਸਤਯਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
3.22.12
सदश्वैः शबलैर्युक्तमाचचक्षेऽथ दूषणः ॥ ३.२२.१२ ॥
ਤਦ ਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਚੰਗੇ ਚਿਤਕਬਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ (ਰਥ) ਦੱਸਿਆ।
3.22.13
तं मेरुशिखराकारं तप्तकाञ्चनभूषणम्।
हेमचक्रमसम्बाधं वैदूर्यमयकूबरम् ॥ ३.२२.१३ ॥
ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਤਪਾਏ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਵੈਦੂਰਯ ਮਣੀ ਦੇ ਕੂਬਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ
3.22.14
मत्स्यैः पुष्पैर्द्रुमैः शैलैश्चन्द्रसूर्यैश्च काञ्चनैः।
माङ्गल्यैः पक्षिसङ्घैश्च ताराभिश्च समावृतम् ॥ ३.२२.१४ ॥
ਮੱਛੀਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੰਦ-ਸੂਰਜਾਂ, ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਉਹ ਰਥ
3.22.15
ध्वजनिस्त्रिंशसम्पन्नं किंकिणीवरभूषितम्।
सदश्वयुक्तं सोऽमर्षादारुरोह खरस्तदा ॥ ३.२२.१५ ॥
ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ, ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਉਦੋਂ ਖਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਿਆ।
3.22.16
खरस्तु तन्महत्सैन्यं रथचर्मायुधध्वजम्।
निर्यातेत्यब्रवीत् प्रेक्ष्य दूषणः सर्वराक्षसान् ॥ ३.२२.१६ ॥
ਖਰ ਨੇ ਰਥਾਂ, ਢਾਲਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਨਿਕਲੋ"; ਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
3.22.17
ततस्तद् राक्षसं सैन्यं घोरचर्मायुधध्वजम्।
निर्जगाम जनस्थानान्महानादं महाजवम् ॥ ३.२२.१७ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ ਸੈਨਾ ਭਿਆਨਕ ਢਾਲਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਨ ਗਰਜ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵੇਗ ਨਾਲ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਈ।
3.22.18
मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः सुतीक्ष्णैश्च परश्वधैः।
खड्गैश्चक्रैश्च हस्तस्थैर्भ्राजमानैः सतोमरैः ॥ ३.२२.१८ ॥
ਗਦਾਵਾਂ, ਪੱਟਿਸ਼, ਸ਼ੂਲ, ਅਤਿ ਤਿੱਖੇ ਫਰਸੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਚੱਕਰ — ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੇ, ਚਮਕਦੇ, ਤੋਮਰਾਂ ਸਹਿਤ।
3.22.19
शक्तिभिः परिघैर्घोरैरतिमात्रैश्च कार्मुकैः।
गदासिमुसलैर्वज्रैर्गृहीतैर्भीमदर्शनैः ॥ ३.२२.१९ ॥
ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਪਰਿਘ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਮੂਸਲ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਡਰਾਉਣੀ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ।
3.22.20
राक्षसानां सुघोराणां सहस्राणि चतुर्दश।
निर्यातानि जनस्थानात् खरचित्तानुवर्तिनाम् ॥ ३.२२.२० ॥
ਖਰ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸ਼ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਏ।
3.22.21
तांस्तु निर्धावतो दृष्ट्वा राक्षसान् भीमदर्शनान्।
खरस्याथ रथः किंचिज्जगाम तदनन्तरम् ॥ ३.२२.२१ ॥
ਦੌੜ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖਰ ਦਾ ਰੱਥ ਫਿਰ ਕੁਝ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
3.22.22
ततस्ताञ्छबलानश्वांस्तप्तकाञ्चनभूषितान्।
खरस्य मतमाज्ञाय सारथिः पर्यचोदयत् ॥ ३.२२.२२ ॥
ਫਿਰ ਖਰ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਤਪੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿਤਕਬਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਹੱਕਿਆ।
3.22.23
संचोदितो रथः शीघ्रं खरस्य रिपुघातिनः।
शब्देनापूरयामास दिशः सप्रदिशस्तथा ॥ ३.२२.२३ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਰ ਦਾ ਰੱਥ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਕਿਆ ਗਿਆ; ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ।
3.22.24
प्रवृद्धमन्युस्तु खरः खरस्वरो
रिपोर्वधार्थं त्वरितो यथान्तकः।
अचूचुदत् सारथिमुन्नदन् पुन-
र्महाबलो मेघ इवाश्मवर्षवान् ॥ ३.२२.२४ ॥
ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕਠੋਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਖਰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਯਮ ਵਾਂਗ ਕਾਹਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਹੱਕਣ ਲਈ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ; ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਲੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸੀ।