ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.25.1
अवष्टब्धधनुं रामं क्रुद्धं तं रिपुघातिनम्।
ददर्शाश्रममागम्य खरः सह पुरःसरैः ॥ ३.२५.१ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਕੱਸ ਕੇ ਫੜੀ ਖੜ੍ਹੇ, ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਖਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੇਖਿਆ।
3.25.2
तं दृष्ट्वा सगुणं चापमुद्यम्य खरनिःस्वनम्।
रामस्याभिमुखं सूतं चोद्यतामित्यचोदयत् ॥ ३.२५.२ ॥
ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਖਰ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਥ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਖਰ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
3.25.3
स खरस्याज्ञया सूतस्तुरगान् समचोदयत्।
यत्र रामो महाबाहुरेको धुन्वन् धनुः स्थितः ॥ ३.२५.३ ॥
ਖਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਸ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹਾਂਕਿਆ; ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਮ ਇਕੱਲੇ ਖੜ੍ਹੇ ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਸਨ।
3.25.4
तं तु निष्पतितं दृष्ट्वा सर्वतो रजनीचराः।
मुञ्चमाना महानादं सचिवाः पर्यवारयन् ॥ ३.२५.४ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਝਪਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰਜਨੀਚਰ (ਰਾਖਸ਼ਸ) ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
3.25.5
स तेषां यातुधानानां मध्ये रथगतः खरः।
बभूव मध्ये ताराणां लोहिताङ्ग इवोदितः ॥ ३.२५.५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤੂਧਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਖਰ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਲ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਮੰਗਲ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਂਗ ਜਾਪਿਆ।
3.25.6
ततः शरसहस्रेण राममप्रतिमौजसम्।
अर्दयित्वा महानादं ननाद समरे खरः ॥ ३.२५.६ ॥
ਫਿਰ ਖਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰਕੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
3.25.7
ततस्तं भीमधन्वानं क्रुद्धाः सर्वे निशाचराः।
रामं नानाविधैः शस्त्रैरभ्यवर्षन्त दुर्जयम् ॥ ३.२५.७ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਅਜੇਤੂ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
3.25.8
मुद्गरैरायसैः शूलैः प्रासैः खड्गैः परश्वधैः।
राक्षसाः समरे शूरं निजघ्नू रोषतत्पराः ॥ ३.२५.८ ॥
ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ, ਬਰਛਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜਿਆਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸੂਰਵੀਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।
3.25.9
ते बलाहकसंकाशा महाकाया महाबलाः।
अभ्यधावन्त काकुत्स्थं रथैर्वाजिभिरेव च ॥ ३.२५.९ ॥
ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
3.25.10
गजैः पर्वतकूटाभै रामं युद्धे जिघांसवः।
ते रामे शरवर्षाणि व्यसृजन् रक्षसां गणाः ॥ ३.२५.१० ॥
ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
3.25.11
शैलेन्द्रमिव धाराभिर्वर्षमाणा महाघनाः।
सर्वैः परिवृतो रामो राक्षसैः क्रूरदर्शनैः ॥ ३.२५.११ ॥
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਪਰਬਤਰਾਜ ਉੱਤੇ ਧਾਰਾਂ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
3.25.12
तिथिष्विव महादेवो वृतः पारिषदां गणैः।
तानि मुक्तानि शस्त्राणि यातुधानैः स राघवः ॥ ३.२५.१२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤਿਥੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਆਪਣੇ ਪਾਰਸ਼ਦ-ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਛੱਡੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਰਾਘਵ ਸਨ।
3.25.13
प्रतिजग्राह विशिखैर्नद्योघानिव सागरः।
स तैः प्रहरणैर्घोरैर्भिन्नगात्रो न विव्यथे ॥ ३.२५.१३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਸਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਏ।
3.25.14
रामः प्रदीप्तैर्बहुभिर्वज्रैरिव महाचलः।
स विद्धः क्षतजादिग्धः सर्वगात्रेषु राघवः ॥ ३.२५.१४ ॥
ਵੱਡੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਬਲਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਜ੍ਰ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ ਰਾਮ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ।
3.25.15
बभूव रामः संध्याभ्रैर्दिवाकर इवावृतः।
विषेदुर्देवगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः ॥ ३.२५.१५ ॥
ਰਾਮ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।
3.25.16
एकं सहस्रैर्बहुभिस्तदा दृष्ट्वा समावृतम्।
ततो रामस्तु संक्रुद्धो मण्डलीकृतकार्मुकः ॥ ३.२५.१६ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘਿਰੇ ਇਕੱਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੱਕਰਾਕਾਰ ਖਿੱਚਿਆ।
3.25.17
ससर्ज निशितान् बाणान् शतशोऽथ सहस्रशः।
