ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.24.1
आश्रमं प्रतियाते तु खरे खरपराक्रमे।
तानेवौत्पातिकान् रामः सह भ्रात्रा ददर्श ह ॥ ३.२४.१ ॥
ਖਰ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.24.2
तानुत्पातान् महाघोरान् रामो दृष्ट्वात्यमर्षणः।
प्रजानामहितान् दृष्ट्वा वाक्यं लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ३.२४.२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹਨ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਤਿਅੰਤ ਰੋਹਿਤ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.24.3
इमान् पश्य महाबाहो सर्वभूतापहारिणः।
समुत्थितान् महोत्पातान् संहर्तुं सर्वराक्षसान् ॥ ३.२४.३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵੇਖ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਵੱਡੇ ਅਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਸੂਚਕ ਹਨ।
3.24.4
अमी रुधिरधारास्तु विसृजन्ते खरस्वनाः।
व्योम्नि मेघा निवर्तन्ते परुषा गर्दभारुणाः ॥ ३.२४.४ ॥
ਵੇਖ, ਕਰਕਸ਼ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਇਹ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੋਤੇ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਕਠੋਰ ਬੱਦਲ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ।
3.24.5
सधूमाश्च शराः सर्वे मम युद्धाभिनन्दिताः।
रुक्मपृष्ठानि चापानि विचेष्टन्ते विचक्षण ॥ ३.२४.५ ॥
ਹੇ ਵਿਚਕਸ਼ਣ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹਨ; ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ।
3.24.6
यादृशा इह कूजन्ति पक्षिणो वनचारिणः।
अग्रतो नोऽभयं प्राप्तं संशयो जीवितस्य च ॥ ३.२४.६ ॥
ਇੱਥੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਪੰਛੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੂਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਅਭੈ ਤਾਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਕਾ ਹੈ।
3.24.7
सम्प्रहारस्तु सुमहान् भविष्यति न संशयः।
अयमाख्याति मे बाहुः स्फुरमाणो मुहुर्मुहुः ॥ ३.२४.७ ॥
ਯਕੀਨਨ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਇਹ ਬਾਂਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫੜਕ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ।
3.24.8
संनिकर्षे तु नः शूर जयं शत्रोः पराजयम्।
सुप्रभं च प्रसन्नं च तव वक्त्रं हि लक्ष्यते ॥ ३.२४.८ ॥
ਹੇ ਸੂਰਮਿਆ, ਨੇੜੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਵੇਗੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮੁੱਖ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।
3.24.9
उद्यतानां हि युद्धार्थं येषां भवति लक्ष्मण।
निष्प्रभं वदनं तेषां भवत्यायुः परिक्षयः ॥ ३.२४.९ ॥
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਸਤੇਜ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
3.24.10
रक्षसां नर्दतां घोरः श्रूयतेऽयं महाध्वनिः।
आहतानां च भेरीणां राक्षसैः क्रूरकर्मभिः ॥ ३.२४.१० ॥
ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਗਰਜਣ ਦੀ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਜਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਭੇਰੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
3.24.11
अनागतविधानं तु कर्तव्यं शुभमिच्छता।
आपदं शङ्कमानेन पुरुषेण विपश्चिता ॥ ३.२४.११ ॥
ਸ਼ੁਭ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਿਪਤਾ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਆਣੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.24.12
तस्माद् गृहीत्वा वैदेहीं शरपाणिर्धनुर्धरः।
गुहामाश्रय शैलस्य दुर्गां पादपसंकुलाम् ॥ ३.२४.१२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਔਖੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈ।
3.24.13
प्रतिकूलितुमिच्छामि न हि वाक्यमिदं त्वया।
शापितो मम पादाभ्यां गम्यतां वत्स मा चिरम् ॥ ३.२४.१३ ॥
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਹੁੰ, ਪੁੱਤਰ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ, ਜਾ।
3.24.14
त्वं हि शूरश्च बलवान् हन्या एतान् न संशयः।
स्वयं निहन्तुमिच्छामि सर्वानेव निशाचरान् ॥ ३.२४.१४ ॥
ਤੂੰ ਸੂਰਮਾ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੈਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
3.24.15
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणः सह सीतया।
शरानादाय चापं च गुहां दुर्गां समाश्रयत् ॥ ३.२४.१५ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੀਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੁਰਗਮ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.24.16
तस्मिन् प्रविष्टे तु गुहां लक्ष्मणे सह सीतया।
हन्त निर्युक्तमित्युक्त्वा रामः कवचमाविशत् ॥ ३.२४.१६ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੜਿਆ ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ 'ਚੰਗਾ, ਤਿਆਰ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਕਵਚ ਪਾ ਲਿਆ।
3.24.17
स तेनाग्निनिकाशेन कवचेन विभूषितः।
बभूव रामस्तिमिरे महानग्निरिवोत्थितः ॥ ३.२४.१७ ॥
ਉਸ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਕਵਚ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰਾਮ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਾਪਿਆ।
3.24.18
स चापमुद्यम्य महच्छरानादाय वीर्यवान्।
सम्बभूवास्थितस्तत्र ज्यास्वनैः पूरयन् दिशः ॥ ३.२४.१८ ॥
ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ।
3.24.19
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः।
समेयुश्च महात्मानो युद्धदर्शनकांक्षया ॥ ३.२४.१९ ॥
ਤਦ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਮਹਾਤਮਾ ਯੁੱਧ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ।
3.24.20
ऋषयश्च महात्मानो लोके ब्रह्मर्षिसत्तमाः।
समेत्य चोचुः सहितास्तेऽन्योन्यं पुण्यकर्मणः ॥ ३.२४.२० ॥
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਪੁੰਨ ਕਰਮੀ ਉਹ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬੋਲੇ।
3.24.21
स्वस्ति गोब्राह्मणानां च लोकानां चेति संस्थिताः।
जयतां राघवो युद्धे पौलस्त्यान् रजनीचरान् ॥ ३.२४.२१ ॥
ਗਊਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਪੌਲਸਤਿਆ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ।
3.24.22
चक्रहस्तो यथा युद्धे सर्वानसुरपुंगवान्।
एवमुक्त्वा पुनः प्रोचुरालोक्य च परस्परम् ॥ ३.२४.२२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ (ਇਹ ਵੀ ਜਿੱਤੇ) ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਫਿਰ ਬੋਲੇ।
3.24.23
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
एकश्च रामो धर्मात्मा कथं युद्धं भविष्यति ॥ ३.२४.२३ ॥
ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ; ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਇਕੱਲੇ ਹਨ — ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?
