Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.23.1
तत्प्रयातं बलं घोरमशिवं शोणितोदकम्।
अभ्यवर्षन्महाघोरस्तुमुलो गर्दभारुणः ॥ ३.२३.१ ॥
Sobre aquel ejército terrible e inauspicioso que marchaba, cayó una lluvia de sangre; rojiza como el color de un asno, muy espantosa y tumultuosa, descargó.
3.23.2
निपेतुस्तुरगास्तस्य रथयुक्ता महाजवाः।
समे पुष्पचिते देशे राजमार्गे यदृच्छया ॥ ३.२३.२ ॥
Sus caballos, uncidos a los carros y muy veloces, cayeron por azar sobre la calzada real, llana y cubierta de flores.
3.23.3
श्यामं रुधिरपर्यन्तं बभूव परिवेषणम्।
अलातचक्रप्रतिमं प्रतिगृह्य दिवाकरम् ॥ ३.२३.३ ॥
Apareció un halo oscuro bordeado de sangre, semejante a una rueda de antorchas, que aprisionaba al sol.
3.23.4
ततो ध्वजमुपागम्य हेमदण्डं समुच्छ्रितम्।
समाक्रम्य महाकायस्तस्थौ गृध्रः सुदारुणः ॥ ३.२३.४ ॥
Entonces un buitre de cuerpo enorme y muy terrible se acercó al estandarte de mástil dorado izado, se posó sobre él y se quedó allí.
3.23.5
जनस्थानसमीपे च समाक्रम्य खरस्वनाः।
विस्वरान् विविधान् नादान् मांसादा मृगपक्षिणः ॥ ३.२३.५ ॥
Cerca de Jana-sthāna, las bestias y aves carnívoras, de voz áspera, lanzaron diversos gritos discordantes.
3.23.6
व्याजह्रुरभिदीप्तायां दिशि वै भैरवस्वनम्।
अशिवं यातुधानानां शिवा घोरा महास्वनाः ॥ ३.२३.६ ॥
En el cuadrante ardiente lanzaron horribles aullidos; para los rākṣasas, de mal agüero, chacales terribles de voz potente aullaron.
3.23.7
प्रभिन्नगजसंकाशास्तोयशोणितधारिणः।
आकाशं तदनाकाशं चक्रुर्भीमाम्बुवाहकाः ॥ ३.२३.७ ॥
Como elefantes en celo, portando agua y sangre, las terribles nubes convirtieron el cielo en no-cielo.
3.23.8
बभूव तिमिरं घोरमुद्धतं रोमहर्षणम्।
दिशो वा प्रदिशो वापि सुव्यक्तं न चकाशिरे ॥ ३.२३.८ ॥
Surgió una oscuridad terrible, violenta, que erizaba el cabello; las direcciones y las subdirecciones no podían distinguirse con claridad.
3.23.9
क्षतजार्द्रसवर्णाभा संध्या कालं विना बभौ।
खरं चाभिमुखं नेदुस्तदा घोरा मृगाः खगाः ॥ ३.२३.९ ॥
Un crepúsculo teñido del color de la sangre fresca apareció fuera de tiempo; entonces las terribles bestias y aves gritaron con dureza hacia adelante.
3.23.10
कङ्कगोमायुगृध्राश्च चुक्रुशुर्भयशंसिनः।
नित्याशिवकरा युद्धे शिवा घोरनिदर्शनाः ॥ ३.२३.१० ॥
Garzas, chacales y buitres gritaron anunciando el miedo; y las chacalas, que siempre traen mal augurio en la batalla y muestran terribles presagios, también aullaron.
3.23.11
नेदुर्बलस्याभिमुखं ज्वालोद्गारिभिराननैः।
कबन्धः परिघाभासो दृश्यते भास्करान्तिके ॥ ३.२३.११ ॥
Con bocas que escupían llamas rugieron frente al ejército; y cerca del sol se vio un tronco sin cabeza semejante a una maza de hierro.
3.23.12
जग्राह सूर्यं स्वर्भानुरपर्वणि महाग्रहः।
प्रवाति मारुतः शीघ्रं निष्प्रभोऽभूद् दिवाकरः ॥ ३.२३.१२ ॥
Fuera de tiempo de eclipse, el gran planeta Svarbhānu atrapó al sol; el viento sopló con rapidez, y el sol perdió su brillo.
