വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.23.1
तत्प्रयातं बलं घोरमशिवं शोणितोदकम्।
अभ्यवर्षन्महाघोरस्तुमुलो गर्दभारुणः ॥ ३.२३.१ ॥
മുന്നോട്ടു നീങ്ങിയ ആ ഭയങ്കരവും അശുഭവുമായ സേനയുടെമേൽ രക്തജലം വർഷിച്ചു; കഴുതയുടെ നിറമുള്ള ചുവപ്പു പോലെ, അതികഠിനവും കോലാഹലവുമായ ആ വർഷം പെയ്തു.
3.23.2
निपेतुस्तुरगास्तस्य रथयुक्ता महाजवाः।
समे पुष्पचिते देशे राजमार्गे यदृच्छया ॥ ३.२३.२ ॥
അവന്റെ രഥങ്ങളിൽ കെട്ടിയ അതിവേഗമുള്ള കുതിരകൾ പൂക്കൾ വിതറിയ സമതലമായ രാജവീഥിയിൽ യാദൃച്ഛികമായി വീണു.
3.23.3
श्यामं रुधिरपर्यन्तं बभूव परिवेषणम्।
अलातचक्रप्रतिमं प्रतिगृह्य दिवाकरम् ॥ ३.२३.३ ॥
സൂര്യനെ പിടിച്ചുവെച്ചതുപോലെ, കത്തുന്ന ദീപച്ചക്രംപോലെ, രക്തച്ചുവപ്പ് അരികുള്ള കറുത്ത പ്രഭാമണ്ഡലം ഉണ്ടായി.
3.23.4
ततो ध्वजमुपागम्य हेमदण्डं समुच्छ्रितम्।
समाक्रम्य महाकायस्तस्थौ गृध्रः सुदारुणः ॥ ३.२३.४ ॥
പിന്നീട്, ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന സ്വർണ്ണദണ്ഡമുള്ള കൊടിയുടെ അരികിൽ വന്ന്, അതിന്മേൽ കയറി, വലിയ ശരീരവും അതികഠിനവുമായ ഒരു കഴുകൻ നിന്നു.
3.23.5
जनस्थानसमीपे च समाक्रम्य खरस्वनाः।
विस्वरान् विविधान् नादान् मांसादा मृगपक्षिणः ॥ ३.२३.५ ॥
ജനസ്ഥാനത്തിന്റെ സമീപത്ത് എത്തി, പരുഷസ്വരമുള്ള മാംസഭോജികളായ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും പലതരം അപസ്വരമായ നിലവിളികൾ മുഴക്കി.
3.23.6
व्याजह्रुरभिदीप्तायां दिशि वै भैरवस्वनम्।
अशिवं यातुधानानां शिवा घोरा महास्वनाः ॥ ३.२३.६ ॥
ജ്വലിക്കുന്ന ദിക്കിൽ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം അവ മുഴക്കി; രാക്ഷസർക്ക് അശുഭമായി, ഭയങ്കരവും വലിയ ശബ്ദമുള്ളതുമായ കുറുനരികൾ കരഞ്ഞു.
3.23.7
प्रभिन्नगजसंकाशास्तोयशोणितधारिणः।
आकाशं तदनाकाशं चक्रुर्भीमाम्बुवाहकाः ॥ ३.२३.७ ॥
മദം പൂണ്ട ആനകളെപ്പോലെയുള്ള, വെള്ളവും രക്തവും വഹിക്കുന്ന ഭയങ്കര മേഘങ്ങൾ ആകാശത്തെ ആകാശമില്ലാത്തതാക്കി.
3.23.8
बभूव तिमिरं घोरमुद्धतं रोमहर्षणम्।
दिशो वा प्रदिशो वापि सुव्यक्तं न चकाशिरे ॥ ३.२३.८ ॥
ഭയങ്കരവും ഉഗ്രവും രോമാഞ്ചജനകവുമായ ഇരുട്ട് ഉണ്ടായി; ദിശകളും ഉപദിശകളും വ്യക്തമായി പ്രകാശിച്ചില്ല.
3.23.9
क्षतजार्द्रसवर्णाभा संध्या कालं विना बभौ।
खरं चाभिमुखं नेदुस्तदा घोरा मृगाः खगाः ॥ ३.२३.९ ॥
രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞ നിറമുള്ള സന്ധ്യ അകാലത്തിൽ തെളിഞ്ഞു; അപ്പോൾ ഭയങ്കര മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും എതിരെ കഠിനമായി ശബ്ദിച്ചു.
