Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.24

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.24.1

आश्रमं प्रतियाते तु खरे खरपराक्रमे।
तानेवौत्पातिकान् रामः सह भ्रात्रा ददर्श ह ॥ ३.२४.१ ॥

ଖର ନିଜ ପରାକ୍ରମ ସହ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲା ପରେ, ରାମ ଭାଇ ସହିତ ସେହି ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିଲେ।

3.24.2

तानुत्पातान् महाघोरान् रामो दृष्ट्वात्यमर्षणः।
प्रजानामहितान् दृष्ट्वा वाक्यं लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ३.२४.२ ॥

ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ଦେଖି, ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଅହିତକର ଜାଣି, ଅତି ଅସହିଷ୍ଣୁ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.24.3

इमान् पश्य महाबाहो सर्वभूतापहारिणः।
समुत्थितान् महोत्पातान् संहर्तुं सर्वराक्षसान् ॥ ३.२४.३ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ଦେଖ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବିନାଶକାରୀ ଏହି ମହା ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ଉଠିଛନ୍ତି; ଏସବ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସଂହାରର ସୂଚକ।

3.24.4

अमी रुधिरधारास्तु विसृजन्ते खरस्वनाः।
व्योम्नि मेघा निवर्तन्ते परुषा गर्दभारुणाः ॥ ३.२४.४ ॥

ଦେଖ, କର୍କଶ ସ୍ୱରବିଶିଷ୍ଟ ଏମାନେ ରକ୍ତଧାରା ବର୍ଷାଉଛନ୍ତି; ଆକାଶରେ ଗଧ ପରି ଲାଲ କର୍କଶ ମେଘ ଫେରିଯାଉଛନ୍ତି।

3.24.5

सधूमाश्च शराः सर्वे मम युद्धाभिनन्दिताः।
रुक्मपृष्ठानि चापानि विचेष्टन्ते विचक्षण ॥ ३.२४.५ ॥

ହେ ବିଚକ୍ଷଣ, ମୋର ସମସ୍ତ ଶର ଧୂଆଁ ଭରା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦିତ; ସୁନା ପିଠିର ଧନୁଗୁଡ଼ିକ କମ୍ପୁଛନ୍ତି।

3.24.6

यादृशा इह कूजन्ति पक्षिणो वनचारिणः।
अग्रतो नोऽभयं प्राप्तं संशयो जीवितस्य च ॥ ३.२४.६ ॥

ଏଠାରେ ବନରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେପରି କୁହକୁହ କରୁଛନ୍ତି, ତାହାରେ ଆମ ଆଗରେ ଅଭୟ ମିଳିଲା ପରି ଜଣାପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଛି।

3.24.7

सम्प्रहारस्तु सुमहान् भविष्यति न संशयः।
अयमाख्याति मे बाहुः स्फुरमाणो मुहुर्मुहुः ॥ ३.२४.७ ॥

ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୋର ଏହି ବାହୁ ବାରମ୍ବାର ଫରକୁଛି ଏବଂ ତାହା ମୋତେ ଜଣାଉଛି।

3.24.8

संनिकर्षे तु नः शूर जयं शत्रोः पराजयम्।
सुप्रभं च प्रसन्नं च तव वक्त्रं हि लक्ष्यते ॥ ३.२४.८ ॥

ହେ ଶୂର, ନିକଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମର ବିଜୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁର ପରାଜୟ ହେବ; କାରଣ ତୁମ ମୁଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ଦେଖାଯାଉଛି।

3.24.9

उद्यतानां हि युद्धार्थं येषां भवति लक्ष्मण।
निष्प्रभं वदनं तेषां भवत्यायुः परिक्षयः ॥ ३.२४.९ ॥

ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମୁଖ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କର ଆୟୁଷ କ୍ଷୟ ହୁଏ।

3.24.10

रक्षसां नर्दतां घोरः श्रूयतेऽयं महाध्वनिः।
आहतानां च भेरीणां राक्षसैः क्रूरकर्मभिः ॥ ३.२४.१० ॥

କ୍ରୂରକର୍ମା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନର ଏହି ଭୟଙ୍କର ମହାଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଛି; ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଜାଯାଉଥିବା ଭେରୀର ନାଦ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଉଛି।

3.24.11

अनागतविधानं तु कर्तव्यं शुभमिच्छता।
आपदं शङ्कमानेन पुरुषेण विपश्चिता ॥ ३.२४.११ ॥

ଶୁଭ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା, ଆପଦର ଆଶଙ୍କା କରୁଥିବା ବିବେକୀ ମନୁଷ୍ୟ ଆସନ୍ତା ଘଟଣା ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।

3.24.12

तस्माद् गृहीत्वा वैदेहीं शरपाणिर्धनुर्धरः।
गुहामाश्रय शैलस्य दुर्गां पादपसंकुलाम् ॥ ३.२४.१२ ॥

