వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.22.1
एवमाधर्षितः शूरः शूर्पणख्या खरस्ततः।
उवाच रक्षसां मध्ये खरः खरतरं वचः ॥ ३.२२.१ ॥
ఈ విధంగా శూర్పణఖ చేత అవమానించబడిన శూరుడు ఖరుడు, అప్పుడు రాక్షసుల మధ్య అత్యంత కఠినమైన మాటలు పలికాడు.
3.22.2
तवापमानप्रभवः क्रोधोऽयमतुलो मम।
न शक्यते धारयितुं लवणाम्भ इवोल्बणम् ॥ ३.२२.२ ॥
నీ అవమానం వల్ల పుట్టిన నా ఈ సాటిలేని కోపం, ఉప్పు సముద్రపు ఉప్పొంగే జలంలా ఆపలేనిది.
3.22.3
न रामं गणये वीर्यान्मानुषं क्षीणजीवितम्।
आत्मदुश्चरितैः प्राणान् हतो योऽद्य विमोक्ष्यते ॥ ३.२२.३ ॥
పరాక్రమం వల్ల నేను రాముడిని లెక్కచేయను; అతడు ఆయుష్షు తీరిన మనిషి; నేడు తన సొంత దుష్కార్యాల వల్ల చంపబడి ప్రాణం వదులుతాడు.
3.22.4
बाष्पः संधार्यतामेष सम्भ्रमश्च विमुच्यताम्।
अहं रामं सह भ्रात्रा नयामि यमसादनम् ॥ ३.२२.४ ॥
ఈ కన్నీటిని ఆపుకోండి, ఈ కంగారును వదిలిపెట్టండి. నేను రాముడిని అతని సోదరునితో కలిపి యముని నివాసానికి పంపుతాను.
3.22.5
परश्वधहतस्याद्य मन्दप्राणस्य भूतले।
रामस्य रुधिरं रक्तमुष्णं पास्यसि राक्षसि ॥ ३.२२.५ ॥
రాక్షసీ! నేడు నేలపై పరశువుతో కొట్టబడి మందమైన ప్రాణంతో పడి ఉన్న రాముని వేడి, ఎర్రని రక్తాన్ని నీవు త్రాగుతావు.
3.22.6
सम्प्रहृष्टा वचः श्रुत्वा खरस्य वदनाच्च्युतम्।
प्रशशंस पुनर्मौर्ख्याद् भ्रातरं रक्षसां वरम् ॥ ३.२२.६ ॥
ఖరుని నోటి నుండి వెలువడిన మాటలు విని అత్యంత సంతోషించిన శూర్పణఖ, అవివేకంతో రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన తన సోదరుడిని మళ్ళీ పొగడసాగింది.
3.22.7
तया परुषितः पूर्वं पुनरेव प्रशंसितः।
अब्रवीद् दूषणं नाम खरः सेनापतिं तदा ॥ ३.२२.७ ॥
ఆమె చేత మొదట కఠినంగా రెచ్చగొట్టబడి, తరువాత మళ్ళీ పొగడబడిన ఖరుడు అప్పుడు సేనాపతి దూషణునితో ఇలా అన్నాడు.
3.22.8
चतुर्दश सहस्राणि मम चित्तानुवर्तिनाम्।
रक्षसां भीमवेगानां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ ३.२२.८ ॥
నా మనసును అనుసరించే, భయంకర వేగం గల, యుద్ధాలలో ఎన్నడూ వెనుతిరగని పదునాలుగు వేల రాక్షసులు.
3.22.9
नीलजीमूतवर्णानां लोकहिंसाविहारिणाम्।
सर्वोद्योगमुदीर्णानां रक्षसां सौम्य कारय ॥ ३.२२.९ ॥
నీలమేఘాల వంటి వర్ణం గల, లోకానికి హింస చేయడంలో ఆనందించే, అన్ని ప్రయత్నాలకు సిద్ధమైన రాక్షసులను, ఓ సౌమ్యుడా, సిద్ధం చేయి.
3.22.10
उपस्थापय मे क्षिप्रं रथं सौम्य धनूंषि च।
शरांश्च चित्रान् खड्गांश्च शक्तीश्च विविधाः शिताः ॥ ३.२२.१० ॥
ఓ సౌమ్యుడా, నా రథాన్ని వెంటనే తీసుకురా; విల్లులను, విచిత్రమైన బాణాలను, ఖడ్గాలను, అనేక పదునైన శక్తులను కూడా తీసుకురా.
3.22.11
अग्रे निर्यातुमिच्छामि पौलस्त्यानां महात्मनाम्।
वधार्थं दुर्विनीतस्य रामस्य रणकोविद ॥ ३.२२.११ ॥
యుద్ధ నిపుణుడా, అవినీతుడైన రాముని వధ కోసం మహాత్ములైన పౌలస్త్యుల ముందు బయలుదేరాలని కోరుతున్నాను.
3.22.12
सदश्वैः शबलैर्युक्तमाचचक्षेऽथ दूषणः ॥ ३.२२.१२ ॥
అప్పుడు దూషణుడు మంచి చుక్కల గుర్రాలతో కట్టిన (రథం) తెలియజేశాడు.