3.23.13
उत्पेतुश्च विना रात्रिं ताराः खद्योतसप्रभाः।
संलीनमीनविहगा नलिन्यः शुष्कपङ्कजाः ॥ ३.२३.१३ ॥
Sin que llegara la noche, surgieron estrellas que brillaban como luciérnagas, y los estanques de loto secos vieron a sus peces y aves ocultarse.
3.23.14
तस्मिन् क्षणे बभूवुश्च विना पुष्पफलैर्द्रुमाः।
उद्धूतश्च विना वातं रेणुर्जलधरारुणः ॥ ३.२३.१४ ॥
En aquel mismo instante los árboles quedaron sin flores ni frutos, y sin viento se levantó un polvo rojizo como una nube.
3.23.15
चीचीकूचीति वाश्यन्त्यो बभूवुस्तत्र सारिकाः।
उल्काश्चापि सनिर्घोषा निपेतुर्घोरदर्शनाः ॥ ३.२३.१५ ॥
Allí las sārikā comenzaron a gritar «cī-cī, kū-cī», y meteoros de aspecto terrible cayeron con estruendo.
3.23.16
प्रचचाल मही चापि सशैलवनकानना।
खरस्य च रथस्थस्य नर्दमानस्य धीमतः ॥ ३.२३.१६ ॥
También tembló la tierra, con sus montañas, bosques y selvas, mientras el sabio Khara, de pie en su carro, rugía.
3.23.17
प्राकम्पत भुजः सव्यः स्वरश्चास्यावसज्जत।
सास्रा सम्पद्यते दृष्टिः पश्यमानस्य सर्वतः ॥ ३.२३.१७ ॥
Su brazo izquierdo tembló violentamente, su voz se quebró y, al mirar en todas direcciones, su vista se llenó de lágrimas.
3.23.18
ललाटे च रुजो जाता न च मोहान्न्यवर्तत।
तान् समीक्ष्य महोत्पातानुत्थितान् रोमहर्षणान् ॥ ३.२३.१८ ॥
Un dolor surgió en su frente, pero por obcecación no dio marcha atrás, aun al ver estos grandes presagios espeluznantes que se habían levantado.
3.23.19
अब्रवीद् राक्षसान् सर्वान् प्रहसन् स खरस्तदा।
महोत्पातानिमान् सर्वानुत्थितान् घोरदर्शनान् ॥ ३.२३.१९ ॥
Entonces Khara, riendo, habló a todos los rākṣasas: «Todos estos grandes presagios se han levantado, terribles de contemplar.»
3.23.20
न चिन्तयाम्यहं वीर्याद् बलवान् दुर्बलानिव।
तारा अपि शरैस्तीक्ष्णैः पातयेयं नभस्तलात् ॥ ३.२३.२० ॥
«No los considero por mi valor, como el fuerte no considera a los débiles; con mis flechas afiladas podría derribar incluso las estrellas del cielo.»
3.23.21
मृत्युं मरणधर्मेण संक्रुद्धो योजयाम्यहम्।
राघवं तं बलोत्सिक्तं भ्रातरं चापि लक्ष्मणम् ॥ ३.२३.२१ ॥
«Enfurecido, uniré a la muerte, por la ley de la mortalidad, a aquel Rāghava hinchado de fuerza, y también a su hermano Lakṣmaṇa.»
3.23.22
अहत्वा सायकैस्तीक्ष्णैर्नोपावर्तितुमुत्सहे।
यन्निमित्तं तु रामस्य लक्ष्मणस्य विपर्ययः ॥ ३.२३.२२ ॥
«No estoy dispuesto a volver sin matar con flechas afiladas a aquellos por cuya causa Rāma y Lakṣmaṇa han sufrido este revés.»
3.23.23
सकामा भगिनीमेऽस्तु पीत्वा तु रुधिरं तयोः।
न क्वचित् प्राप्तपूर्वो मे संयुगेषु पराजयः ॥ ३.२३.२३ ॥
«Que se cumpla el deseo de mi hermana, bebiendo su sangre. En las batallas, nunca antes me ha llegado la derrota.»