ତେଣୁ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ନେଇ, ହାତରେ ବାଣ ଓ ଧନୁ ଧରି, ପର୍ବତର ବୃକ୍ଷପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ଗମ ଗୁମ୍ଫାରେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ।

3.24.13

प्रतिकूलितुमिच्छामि न हि वाक्यमिदं त्वया।
शापितो मम पादाभ्यां गम्यतां वत्स मा चिरम् ॥ ३.२४.१३ ॥

ତୁମ ଏହି କଥାର ବିରୋଧ କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ। ମୋ ପାଦର ଶପଥ, ବତ୍ସ, ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଯାଅ।

3.24.14

त्वं हि शूरश्च बलवान् हन्या एतान् न संशयः।
स्वयं निहन्तुमिच्छामि सर्वानेव निशाचरान् ॥ ३.२४.१४ ॥

ତୁମେ ବୀର ଓ ବଳବାନ, ଏମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିପାରିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତ ନିଶାଚରମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ନିଜେ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

3.24.15

एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणः सह सीतया।
शरानादाय चापं च गुहां दुर्गां समाश्रयत् ॥ ३.२४.१५ ॥

ରାମ ଏହିପରି କହିବାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଣ ଓ ଧନୁ ନେଇ ସୀତା ସହିତ ସେ ଦୁର୍ଗମ ଗୁମ୍ଫାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.24.16

तस्मिन् प्रविष्टे तु गुहां लक्ष्मणे सह सीतया।
हन्त निर्युक्तमित्युक्त्वा रामः कवचमाविशत् ॥ ३.२४.१६ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୀତା ସହିତ ସେ ଗୁମ୍ଫାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ପରେ, ରାମ 'ଠିକ, ପ୍ରସ୍ତୁତ' କହି କବଚ ପିନ୍ଧିଲେ।

3.24.17

स तेनाग्निनिकाशेन कवचेन विभूषितः।
बभूव रामस्तिमिरे महानग्निरिवोत्थितः ॥ ३.२४.१७ ॥

ସେହି ଅଗ୍ନିସମ ଦୀପ୍ତ କବଚରେ ଶୋଭିତ ରାମ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଉଠିଥିବା ମହା ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଗଲେ।

3.24.18

स चापमुद्यम्य महच्छरानादाय वीर्यवान्।
सम्बभूवास्थितस्तत्र ज्यास्वनैः पूरयन् दिशः ॥ ३.२४.१८ ॥

ସେହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ରାମ ମହା ଧନୁ ଉଠାଇ, ବହୁ ବାଣ ନେଇ ସେଠାରେ ଠିଆ ହେଲେ; ଧନୁର ଟଙ୍କାରରେ ଦିଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

3.24.19

ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः।
समेयुश्च महात्मानो युद्धदर्शनकांक्षया ॥ ३.२४.१९ ॥

ତେବେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏକତ୍ର ହେଲେ; ମହାତ୍ମାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସମବେତ ହେଲେ।

3.24.20

ऋषयश्च महात्मानो लोके ब्रह्मर्षिसत्तमाः।
समेत्य चोचुः सहितास्तेऽन्योन्यं पुण्यकर्मणः ॥ ३.२४.२० ॥

ଲୋକର ମହାତ୍ମା ଋଷି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଆସିଲେ; ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ପରସ୍ପର ସହିତ କହିଲେ।

3.24.21

स्वस्ति गोब्राह्मणानां च लोकानां चेति संस्थिताः।
जयतां राघवो युद्धे पौलस्त्यान् रजनीचरान् ॥ ३.२४.२१ ॥

ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ ବୋଲି କହି ସେମାନେ ଠିଆ ହେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଘବ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଜିତନ୍ତୁ।

3.24.22

चक्रहस्तो यथा युद्धे सर्वानसुरपुंगवान्।
एवमुक्त्वा पुनः प्रोचुरालोक्य च परस्परम् ॥ ३.२४.२२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଚକ୍ରଧାରୀ ଯେପରି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସୁରଙ୍କୁ ଜିତନ୍ତି, ସେପରି (ଏ ମଧ୍ୟ ଜିତୁ) ବୋଲି କହି ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚାହିଁ ପୁଣି କହିଲେ।

3.24.23

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
एकश्च रामो धर्मात्मा कथं युद्धं भविष्यति ॥ ३.२४.२३ ॥

ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି; ଆଉ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ଏକା — ଯୁଦ୍ଧ କେମିତି ହେବ?