3.24.24
जातकौतूहलास्तस्थुर्विमानस्थाश्च देवताः ॥ ३.२४.२४ ॥
ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
3.24.25
आविष्टं तेजसा रामं संग्रामशिरसि स्थितम्।
दृष्ट्वा सर्वाणि भूतानि भयाद् विव्यथिरे तदा ॥ ३.२४.२५ ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤਦ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
3.24.26
रूपमप्रतिमं तस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
बभूव रूपं क्रुद्धस्य रुद्रस्येव महात्मनः ॥ ३.२४.२६ ॥
ਸਹਿਜੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਹਾਤਮਾ ਰੁਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇ।
3.24.27
ततो गम्भीरनिर्ह्रादं घोरचर्मायुधध्वजम् ॥ ३.२४.२७ ॥
ਫਿਰ ਗੰਭੀਰ ਗਰਜਣ ਨਾਲ, ਭਿਆਨਕ ਢਾਲਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਫ਼ੌਜ।
3.24.28
अनीकं यातुधानानां समन्तात् प्रत्यपद्यत।
वीरालापान् विसृजतामन्योन्यमभिगच्छताम् ॥ ३.२४.२८ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਵੀਰਤਾ ਭਰੀਆਂ ਲਲਕਾਰਾਂ ਮਾਰਦੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵਧਦੇ।
3.24.29
चापानि विस्फारयतां जृम्भतां चाप्यभीक्ष्णशः।
विप्रघुष्टस्वनानां च दुन्दुभींश्चापि निघ्नताम् ॥ ३.२४.२९ ॥
ਕਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੰਭਾਈ ਲੈਂਦੇ, ਉੱਚੀ ਗਰਜ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਵਜਾਉਂਦੇ।
3.24.30
तेषां सुतुमुलः शब्दः पूरयामास तद् वनम्।
तेन शब्देन वित्रस्ताः श्वापदा वनचारिणः ॥ ३.२४.३० ॥
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਰੌਲਾ ਉਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਭਰ ਗਿਆ; ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਿੰਸਕ ਜਾਨਵਰ ਡਰ ਗਏ।
3.24.31
दुद्रुवुर्यत्र निःशब्दं पृष्ठतो नावलोकयन्।
तच्चानीकं महावेगं रामं समनुवर्तत ॥ ३.२४.३१ ॥
ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਭੱਜੇ, ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ; ਅਤੇ ਉਹ ਸੈਨਾ ਬੜੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧੀ।
3.24.32
धृतनानाप्रहरणं गम्भीरं सागरोपमम्।
रामोऽपि चारयंश्चक्षुः सर्वतो रणपण्डितः ॥ ३.२४.३२ ॥
ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਉਹ ਸੈਨਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਰਣ-ਨਿਪੁਣ ਰਾਮ ਵੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
3.24.33
ददर्श खरसैन्यं तद् युद्धायाभिमुखो गतः।
वितत्य च धनुर्भीमं तूण्याश्चोद्धृत्य सायकान् ॥ ३.२४.३३ ॥
ਯੁੱਧ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਰ ਦੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਵੇਖੀ; ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣ ਕੇ ਤਰਕਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਣ ਕੱਢੇ।
3.24.34
क्रोधमाहारयत् तीव्रं वधार्थं सर्वरक्षसाम्।
दुष्प्रेक्ष्यश्चाभवत् क्रुद्धो युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ॥ ३.२४.३४ ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਬਰ ਗੁੱਸਾ ਧਾਰਿਆ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਯੁਗਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਬਲਦੇ ਉਹ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਨਾ ਰਹੇ।
3.24.35
तं दृष्ट्वा तेजसाऽऽविष्टं प्राव्यथन् वनदेवताः।
तस्य रुष्टस्य रूपं तु रामस्य ददृशे तदा।
दक्षस्येव क्रतुं हन्तुमुद्यतस्य पिनाकिनः ॥ ३.२४.३५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਬਨ-ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ; ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਦਕਸ਼ ਦਾ ਯਗ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਵਰਗਾ ਦਿਸਿਆ।
3.24.36
तत्कार्मुकैराभरणै रथैश्च
तद्वर्मभिश्चाग्निसमानवर्णैः।
बभूव सैन्यं पिशिताशनानां
सूर्योदये नीलमिवाभ्रजालम् ॥ ३.२४.३६ ॥
ਧਨੁਸ਼ਾਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕਵਚਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ।