Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.25.1
अवष्टब्धधनुं रामं क्रुद्धं तं रिपुघातिनम्।
ददर्शाश्रममागम्य खरः सह पुरःसरैः ॥ ३.२५.१ ॥
Khara, llegando al ermitaño con sus precursores, vio a Rāma, con el arco firmemente sujeto, airado, matador de enemigos.
3.25.2
तं दृष्ट्वा सगुणं चापमुद्यम्य खरनिःस्वनम्।
रामस्याभिमुखं सूतं चोद्यतामित्यचोदयत् ॥ ३.२५.२ ॥
Al ver a Rāma, levantando el arco con la cuerda tensada y con el estruendo de Khara, Khara ordenó al cochero: "Conduce el carro hacia Rāma."
3.25.3
स खरस्याज्ञया सूतस्तुरगान् समचोदयत्।
यत्र रामो महाबाहुरेको धुन्वन् धनुः स्थितः ॥ ३.२५.३ ॥
Por orden de Khara el cochero impulsó los caballos a toda velocidad hasta donde Rāma, el de grandes brazos, estaba solo, sacudiendo su arco.
3.25.4
तं तु निष्पतितं दृष्ट्वा सर्वतो रजनीचराः।
मुञ्चमाना महानादं सचिवाः पर्यवारयन् ॥ ३.२५.४ ॥
Al verlo avanzar, los rajanīcaras (rākṣasas), rugiendo fuertemente por todos lados, sus ministros lo rodearon.
3.25.5
स तेषां यातुधानानां मध्ये रथगतः खरः।
बभूव मध्ये ताराणां लोहिताङ्ग इवोदितः ॥ ३.२५.५ ॥
Khara, sentado en su carro entre aquellos yātudhānas, apareció como el rojo Marte alzándose entre las estrellas.
3.25.6
ततः शरसहस्रेण राममप्रतिमौजसम्।
अर्दयित्वा महानादं ननाद समरे खरः ॥ ३.२५.६ ॥
Entonces Khara, hiriendo a Rāma de fuerza incomparable con mil flechas, lanzó un gran rugido en la batalla.
3.25.7
ततस्तं भीमधन्वानं क्रुद्धाः सर्वे निशाचराः।
रामं नानाविधैः शस्त्रैरभ्यवर्षन्त दुर्जयम् ॥ ३.२५.७ ॥
Entonces todos los nocturnos, encolerizados, llovieron armas de muchas clases sobre Rāma, el terrible arquero, el invencible.
3.25.8
मुद्गरैरायसैः शूलैः प्रासैः खड्गैः परश्वधैः।
राक्षसाः समरे शूरं निजघ्नू रोषतत्पराः ॥ ३.२५.८ ॥
Con mazas de hierro, lanzas, jabalinas, espadas y hachas, los rākṣasas, obsesionados por la ira, golpearon en la batalla al valiente.
3.25.9
ते बलाहकसंकाशा महाकाया महाबलाः।
अभ्यधावन्त काकुत्स्थं रथैर्वाजिभिरेव च ॥ ३.२५.९ ॥
Ellos, oscuros como nubes de tormenta, de cuerpo enorme y muy fuertes, se lanzaron contra Rāma de la estirpe Kakutstha con carros y caballos.
3.25.10
गजैः पर्वतकूटाभै रामं युद्धे जिघांसवः।
ते रामे शरवर्षाणि व्यसृजन् रक्षसां गणाः ॥ ३.२५.१० ॥
Montados en elefantes semejantes a picos de montaña, los grupos de rākṣasas, deseosos de matar a Rāma en la batalla, desataron lluvias de flechas sobre él.
3.25.11
शैलेन्द्रमिव धाराभिर्वर्षमाणा महाघनाः।
सर्वैः परिवृतो रामो राक्षसैः क्रूरदर्शनैः ॥ ३.२५.११ ॥
Como grandes nubes vierten torrentes sobre el rey de las montañas, así Rāma fue rodeado por todos los rākṣasas de aspecto cruel.
3.25.12
तिथिष्विव महादेवो वृतः पारिषदां गणैः।
तानि मुक्तानि शस्त्राणि यातुधानैः स राघवः ॥ ३.२५.१२ ॥
Como en los días lunares el gran dios está rodeado de huestes de sus acompañantes, así el Rāghava permanecía entre aquellas armas lanzadas por los rākṣasas.
3.25.13
प्रतिजग्राह विशिखैर्नद्योघानिव सागरः।
स तैः प्रहरणैर्घोरैर्भिन्नगात्रो न विव्यथे ॥ ३.२५.१३ ॥
Como el océano recibe las crecidas de los ríos, así él recibió las flechas; aunque su cuerpo fue atravesado por aquellas terribles armas, no se afligió.
3.25.14
रामः प्रदीप्तैर्बहुभिर्वज्रैरिव महाचलः।
स विद्धः क्षतजादिग्धः सर्वगात्रेषु राघवः ॥ ३.२५.१४ ॥
Como una gran montaña alcanzada por muchos rayos ardientes, Rāma quedó atravesado, cubierto de sangre en todos sus miembros.
3.25.15
बभूव रामः संध्याभ्रैर्दिवाकर इवावृतः।
विषेदुर्देवगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः ॥ ३.२५.१५ ॥
Rāma quedó como el sol cubierto por nubes del crepúsculo; los dioses, gandharvas, siddhas y grandes sabios se afligieron.
3.25.16
एकं सहस्रैर्बहुभिस्तदा दृष्ट्वा समावृतम्।
ततो रामस्तु संक्रुद्धो मण्डलीकृतकार्मुकः ॥ ३.२५.१६ ॥
Al ver a uno solo rodeado por muchos miles, Rāma, enfurecido, tensó su arco formando un círculo.
3.25.17
ससर्ज निशितान् बाणान् शतशोऽथ सहस्रशः।
दुरावारान् दुर्विषहान् कालपाशोपमान् रणे ॥ ३.२५.१७ ॥
Entonces lanzó flechas afiladas por centenares y por miles, irresistibles, insoportables, semejantes al lazo de la Muerte en la batalla.
3.25.18
मुमोच लीलया कङ्कपत्रान् काञ्चनभूषणान्।
ते शराः शत्रुसैन्येषु मुक्ता रामेण लीलया ॥ ३.२५.१८ ॥
Rāma lanzó con facilidad flechas de plumas de garza adornadas con oro; aquellas flechas, disparadas sin esfuerzo por Rāma, cayeron sobre el ejército enemigo.
3.25.19
आददू रक्षसां प्राणान् पाशाः कालकृता इव।
भित्त्वा राक्षसदेहांस्तांस्ते शरा रुधिराप्लुताः ॥ ३.२५.१९ ॥
Como lazos tendidos por la Muerte, arrebataron las vidas de los rakṣasas; atravesando aquellos cuerpos de rakṣasas, las flechas quedaron empapadas en sangre.
3.25.20
अन्तरिक्षगता रेजुर्दीप्ताग्निसमतेजसः।
असंख्येयास्तु रामस्य सायकाश्चापमण्डलात् ॥ ३.२५.२० ॥
Las flechas que se movían por el cielo brillaron con el resplandor del fuego ardiente; y de la circunferencia de su arco salieron innumerables flechas de Rāma.
3.25.21
विनिष्पेतुरतीवोग्रा रक्षःप्राणापहारिणः।
तैर्धनूंषि ध्वजाग्राणि चर्माणि कवचानि च ॥ ३.२५.२१ ॥
Flechas sumamente feroces, que arrebataban la vida a los rakṣasas, se precipitaron; con ellas se destrozaron arcos, puntas de estandartes, escudos y armaduras.
3.25.22
बाहून् सहस्ताभरणानूरून् करिकरोपमान्।
चिच्छेद रामः समरे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.२५.२२ ॥
En la batalla Rāma cortó brazos con manos y adornos, y muslos semejantes a trompas de elefante, por centenares y luego por millares.
3.25.23
हयान् काञ्चनसंनाहान् रथयुक्तान् ससारथीन्।
गजांश्च सगजारोहान् सहयान् सादिनस्तदा ॥ ३.२५.२३ ॥
Caballos con arneses dorados, uncidos a carros con sus aurigas; elefantes con sus jinetes; y jinetes con sus caballos: todos entonces fueron derribados.
3.25.24
चिच्छिदुर्बिभिदुश्चैव रामबाणा गुणच्युताः।
पदातीन् समरे हत्वा ह्यनयद् यमसादनम् ॥ ३.२५.२४ ॥
Las flechas de Rāma, lanzadas desde la cuerda, cortaron y atravesaron; habiendo matado a los soldados de a pie en la batalla, los llevaron a la morada de Yama.