3.22.13
तं मेरुशिखराकारं तप्तकाञ्चनभूषणम्।
हेमचक्रमसम्बाधं वैदूर्यमयकूबरम् ॥ ३.२२.१३ ॥
మేరు శిఖర ఆకారంలో ఉన్న, కరిగిన బంగారంతో అలంకరించబడిన, బంగారు చక్రాలు కలిగిన, విశాలమైన, వైడూర్య మణితో చేయబడిన కూబరం కలిగిన ఆ రథంపై
3.22.14
मत्स्यैः पुष्पैर्द्रुमैः शैलैश्चन्द्रसूर्यैश्च काञ्चनैः।
माङ्गल्यैः पक्षिसङ्घैश्च ताराभिश्च समावृतम् ॥ ३.२२.१४ ॥
చేపలు, పువ్వులు, వృక్షాలు, పర్వతాలు, బంగారు చంద్ర-సూర్యులు, మంగళ చిహ్నాలు, పక్షిగుంపులు, తారలతో అలంకరించబడిన ఆ రథం
3.22.15
ध्वजनिस्त्रिंशसम्पन्नं किंकिणीवरभूषितम्।
सदश्वयुक्तं सोऽमर्षादारुरोह खरस्तदा ॥ ३.२२.१५ ॥
ధ్వజాలు, ఖడ్గాలతో కూడినదీ, శ్రేష్ఠమైన గంటలతో అలంకరించబడినదీ, మంచి గుర్రాలు పూన్చబడినదీ అయిన ఆ రథంపై అప్పుడు ఖరుడు ఆగ్రహంతో ఎక్కాడు.
3.22.16
खरस्तु तन्महत्सैन्यं रथचर्मायुधध्वजम्।
निर्यातेत्यब्रवीत् प्रेक्ष्य दूषणः सर्वराक्षसान् ॥ ३.२२.१६ ॥
ఖరుడు ఆ మహా సైన్యాన్ని—రథాలు, డాలులు, ఆయుధాలు, ధ్వజాలతో కూడినదానిని—చూసి, "బయలుదేరండి" అని అన్నాడు; దూషణుడు కూడా రాక్షసులందరినీ చూశాడు.
3.22.17
ततस्तद् राक्षसं सैन्यं घोरचर्मायुधध्वजम्।
निर्जगाम जनस्थानान्महानादं महाजवम् ॥ ३.२२.१७ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షస సైన్యం, భయంకర డాలులు, ఆయుధాలు, ధ్వజాలతో, మహా ధ్వనితో, మహా వేగంతో జనస్థానం నుండి బయలుదేరింది.
3.22.18
मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः सुतीक्ष्णैश्च परश्वधैः।
खड्गैश्चक्रैश्च हस्तस्थैर्भ्राजमानैः सतोमरैः ॥ ३.२२.१८ ॥
గదలు, పట్టిశాలు, శూలాలు, అతి తీక్ష్ణమైన గొడ్డళ్ళు, ఖడ్గాలు, చక్రాలు—చేతుల్లో ధరించి ప్రకాశిస్తున్న, తోమరాలతో కూడిన ఆయుధాలు.
3.22.19
शक्तिभिः परिघैर्घोरैरतिमात्रैश्च कार्मुकैः।
गदासिमुसलैर्वज्रैर्गृहीतैर्भीमदर्शनैः ॥ ३.२२.१९ ॥
శక్తులు, పరిఘలు, భయంకరమైన అతిపెద్ద విల్లులు, గదలు, ఖడ్గాలు, ముసలాలు, వజ్రాయుధాలు చేతపట్టి, భీకర రూపంతో ఉన్నవారు.
3.22.20
राक्षसानां सुघोराणां सहस्राणि चतुर्दश।
निर्यातानि जनस्थानात् खरचित्तानुवर्तिनाम् ॥ ३.२२.२० ॥
ఖరుని మనసును అనుసరించిన అత్యంత భయంకరులైన పదునాలుగు వేల రాక్షసులు జనస్థానం నుండి బయలుదేరారు.
3.22.21
तांस्तु निर्धावतो दृष्ट्वा राक्षसान् भीमदर्शनान्।
खरस्याथ रथः किंचिज्जगाम तदनन्तरम् ॥ ३.२२.२१ ॥
పరుగెత్తుకు వస్తున్న భయంకర రూపులైన ఆ రాక్షసులను చూసి, ఖరుని రథం ఆ తరువాత కొంత ముందుకు సాగింది.
3.22.22
ततस्ताञ्छबलानश्वांस्तप्तकाञ्चनभूषितान्।
खरस्य मतमाज्ञाय सारथिः पर्यचोदयत् ॥ ३.२२.२२ ॥
అప్పుడు ఖరుని అభిప్రాయాన్ని గ్రహించి సారథి, తప్తస్వర్ణ భూషితులైన ఆ చితకబరి గుర్రాలను ముందుకు తోలాడు.
3.22.23
संचोदितो रथः शीघ्रं खरस्य रिपुघातिनः।
शब्देनापूरयामास दिशः सप्रदिशस्तथा ॥ ३.२२.२३ ॥
శత్రునాశకుడైన ఖరుని రథం వేగంగా ముందుకు సాగింది; దాని శబ్దంతో దిక్కులు, ఉపదిక్కులు నిండిపోయాయి.
3.22.24
प्रवृद्धमन्युस्तु खरः खरस्वरो
रिपोर्वधार्थं त्वरितो यथान्तकः।
अचूचुदत् सारथिमुन्नदन् पुन-
र्महाबलो मेघ इवाश्मवर्षवान् ॥ ३.२२.२४ ॥
అత్యంత కోపంతో, కఠిన స్వరంతో ఉన్న ఖరుడు శత్రువును వధించడానికి యముడిలా త్వరపడి, గర్జిస్తూ సారథిని మళ్లీ ముందుకు తోలమని ఆజ్ఞాపించాడు; రాళ్ల వాన కురిపించే మహాబల మేఘంలా అతడు ఉన్నాడు.