వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.24.1
आश्रमं प्रतियाते तु खरे खरपराक्रमे।
तानेवौत्पातिकान् रामः सह भ्रात्रा ददर्श ह ॥ ३.२४.१ ॥
ఖరుడు తన పరాక్రమంతో ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్ళగా, రాముడు తన సోదరునితో కలిసి ఆ అపశకునాలను చూశాడు.
3.24.2
तानुत्पातान् महाघोरान् रामो दृष्ट्वात्यमर्षणः।
प्रजानामहितान् दृष्ट्वा वाक्यं लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ३.२४.२ ॥
ఆ భయంకరమైన అపశకునాలను చూసి, అవి ప్రజలకు హానికరమని గ్రహించి, అత్యంత ఆగ్రహించిన రాముడు లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నాడు.
3.24.3
इमान् पश्य महाबाहो सर्वभूतापहारिणः।
समुत्थितान् महोत्पातान् संहर्तुं सर्वराक्षसान् ॥ ३.२४.३ ॥
ఓ మహాబాహూ, చూడు, సమస్త ప్రాణులను నాశనం చేసే ఈ గొప్ప అపశకునాలు లేచాయి; అవి రాక్షసులందరినీ సంహరించబోతున్నాయి.
3.24.4
अमी रुधिरधारास्तु विसृजन्ते खरस्वनाः।
व्योम्नि मेघा निवर्तन्ते परुषा गर्दभारुणाः ॥ ३.२४.४ ॥
ఇవిగో, కఠినమైన ధ్వని చేసే ఇవి రక్తధారలను కురిపిస్తున్నాయి; ఆకాశంలో గాడిదలా ఎర్రగా ఉన్న కఠిన మేఘాలు వెనుతిరుగుతున్నాయి.
3.24.5
सधूमाश्च शराः सर्वे मम युद्धाभिनन्दिताः।
रुक्मपृष्ठानि चापानि विचेष्टन्ते विचक्षण ॥ ३.२४.५ ॥
ఓ వివేకీ, నా బాణాలన్నీ పొగతో కప్పబడి, యుద్ధానికి సంతోషించి ఉన్నాయి; బంగారు వెన్నుల విల్లులు వణుకుతున్నాయి.
3.24.6
यादृशा इह कूजन्ति पक्षिणो वनचारिणः।
अग्रतो नोऽभयं प्राप्तं संशयो जीवितस्य च ॥ ३.२४.६ ॥
ఇక్కడ అడవిలో తిరిగే పక్షులు ఎలా అరుస్తున్నాయో చూస్తే, మనకు ముందు అభయం లభించినట్లే కనిపిస్తున్నా, ప్రాణానికే సందేహం ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.
3.24.7
सम्प्रहारस्तु सुमहान् भविष्यति न संशयः।
अयमाख्याति मे बाहुः स्फुरमाणो मुहुर्मुहुः ॥ ३.२४.७ ॥
నిశ్చయంగా ఒక గొప్ప యుద్ధం జరుగుతుంది; ఇందులో సందేహం లేదు. నా ఈ బాహువు మళ్లీ మళ్లీ అదురుతూ నాకు దీనిని తెలియజేస్తోంది.
3.24.8
संनिकर्षे तु नः शूर जयं शत्रोः पराजयम्।
सुप्रभं च प्रसन्नं च तव वक्त्रं हि लक्ष्यते ॥ ३.२४.८ ॥
ఓ శూరుడా, సమీపంలోని యుద్ధంలో మనకు విజయం, శత్రువుకు ఓటమి కలుగుతుంది; నీ ముఖం అత్యంత తేజస్సుతో, ప్రసన్నంగా కనిపిస్తోంది.
3.24.9
उद्यतानां हि युद्धार्थं येषां भवति लक्ष्मण।
निष्प्रभं वदनं तेषां भवत्यायुः परिक्षयः ॥ ३.२४.९ ॥
లక్ష్మణా, యుద్ధానికి సిద్ధమైన వారిలో ఎవరి ముఖం కాంతి కోల్పోతుందో, వారి ఆయుస్సు క్షీణిస్తుంది.