3.25.25
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः।
भीममार्तस्वरं चक्रुश्छिद्यमाना निशाचराः ॥ ३.२५.२५ ॥
Entonces los moradores de la noche, cortados por flechas nālīka y nārāca, de puntas afiladas y dentadas, lanzaron un terrible grito de angustia.
3.25.26
तत्सैन्यं विविधैर्बाणैरर्दितं मर्मभेदिभिः।
न रामेण सुखं लेभे शुष्कं वनमिवाग्निना ॥ ३.२५.२६ ॥
Aquel ejército, atormentado por las diversas flechas de Rāma que perforan los puntos vitales, no halló alivio ante Rāma, como un bosque seco no lo halla frente al fuego.
3.25.27
केचिद् भीमबलाः शूराः प्रासान् शूलान् परश्वधान्।
चिक्षिपुः परमक्रुद्धा रामाय रजनीचराः ॥ ३.२५.२७ ॥
Algunos moradores de la noche, héroes de terrible fuerza, en el colmo de la furia, arrojaron lanzas, picas y hachas de batalla contra Rāma.
3.25.28
तेषां बाणैर्महाबाहुः शस्त्राण्यावार्य वीर्यवान्।
जहार समरे प्राणांश्चिच्छेद च शिरोधरान् ॥ ३.२५.२८ ॥
El de grandes brazos y valiente Rāma, desviando sus armas con sus flechas, les quitó la vida en la batalla y les cortó el cuello.
3.25.29
ते छिन्नशिरसः पेतुश्छिन्नचर्मशरासनाः।
सुपर्णवातविक्षिप्ता जगत्यां पादपा यथा ॥ ३.२५.२९ ॥
Con las cabezas cortadas y los escudos y arcos rotos, cayeron a la tierra como árboles arrancados por el viento de las alas de Garuḍa.
3.25.30
अवशिष्टाश्च ये तत्र विषण्णास्ते निशाचराः।
खरमेवाभ्यधावन्त शरणार्थं शराहताः ॥ ३.२५.३० ॥
Los moradores de la noche que quedaban allí, abatidos y heridos por flechas, corrieron directamente hacia Khara buscando refugio.
3.25.31
तान् सर्वान् धनुरादाय समाश्वास्य च दूषणः।
अभ्यधावत् सुसंक्रुद्धः क्रुद्धं क्रुद्ध इवान्तकः ॥ ३.२५.३१ ॥
Dūṣaṇa, tomando su arco y reanimando a todos, se lanzó furiosamente, como Antaka (Yama) airado contra los airados.
3.25.32
निवृत्तास्तु पुनः सर्वे दूषणाश्रयनिर्भयाः।
राममेवाभ्यधावन्त सालतालशिलायुधाः ॥ ३.२५.३२ ॥
Pero todos ellos, volviendo de nuevo, sin temor bajo la protección de Dūṣaṇa, se lanzaron contra Rāma, armados con árboles sāla y palmeras y piedras.
3.25.33
शूलमुद्गरहस्ताश्च पाशहस्ता महाबलाः।
सृजन्तः शरवर्षाणि शस्त्रवर्षाणि संयुगे ॥ ३.२५.३३ ॥
Con lanzas y mazas en las manos y lazos, los rākṣasas de gran fuerza descargaban lluvias de flechas y lluvias de armas en el combate.
3.25.34
द्रुमवर्षाणि मुञ्चन्तः शिलावर्षाणि राक्षसाः।
तद् बभूवाद्भुतं युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ३.२५.३४ ॥
Lanzando lluvias de árboles y lluvias de piedras, los rākṣasas hicieron aquel combate maravilloso, tumultuoso y espeluznante.
3.25.35
रामस्यास्य महाघोरं पुनस्तेषां च रक्षसाम्।
ते समन्तादभिक्रुद्धा राघवं पुनरार्दयन् ॥ ३.२५.३५ ॥
De nuevo comenzó el terrible combate de Rāma con aquellos rākṣasas. Furiosos por todos lados, volvieron a acosar a Rāghava.