3.23.10
कङ्कगोमायुगृध्राश्च चुक्रुशुर्भयशंसिनः।
नित्याशिवकरा युद्धे शिवा घोरनिदर्शनाः ॥ ३.२३.१० ॥
കങ്കപ്പക്ഷികളും കുറുനരികളും കഴുകന്മാരും ഭയം സൂചിപ്പിച്ച് നിലവിളിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും അമംഗലം വരുത്തുന്ന, ഭയങ്കര ശകുനങ്ങൾ കാണിക്കുന്ന കുറുനരികളും (നിലവിളിച്ചു).
3.23.11
नेदुर्बलस्याभिमुखं ज्वालोद्गारिभिराननैः।
कबन्धः परिघाभासो दृश्यते भास्करान्तिके ॥ ३.२३.११ ॥
ജ്വാലകൾ ഉതിർക്കുന്ന മുഖങ്ങളോടെ സൈന്യത്തിന് എതിരെ (അവ) ഗർജ്ജിച്ചു; സൂര്യന് സമീപം ഇരുമ്പുതടി പോലെ ഒരു കബന്ധം കാണപ്പെട്ടു.
3.23.12
जग्राह सूर्यं स्वर्भानुरपर्वणि महाग्रहः।
प्रवाति मारुतः शीघ्रं निष्प्रभोऽभूद् दिवाकरः ॥ ३.२३.१२ ॥
ഗ്രഹണമല്ലാത്ത സമയത്ത് മഹാഗ്രഹമായ സ്വർഭാനു സൂര്യനെ പിടികൂടി; കാറ്റ് വേഗത്തിൽ വീശി, സൂര്യൻ പ്രഭയറ്റവനായി.
3.23.13
उत्पेतुश्च विना रात्रिं ताराः खद्योतसप्रभाः।
संलीनमीनविहगा नलिन्यः शुष्कपङ्कजाः ॥ ३.२३.१३ ॥
രാത്രിയില്ലാതെതന്നെ മിന്നാമിനുങ്ങുകളെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന താരകങ്ങൾ ഉദിച്ചു; ഉണങ്ങിയ താമരകളുള്ള തടാകങ്ങളിൽ മീനുകളും പക്ഷികളും ഒളിച്ചിരുന്നു.
3.23.14
तस्मिन् क्षणे बभूवुश्च विना पुष्पफलैर्द्रुमाः।
उद्धूतश्च विना वातं रेणुर्जलधरारुणः ॥ ३.२३.१४ ॥
ആ നിമിഷത്തിൽതന്നെ വൃക്ഷങ്ങൾ പൂവും കായും ഇല്ലാത്തവയായി; കാറ്റില്ലാതെതന്നെ മേഘംപോലെ ചുവന്ന പൊടി ഉയർന്നു.
3.23.15
चीचीकूचीति वाश्यन्त्यो बभूवुस्तत्र सारिकाः।
उल्काश्चापि सनिर्घोषा निपेतुर्घोरदर्शनाः ॥ ३.२३.१५ ॥
അവിടെ സാരികപ്പക്ഷികൾ 'ചീചീ-കൂചീ' എന്നു കരഞ്ഞു; ഭയങ്കര രൂപമുള്ള ഉൽക്കകൾ ഇരമ്പലോടെ വീണു.
3.23.16
प्रचचाल मही चापि सशैलवनकानना।
खरस्य च रथस्थस्य नर्दमानस्य धीमतः ॥ ३.२३.१६ ॥
പർവതങ്ങളും വനങ്ങളും കാടുകളുമായി ഭൂമിയും വിറച്ചു; രഥത്തിൽ നിന്ന് ഗർജ്ജിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാനായ ഖരന്റെ (നിമിത്തം).
3.23.17
प्राकम्पत भुजः सव्यः स्वरश्चास्यावसज्जत।
सास्रा सम्पद्यते दृष्टिः पश्यमानस्य सर्वतः ॥ ३.२३.१७ ॥
അവന്റെ ഇടതുകൈ വിറച്ചു; സ്വരം ഇടറി; ചുറ്റും നോക്കുമ്പോൾ അവന്റെ കാഴ്ച കണ്ണീരോടെ മങ്ങി.