3.23.24
युष्माकमेतत् प्रत्यक्षं नानृतं कथयाम्यहम्।
देवराजमपि क्रुद्धो मत्तैरावतगामिनम् ॥ ३.२३.२४ ॥
«Esto es evidente ante todos vosotros; no digo falsedad. Enfurecido, enfrentaría incluso al rey de los dioses, que cabalga el frenético Airāvata.»
3.23.25
वज्रहस्तं रणे हन्यां किं पुनस्तौ च मानवौ।
सा तस्य गर्जितं श्रुत्वा राक्षसानां महाचमूः ॥ ३.२३.२५ ॥
"Incluso a Indra, el portador del rayo, podría matar en batalla; ¡cuánto más a esos dos hombres!" Al oír su rugido, aquel gran ejército de rakshasas
3.23.26
प्रहर्षमतुलं लेभे मृत्युपाशावपाशिता।
समेयुश्च महात्मानो युद्धदर्शनकांक्षिणः ॥ ३.२३.२६ ॥
Atada por el lazo de la muerte, ella sintió una alegría incomparable; y las grandes almas, deseosas de presenciar la batalla, se reunieron.
3.23.27
ऋषयो देवगन्धर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः।
समेत्य चोचुः सहितास्तेऽन्योन्यं पुण्यकर्मणः ॥ ३.२३.२७ ॥
Los sabios, dioses, gandharvas y siddhas, junto con los cāraṇas, reunidos, hablaron entre sí —aquellos de obras virtuosas.
3.23.28
स्वस्ति गोब्राह्मणेभ्यस्तु लोकानां ये च सम्मताः।
जयतां राघवो युद्धे पौलस्त्यान् रजनीचरान् ॥ ३.२३.२८ ॥
"¡Bienestar para las vacas y los brahmanes, y para quienes son honrados en los mundos! ¡Que Rāghava venza en la batalla a los rajanīcaras, descendientes de Pulastya!"
3.23.29
चक्रहस्तो यथा विष्णुः सर्वानसुरसत्तमान्।
एतच्चान्यच्च बहुशो ब्रुवाणाः परमर्षयः ॥ ३.२३.२९ ॥
"Así como Viṣṇu, con el disco en la mano, venció a todos los mejores asuras" — diciendo esto y mucho más una y otra vez, los sabios supremos
3.23.30
जातकौतूहलास्तत्र विमानस्थाश्च देवताः।
ददृशुर्वाहिनीं तेषां राक्षसानां गतायुषाम् ॥ ३.२३.३० ॥
Allí los dioses, de pie en sus carros celestiales, llenos de ávida curiosidad, contemplaron el ejército de aquellos rakshasas cuya vida había llegado a su fin.
3.23.31
रथेन तु खरो वेगात् सैन्यस्याग्राद् विनिःसृतः।
श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहंगमः ॥ ३.२३.३१ ॥
Con velocidad, Khara salió en su carro desde la vanguardia del ejército: el de paso de halcón, de cuello ancho, enemigo de los sacrificios, avanzó como un pájaro.
3.23.32
दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः।
हेममाली महामाली सर्पास्यो रुधिराशनः ॥ ३.२३.३२ ॥
Karavīrākṣa el invencible, Kālakārmuka el feroz con arco de Muerte, Hemamālī, Mahāmālī, Sarpāsya de rostro de serpiente y Rudhirāśana, el devorador de sangre.
3.23.33
द्वादशैते महावीर्याः प्रतस्थुरभितः खरम्।
महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथस्त्रिशिरास्तथा।
चत्वार एते सेनाग्रे दूषणं पृष्ठतोऽन्वयुः ॥ ३.२३.३३ ॥
Estos doce, de gran valor, partieron alrededor de Khara: también Mahākapāla, Sthūlākṣa, Pramātha y el de tres cabezas, Triśiras. Estos cuatro se situaron al frente del ejército, y siguieron a Dūṣaṇa por detrás.
3.23.34
सा भीमवेगा समराभिकांक्षिणी
सुदारुणा राक्षसवीरसेना।
तौ राजपुत्रौ सहसाभ्युपेता
माला ग्रहाणामिव चन्द्रसूर्यौ ॥ ३.२३.३४ ॥
Aquella terrible hueste de héroes rakṣasas, feroz en su velocidad y ansiosa de batalla, cayó de repente sobre los dos príncipes, como una guirnalda de planetas sobre la luna y el sol.