3.24.10
रक्षसां नर्दतां घोरः श्रूयतेऽयं महाध्वनिः।
आहतानां च भेरीणां राक्षसैः क्रूरकर्मभिः ॥ ३.२४.१० ॥
క్రూరకర్మలు చేసే రాక్షసుల గర్జనల భయంకరమైన మహాధ్వని వినిపిస్తోంది; రాక్షసులు కొట్టే భేరుల ధ్వని కూడా వినిపిస్తోంది.
3.24.11
अनागतविधानं तु कर्तव्यं शुभमिच्छता।
आपदं शङ्कमानेन पुरुषेण विपश्चिता ॥ ३.२४.११ ॥
శుభాన్ని కోరుకునే, ఆపదను శంకించే వివేకవంతుడైన మనిషి, రాబోయేదానికి ముందుగానే ఏర్పాట్లు చేయాలి.
3.24.12
तस्माद् गृहीत्वा वैदेहीं शरपाणिर्धनुर्धरः।
गुहामाश्रय शैलस्य दुर्गां पादपसंकुलाम् ॥ ३.२४.१२ ॥
కాబట్టి వైదేహిని తీసుకుని, చేతిలో బాణం, ధనుస్సు ధరించి, పర్వతంలో చెట్లతో నిండిన దుర్గమమైన గుహలో ఆశ్రయం పొందు.
3.24.13
प्रतिकूलितुमिच्छामि न हि वाक्यमिदं त्वया।
शापितो मम पादाभ्यां गम्यतां वत्स मा चिरम् ॥ ३.२४.१३ ॥
నీ ఈ మాటను నేను ఎదిరించాలనుకోవడం లేదు. నా పాదాల మీద ఒట్టు, వత్సా, ఆలస్యం చేయక వెళ్ళు.
3.24.14
त्वं हि शूरश्च बलवान् हन्या एतान् न संशयः।
स्वयं निहन्तुमिच्छामि सर्वानेव निशाचरान् ॥ ३.२४.१४ ॥
నీవు శూరుడవు, బలవంతుడవు; వీరిని నిస్సందేహంగా చంపగలవు. అయితే ఈ రాక్షసులందరినీ నేనే స్వయంగా చంపాలనుకుంటున్నాను.
3.24.15
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणः सह सीतया।
शरानादाय चापं च गुहां दुर्गां समाश्रयत् ॥ ३.२४.१५ ॥
రాముడు ఇలా చెప్పగా, లక్ష్మణుడు బాణాలను, విల్లును తీసుకుని సీతతో కలిసి ఆ దుర్గమమైన గుహను ఆశ్రయించాడు.
3.24.16
तस्मिन् प्रविष्टे तु गुहां लक्ष्मणे सह सीतया।
हन्त निर्युक्तमित्युक्त्वा रामः कवचमाविशत् ॥ ३.२४.१६ ॥
లక్ష్మణుడు సీతతో ఆ గుహలో ప్రవేశించిన తర్వాత, రాముడు 'సరే, సిద్ధమైంది' అని పలికి కవచాన్ని ధరించాడు.
3.24.17
स तेनाग्निनिकाशेन कवचेन विभूषितः।
बभूव रामस्तिमिरे महानग्निरिवोत्थितः ॥ ३.२४.१७ ॥
ఆ అగ్నితుల్యమైన కవచంతో అలంకరించబడిన రాముడు, చీకటిలో లేచిన గొప్ప అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
3.24.18
स चापमुद्यम्य महच्छरानादाय वीर्यवान्।
सम्बभूवास्थितस्तत्र ज्यास्वनैः पूरयन् दिशः ॥ ३.२४.१८ ॥
ఆ పరాక్రమశాలి రాముడు మహా ధనుస్సును ఎత్తి, బాణాలను తీసుకుని అక్కడ నిలిచాడు; అతని విల్లు నారి ధ్వనితో దిక్కులు నిండిపోయాయి.