3.23.18
ललाटे च रुजो जाता न च मोहान्न्यवर्तत।
तान् समीक्ष्य महोत्पातानुत्थितान् रोमहर्षणान् ॥ ३.२३.१८ ॥
നെറ്റിയിൽ വേദനയുണ്ടായി; മോഹം കൊണ്ട് അവൻ തിരിഞ്ഞുപോയില്ല. ഉയർന്നുവന്ന ഈ രോമാഞ്ചകരമായ മഹോത്പാതങ്ങൾ കണ്ടിട്ടും.
3.23.19
अब्रवीद् राक्षसान् सर्वान् प्रहसन् स खरस्तदा।
महोत्पातानिमान् सर्वानुत्थितान् घोरदर्शनान् ॥ ३.२३.१९ ॥
അപ്പോൾ ഖരൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരോടും പറഞ്ഞു — ഭയങ്കരമായി കാണപ്പെടുന്ന ഈ മഹോത്പാതങ്ങളെല്ലാം ഉയർന്നിരിക്കുന്നു.
3.23.20
न चिन्तयाम्यहं वीर्याद् बलवान् दुर्बलानिव।
तारा अपि शरैस्तीक्ष्णैः पातयेयं नभस्तलात् ॥ ३.२३.२० ॥
എന്റെ വീര്യം കൊണ്ട് ഞാൻ അവരെ കാര്യമാക്കുന്നില്ല — ബലവാൻ ദുർബലരെ കാര്യമാക്കാത്തതുപോലെ; എന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആകാശത്തുനിന്ന് നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലും വീഴ്ത്താം.
3.23.21
मृत्युं मरणधर्मेण संक्रुद्धो योजयाम्यहम्।
राघवं तं बलोत्सिक्तं भ्रातरं चापि लक्ष्मणम् ॥ ३.२३.२१ ॥
കോപത്തോടെ ഞാൻ ബലഗർവ്വുള്ള ആ രാഘവനെയും അവന്റെ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനെയും മരണധർമ്മത്താൽ മൃത്യുവിനോട് ചേർക്കും.
3.23.22
अहत्वा सायकैस्तीक्ष्णैर्नोपावर्तितुमुत्सहे।
यन्निमित्तं तु रामस्य लक्ष्मणस्य विपर्ययः ॥ ३.२३.२२ ॥
മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് കൊല്ലാതെ തിരിച്ചുപോകാൻ ഞാൻ തയ്യാറല്ല — രാമനും ലക്ഷ്മണനും ഈ അനർത്ഥം ആരുടെ നിമിത്തം സംഭവിച്ചുവോ അവരെ.
3.23.23
सकामा भगिनीमेऽस्तु पीत्वा तु रुधिरं तयोः।
न क्वचित् प्राप्तपूर्वो मे संयुगेषु पराजयः ॥ ३.२३.२३ ॥
എന്റെ സഹോദരിയുടെ ആഗ്രഹം സഫലമാകട്ടെ; അവരുടെ രക്തം കുടിച്ച്. യുദ്ധങ്ങളിൽ എനിക്ക് ഒരിക്കലും പരാജയം ലഭിച്ചിട്ടില്ല.
3.23.24
युष्माकमेतत् प्रत्यक्षं नानृतं कथयाम्यहम्।
देवराजमपि क्रुद्धो मत्तैरावतगामिनम् ॥ ३.२३.२४ ॥
ഇത് നിങ്ങൾക്കെല്ലാം പ്രത്യക്ഷമാണ്; ഞാൻ കള്ളം പറയുന്നില്ല — കോപിച്ചാൽ മദിച്ച ഐരാവതത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദേവരാജനെയും ഞാൻ എതിർക്കും.
3.23.25
वज्रहस्तं रणे हन्यां किं पुनस्तौ च मानवौ।
सा तस्य गर्जितं श्रुत्वा राक्षसानां महाचमूः ॥ ३.२३.२५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വജ്രായുധമേന്തിയ ഇന്ദ്രനെപ്പോലും ഞാൻ കൊല്ലും; പിന്നെ ആ രണ്ടു മനുഷ്യരുടെ കാര്യം പറയണോ. അവന്റെ ഗർജ്ജനം കേട്ട രാക്ഷസന്മാരുടെ മഹാസേന അത്.