3.24.24

जातकौतूहलास्तस्थुर्विमानस्थाश्च देवताः ॥ ३.२४.२४ ॥

କୌତୂହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବତାମାନେ ବିମାନରେ ଠିଆ ହେଲେ।

3.24.25

आविष्टं तेजसा रामं संग्रामशिरसि स्थितम्।
दृष्ट्वा सर्वाणि भूतानि भयाद् विव्यथिरे तदा ॥ ३.२४.२५ ॥

ଯୁଦ୍ଧର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ତେଜରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟରେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।

3.24.26

रूपमप्रतिमं तस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
बभूव रूपं क्रुद्धस्य रुद्रस्येव महात्मनः ॥ ३.२४.२६ ॥

ଅନାୟାସରେ କର୍ମ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କ ରୂପ ଅପ୍ରତିମ ହେଲା; ଯେପରି କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୂପ।

3.24.27

ततो गम्भीरनिर्ह्रादं घोरचर्मायुधध्वजम् ॥ ३.२४.२७ ॥

ତା'ପରେ ଗମ୍ଭୀର ଗର୍ଜନ ସହିତ, ଭୟଙ୍କର ଢାଲ-ଅସ୍ତ୍ର-ଧ୍ୱଜାଯୁକ୍ତ ସେନା।

3.24.28

अनीकं यातुधानानां समन्तात् प्रत्यपद्यत।
वीरालापान् विसृजतामन्योन्यमभिगच्छताम् ॥ ३.२४.२८ ॥

ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସେନା ଚାରିପଟରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ବୀରୋଚିତ ହୁଙ୍କାର ଦେଇ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଆସୁଥିଲେ।

3.24.29

चापानि विस्फारयतां जृम्भतां चाप्यभीक्ष्णशः।
विप्रघुष्टस्वनानां च दुन्दुभींश्चापि निघ्नताम् ॥ ३.२४.२९ ॥

ଧନୁ ଟାଣି, ବାରମ୍ବାର ହାଇ ଦେଇ, ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜି ଏବଂ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବଜାଇ।

3.24.30

तेषां सुतुमुलः शब्दः पूरयामास तद् वनम्।
तेन शब्देन वित्रस्ताः श्वापदा वनचारिणः ॥ ३.२४.३० ॥

ସେମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ସେହି ବନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲା; ସେହି ଶବ୍ଦରେ ବନରେ ବୁଲୁଥିବା ହିଂସ୍ର ପଶୁମାନେ ଭୀତ ହେଲେ।

3.24.31

दुद्रुवुर्यत्र निःशब्दं पृष्ठतो नावलोकयन्।
तच्चानीकं महावेगं रामं समनुवर्तत ॥ ३.२४.३१ ॥

ସେମାନେ ନୀରବରେ ପଳାଇଲେ, ପଛକୁ ନ ଚାହିଁ; ଓ ସେ ସେନା ମହାବେଗରେ ରାମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା।

3.24.32

धृतनानाप्रहरणं गम्भीरं सागरोपमम्।
रामोऽपि चारयंश्चक्षुः सर्वतो रणपण्डितः ॥ ३.२४.३२ ॥

ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ସାଗର ସଦୃଶ ଗମ୍ଭୀର ସେ ସେନା; ଓ ରଣପଣ୍ଡିତ ରାମ ମଧ୍ୟ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଘୁରାଇଲେ।

3.24.33

ददर्श खरसैन्यं तद् युद्धायाभिमुखो गतः।
वितत्य च धनुर्भीमं तूण्याश्चोद्धृत्य सायकान् ॥ ३.२४.३३ ॥

ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇ ସେ ଖରଙ୍କ ସେହି ସେନାକୁ ଦେଖିଲେ; ଓ ଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଟାଣି ତୂଣୀରରୁ ବାଣ ବାହାର କଲେ।

3.24.34

क्रोधमाहारयत् तीव्रं वधार्थं सर्वरक्षसाम्।
दुष्प्रेक्ष्यश्चाभवत् क्रुद्धो युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ॥ ३.२४.३४ ॥

ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ସେ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ଧାରଣ କଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି ସେ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ହେଲେ।

3.24.35

तं दृष्ट्वा तेजसाऽऽविष्टं प्राव्यथन् वनदेवताः।
तस्य रुष्टस्य रूपं तु रामस्य ददृशे तदा।
दक्षस्येव क्रतुं हन्तुमुद्यतस्य पिनाकिनः ॥ ३.२४.३५ ॥

ତେଜରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବନଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ; ସେତେବେଳେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାମଙ୍କ ରୂପ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ପିନାକଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ପରି ଦେଖାଗଲା।

3.24.36

तत्कार्मुकैराभरणै रथैश्च
तद्वर्मभिश्चाग्निसमानवर्णैः।
बभूव सैन्यं पिशिताशनानां
सूर्योदये नीलमिवाभ्रजालम् ॥ ३.२४.३६ ॥

ଧନୁ, ଅଳଙ୍କାର, ରଥ ଓ ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ କବଚରେ ସେ ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସେନା ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ନୀଳ ମେଘପୁଞ୍ଜ ପରି ହେଲା।