3.24.19
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः।
समेयुश्च महात्मानो युद्धदर्शनकांक्षया ॥ ३.२४.१९ ॥
అప్పుడు దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులు కలిసి వచ్చారు; మహాత్ములు యుద్ధాన్ని చూడాలనే కోరికతో సమావేశమయ్యారు.
3.24.20
ऋषयश्च महात्मानो लोके ब्रह्मर्षिसत्तमाः।
समेत्य चोचुः सहितास्तेऽन्योन्यं पुण्यकर्मणः ॥ ३.२४.२० ॥
లోకంలోని మహాత్మ ఋషులు, శ్రేష్ఠ బ్రహ్మర్షులు కలిసి వచ్చారు; పుణ్యకర్ములైన వారు కలిసి ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకున్నారు.
3.24.21
स्वस्ति गोब्राह्मणानां च लोकानां चेति संस्थिताः।
जयतां राघवो युद्धे पौलस्त्यान् रजनीचरान् ॥ ३.२४.२१ ॥
ఆవులకు, బ్రాహ్మణులకు, లోకాలకు క్షేమం కలగుగాక అని పలుకుతూ వారు నిలిచారు; యుద్ధంలో రాఘవుడు పౌలస్త్య రాక్షసులను జయించుగాక.
3.24.22
चक्रहस्तो यथा युद्धे सर्वानसुरपुंगवान्।
एवमुक्त्वा पुनः प्रोचुरालोक्य च परस्परम् ॥ ३.२४.२२ ॥
యుద్ధంలో చక్రహస్తుడు అన్ని శ్రేష్ఠ అసురులను జయించినట్లు (ఇతడూ జయించుగాక) అని పలికి, వారు ఒకరినొకరు చూసుకుంటూ మళ్లీ మాట్లాడారు.
3.24.23
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
एकश्च रामो धर्मात्मा कथं युद्धं भविष्यति ॥ ३.२४.२३ ॥
భయంకర కర్మలు చేసే పదునాలుగు వేల రాక్షసులు ఉన్నారు; ధర్మాత్ముడైన రాముడు ఒక్కడే — యుద్ధం ఎలా జరుగుతుంది?
3.24.24
जातकौतूहलास्तस्थुर्विमानस्थाश्च देवताः ॥ ३.२४.२४ ॥
కుతూహలంతో నిండిన దేవతలు విమానాలలో నిలిచి ఉన్నారు.
3.24.25
आविष्टं तेजसा रामं संग्रामशिरसि स्थितम्।
दृष्ट्वा सर्वाणि भूतानि भयाद् विव्यथिरे तदा ॥ ३.२४.२५ ॥
యుద్ధ శిరస్సులో తేజస్సుతో నిండి నిలిచిన రాముణ్ణి చూసి, అప్పుడు సమస్త ప్రాణులు భయంతో వ్యథ చెందాయి.
3.24.26
रूपमप्रतिमं तस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
बभूव रूपं क्रुद्धस्य रुद्रस्येव महात्मनः ॥ ३.२४.२६ ॥
అనాయాసంగా కర్మలు చేసే రాముని రూపం సాటిలేనిదిగా మారింది; కోపించిన మహాత్ముడైన రుద్రుని రూపంలా.
3.24.27
ततो गम्भीरनिर्ह्रादं घोरचर्मायुधध्वजम् ॥ ३.२४.२७ ॥
అప్పుడు గంభీరమైన గర్జనతో, భయంకరమైన డాళ్లు, ఆయుధాలు, ధ్వజాలతో కూడిన సైన్యం.
3.24.28
अनीकं यातुधानानां समन्तात् प्रत्यपद्यत।
वीरालापान् विसृजतामन्योन्यमभिगच्छताम् ॥ ३.२४.२८ ॥
రాక్షసుల సేన నలువైపుల నుండీ కనిపించింది; వీరోచిత ఆహ్వానాలు పలుకుతూ ఒకరినొకరు సమీపిస్తూ.