3.23.26
प्रहर्षमतुलं लेभे मृत्युपाशावपाशिता।
समेयुश्च महात्मानो युद्धदर्शनकांक्षिणः ॥ ३.२३.२६ ॥
മൃത്യുപാശത്തിൽ ബന്ധിതയായ അവൾ അതുല്യമായ സന്തോഷം നേടി. യുദ്ധം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച മഹാത്മാക്കൾ ഒത്തുചേർന്നു.
3.23.27
ऋषयो देवगन्धर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः।
समेत्य चोचुः सहितास्तेऽन्योन्यं पुण्यकर्मणः ॥ ३.२३.२७ ॥
ഋഷിമാരും ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരോടൊപ്പം ഒത്തുകൂടി പരസ്പരം പറഞ്ഞു — ആ പുണ്യകർമ്മികൾ.
3.23.28
स्वस्ति गोब्राह्मणेभ्यस्तु लोकानां ये च सम्मताः।
जयतां राघवो युद्धे पौलस्त्यान् रजनीचरान् ॥ ३.२३.२८ ॥
പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ; ലോകങ്ങളിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവർക്കും ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ. യുദ്ധത്തിൽ രാഘവൻ പൗലസ്ത്യരായ രാക്ഷസന്മാരെ ജയിക്കട്ടെ.
3.23.29
चक्रहस्तो यथा विष्णुः सर्वानसुरसत्तमान्।
एतच्चान्यच्च बहुशो ब्रुवाणाः परमर्षयः ॥ ३.२३.२९ ॥
ചക്രധാരിയായ വിഷ്ണു എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ അസുരന്മാരെയും ജയിച്ചതുപോലെ — ഇതും മറ്റു പലതും പലവട്ടം പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന പരമർഷിമാർ.
3.23.30
जातकौतूहलास्तत्र विमानस्थाश्च देवताः।
ददृशुर्वाहिनीं तेषां राक्षसानां गतायुषाम् ॥ ३.२३.३० ॥
അവിടെ കൗതുകം നിറഞ്ഞ്, വിമാനങ്ങളിൽ നിന്ന ദേവന്മാർ ആയുസ്സ് തീർന്ന ആ രാക്ഷസസേനയെ കണ്ടു.
3.23.31
रथेन तु खरो वेगात् सैन्यस्याग्राद् विनिःसृतः।
श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहंगमः ॥ ३.२३.३१ ॥
ഖരൻ വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ സൈന്യത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്തുനിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. പരുന്തുപോലെ നീങ്ങുന്ന, വിശാലകണ്ഠനായ, യജ്ഞശത്രുവായ അവൻ പക്ഷിയെപ്പോലെ പാഞ്ഞടുത്തു.
3.23.32
दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः।
हेममाली महामाली सर्पास्यो रुधिराशनः ॥ ३.२३.३२ ॥
ജയിക്കാനാവാത്ത കരവീരാക്ഷൻ, കഠിനനായ കാലകാർമുകൻ, ഹേമമാലി, മഹാമാലി, സർപ്പാസ്യൻ, രക്തഭോജി.
3.23.33
द्वादशैते महावीर्याः प्रतस्थुरभितः खरम्।
महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथस्त्रिशिरास्तथा।
चत्वार एते सेनाग्रे दूषणं पृष्ठतोऽन्वयुः ॥ ३.२३.३३ ॥
ഈ പന്ത്രണ്ട് മഹാവീരന്മാർ ഖരനു ചുറ്റും പുറപ്പെട്ടു. മഹാകപാലൻ, സ്ഥൂലാക്ഷൻ, പ്രമാഥൻ, ത്രിശിരസ്സ് എന്നിവരും; ഈ നാലുപേർ സേനയുടെ മുന്നിൽ, ദൂഷണന്റെ പിന്നിൽ നീങ്ങി.
3.23.34
सा भीमवेगा समराभिकांक्षिणी
सुदारुणा राक्षसवीरसेना।
तौ राजपुत्रौ सहसाभ्युपेता
माला ग्रहाणामिव चन्द्रसूर्यौ ॥ ३.२३.३४ ॥
ആ ഭയങ്കര വേഗമുള്ള, യുദ്ധമോഹിയായ, അതിഭീകരമായ രാക്ഷസ വീരസേന ആ രണ്ടു രാജകുമാരന്മാരെ പെട്ടെന്ന് ആക്രമിച്ചു; ഗ്രഹമാല ചന്ദ്രസൂര്യന്മാരെ വളയുന്നതുപോലെ.