3.25.36
ततः सर्वा दिशो दृष्ट्वा प्रदिशश्च समावृताः।
राक्षसैः सर्वतः प्राप्तैः शरवर्षाभिरावृतः ॥ ३.२५.३६ ॥
Entonces, viendo todas las direcciones y las direcciones intermedias cubiertas por los rākṣasas que habían llegado desde todas partes, Rāma quedó envuelto en una lluvia de flechas.
3.25.37
स कृत्वा भैरवं नादमस्त्रं परमभास्वरम्।
समयोजयद् गान्धर्वं राक्षसेषु महाबलः ॥ ३.२५.३७ ॥
Tras lanzar un rugido terrible, el de gran fuerza dirigió contra los rākṣasas el arma gāndharva, la más resplandeciente.
3.25.38
ततः शरसहस्राणि निर्ययुश्चापमण्डलात्।
सर्वा दश दिशो बाणैरापूर्यन्त समागतैः ॥ ३.२५.३८ ॥
Entonces miles de flechas salieron del círculo del arco, y las diez direcciones quedaron llenas de las flechas que acudieron.
3.25.39
नाददानं शरान् घोरान् विमुञ्चन्तं शरोत्तमान्।
विकर्षमाणं पश्यन्ति राक्षसास्ते शरार्दिताः ॥ ३.२५.३९ ॥
Los rākṣasas, atormentados por las flechas, lo ven soltar excelentes flechas y tensar el arco sin tomar siquiera flechas terribles.
3.25.40
शरान्धकारमाकाशमावृणोत् सदिवाकरम्।
बभूवावस्थितो रामः प्रक्षिपन्निव तान् शरान् ॥ ३.२५.४० ॥
Una oscuridad de flechas cubrió el cielo junto con el sol, y Rāma quedó de pie allí como si lanzara aquellas flechas.
3.25.41
युगपत्पतमानैश्च युगपच्च हतैर्भृशम्।
युगपत्पतितैश्चैव विकीर्णा वसुधाभवत् ॥ ३.२५.४१ ॥
La tierra quedó sembrada de los que caían a la vez, eran muertos a la vez y yacían caídos a la vez.
3.25.42
निहताः पतिताः क्षीणाश्छिन्ना भिन्ना विदारिताः।
तत्र तत्र स्म दृश्यन्ते राक्षसास्ते सहस्रशः ॥ ३.२५.४२ ॥
Los rākṣasas, muertos, caídos, extenuados, cortados, quebrados y desgarrados, se veían por miles aquí y allá.
3.25.43
सोष्णीषैरुत्तमाङ्गैश्च साङ्गदैर्बाहुभिस्तथा।
ऊरुभिर्बाहुभिश्छिन्नैर्नानारूपैर्विभूषणैः ॥ ३.२५.४३ ॥
Cabezas con sus turbantes, brazos con sus brazaletes, y muslos y brazos cortados, adornados con joyas de muchas formas.
3.25.44
हयैश्च द्विपमुख्यैश्च रथैर्भिन्नैरनेकशः।
चामरव्यजनैश्छत्रैर्ध्वजैर्नानाविधैरपि ॥ ३.२५.४४ ॥
Caballos y elefantes principales, y carros destrozados de muchas maneras, junto con abanicos de cola de yak, abanicos, sombrillas y estandartes de diversas clases.
3.25.45
रामेण बाणाभिहतैर्विच्छिन्नैः शूलपट्टिशैः।
खड्गैः खण्डीकृतैः प्रासैर्विकीर्णैश्च परश्वधैः ॥ ३.२५.४५ ॥
Heridos por las flechas de Rāma, lanzas y hachas cortadas en pedazos, espadas hechas trizas, lanzas arrojadizas y hachas de batalla dispersas.
3.25.46
चूर्णिताभिः शिलाभिश्च शरैश्चित्रैरनेकशः।
विच्छिन्नैः समरे भूमिर्विस्तीर्णाभूद् भयंकरा ॥ ३.२५.४६ ॥
Con piedras trituradas, flechas de muchas formas maravillosas y cosas cortadas en combate, la tierra se extendió y se volvió aterradora.
3.25.47
तान् दृष्ट्वा निहतान् सर्वे राक्षसाः परमातुराः।
न तत्र चलितुं शक्ता रामं परपुरंजयम् ॥ ३.२५.४७ ॥
Al ver a todos ellos muertos, todos los rākṣasas quedaron profundamente afligidos y no pudieron moverse allí ante Rāma, conquistador de las ciudades enemigas.