3.24.29
चापानि विस्फारयतां जृम्भतां चाप्यभीक्ष्णशः।
विप्रघुष्टस्वनानां च दुन्दुभींश्चापि निघ्नताम् ॥ ३.२४.२९ ॥
విల్లులను సాగదీస్తూ, పదే పదే ఆవులిస్తూ, ఉరుముల్లా అరుస్తూ, దుందుభులను మోగిస్తూ.
3.24.30
तेषां सुतुमुलः शब्दः पूरयामास तद् वनम्।
तेन शब्देन वित्रस्ताः श्वापदा वनचारिणः ॥ ३.२४.३० ॥
వారి భయంకరమైన కోలాహలం ఆ అడవిని నింపింది; ఆ శబ్దానికి అడవిలో తిరిగే క్రూరమృగాలు భయపడ్డాయి.
3.24.31
दुद्रुवुर्यत्र निःशब्दं पृष्ठतो नावलोकयन्।
तच्चानीकं महावेगं रामं समनुवर्तत ॥ ३.२४.३१ ॥
వారు నిశ్శబ్దంగా పరుగెత్తారు, వెనక్కి చూడకుండా; ఆ సేన మహా వేగంతో రాముని వైపు ముందుకు సాగింది.
3.24.32
धृतनानाप्रहरणं गम्भीरं सागरोपमम्।
रामोऽपि चारयंश्चक्षुः सर्वतो रणपण्डितः ॥ ३.२४.३२ ॥
అనేక రకాల ఆయుధాలు ధరించిన, సముద్రంతో సమానమైన గంభీరమైన ఆ సేన; యుద్ధ నిపుణుడైన రాముడు కూడా తన చూపును అన్ని వైపులా పంపాడు.
3.24.33
ददर्श खरसैन्यं तद् युद्धायाभिमुखो गतः।
वितत्य च धनुर्भीमं तूण्याश्चोद्धृत्य सायकान् ॥ ३.२४.३३ ॥
యుద్ధానికి ఎదురుగా వెళ్ళి ఆయన ఆ ఖర సేనను చూశాడు; భయంకరమైన విల్లును సారించి, అంబులపొది నుండి బాణాలు తీశాడు.
3.24.34
क्रोधमाहारयत् तीव्रं वधार्थं सर्वरक्षसाम्।
दुष्प्रेक्ष्यश्चाभवत् क्रुद्धो युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ॥ ३.२४.३४ ॥
రాక్షసులందరినీ వధించడం కోసం ఆయన తీవ్రమైన కోపాన్ని రేపుకున్నాడు; కోపంతో యుగాంతాగ్నిలా మండుతూ చూడటానికే భయంకరుడయ్యాడు.
3.24.35
तं दृष्ट्वा तेजसाऽऽविष्टं प्राव्यथन् वनदेवताः।
तस्य रुष्टस्य रूपं तु रामस्य ददृशे तदा।
दक्षस्येव क्रतुं हन्तुमुद्यतस्य पिनाकिनः ॥ ३.२४.३५ ॥
ఆయన తేజస్సుతో నిండి ఉండటం చూసి వనదేవతలు భయపడ్డారు; అప్పుడు కోపంతో ఉన్న రాముని రూపం దక్షుని యాగాన్ని నాశనం చేయ సిద్ధమైన పినాకధారి శివుని వలె కనిపించింది.
3.24.36
तत्कार्मुकैराभरणै रथैश्च
तद्वर्मभिश्चाग्निसमानवर्णैः।
बभूव सैन्यं पिशिताशनानां
सूर्योदये नीलमिवाभ्रजालम् ॥ ३.२४.३६ ॥
విల్లులు, ఆభరణాలు, రథాలు, అగ్ని వర్ణపు కవచాలతో ఆ మాంసభక్షక రాక్షససేన సూర్యోదయంలో నీలమేఘసమూహంలా కనిపించింది.