दुरावारान् दुर्विषहान् कालपाशोपमान् रणे ॥ ३.२५.१७ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ। ਉਹ ਰੋਕੇ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ, ਸਹਾਰੇ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਲ-ਫੰਦੇ ਵਰਗੇ ਸਨ।
3.25.18
मुमोच लीलया कङ्कपत्रान् काञ्चनभूषणान्।
ते शराः शत्रुसैन्येषु मुक्ता रामेण लीलया ॥ ३.२५.१८ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ। ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਜੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਉਹ ਬਾਣ ਸ਼ਤਰੂ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗੇ।
3.25.19
आददू रक्षसां प्राणान् पाशाः कालकृता इव।
भित्त्वा राक्षसदेहांस्तांस्ते शरा रुधिराप्लुताः ॥ ३.२५.१९ ॥
ਕਾਲ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਖੋਹ ਲਏ। ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਏ।
3.25.20
अन्तरिक्षगता रेजुर्दीप्ताग्निसमतेजसः।
असंख्येयास्तु रामस्य सायकाश्चापमण्डलात् ॥ ३.२५.२० ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਉਹ ਬਾਣ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼-ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਅਸੰਖ ਬਾਣ ਨਿਕਲੇ।
3.25.21
विनिष्पेतुरतीवोग्रा रक्षःप्राणापहारिणः।
तैर्धनूंषि ध्वजाग्राणि चर्माणि कवचानि च ॥ ३.२५.२१ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਛੁੱਟੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼, ਧੁਜਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ, ਢਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਵਚ ਟੁੱਟ ਗਏ।
3.25.22
बाहून् सहस्ताभरणानूरून् करिकरोपमान्।
चिच्छेद रामः समरे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.२५.२२ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣਿਆਂ ਸਹਿਤ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀਆਂ।
3.25.23
हयान् काञ्चनसंनाहान् रथयुक्तान् ससारथीन्।
गजांश्च सगजारोहान् सहयान् सादिनस्तदा ॥ ३.२५.२३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਵਚ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਸਾਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ; ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਵਤਾਂ ਸਮੇਤ; ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਘੁੜਸਵਾਰ ਉਸ ਵੇਲੇ (ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ)।
3.25.24
चिच्छिदुर्बिभिदुश्चैव रामबाणा गुणच्युताः।
पदातीन् समरे हत्वा ह्यनयद् यमसादनम् ॥ ३.२५.२४ ॥
ਚਿੱਲੇ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੇ ਕੱਟਿਆ, ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
3.25.25
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः।
भीममार्तस्वरं चक्रुश्छिद्यमाना निशाचराः ॥ ३.२५.२५ ॥
ਫਿਰ ਨਾਲੀਕ ਅਤੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਤਿੱਖੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਕਰਣੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਆਰਤਨਾਦ ਕੀਤਾ।
3.25.26
तत्सैन्यं विविधैर्बाणैरर्दितं मर्मभेदिभिः।
न रामेण सुखं लेभे शुष्कं वनमिवाग्निना ॥ ३.२५.२६ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਰਮ ਭੇਦਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਉਹ ਸੈਨਾ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੁੱਕੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਸੁੱਖ ਨਾ ਪਾ ਸਕੀ।
3.25.27
केचिद् भीमबलाः शूराः प्रासान् शूलान् परश्वधान्।
चिक्षिपुः परमक्रुद्धा रामाय रजनीचराः ॥ ३.२५.२७ ॥
ਕੁਝ ਭਿਆਨਕ ਬਲਵਾਨ ਸੂਰਮੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੇ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਸ, ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੂ ਸੁੱਟੇ।
3.25.28
तेषां बाणैर्महाबाहुः शस्त्राण्यावार्य वीर्यवान्।
जहार समरे प्राणांश्चिच्छेद च शिरोधरान् ॥ ३.२५.२८ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਰੋਕ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰ ਲਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਰਦਨਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ।
3.25.29
ते छिन्नशिरसः पेतुश्छिन्नचर्मशरासनाः।
सुपर्णवातविक्षिप्ता जगत्यां पादपा यथा ॥ ३.२५.२९ ॥
ਸਿਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਢਾਲਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਉਹ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਖੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
3.25.30
अवशिष्टाश्च ये तत्र विषण्णास्ते निशाचराः।
खरमेवाभ्यधावन्त शरणार्थं शराहताः ॥ ३.२५.३० ॥
ਉੱਥੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਉਦਾਸ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਲਈ ਖਰ ਵੱਲ ਹੀ ਦੌੜ ਪਏ।
3.25.31
तान् सर्वान् धनुरादाय समाश्वास्य च दूषणः।
अभ्यधावत् सुसंक्रुद्धः क्रुद्धं क्रुद्ध इवान्तकः ॥ ३.२५.३१ ॥
ਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਯਮ ਵਾਂਗ ਉਸ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
3.25.32
निवृत्तास्तु पुनः सर्वे दूषणाश्रयनिर्भयाः।
राममेवाभ्यधावन्त सालतालशिलायुधाः ॥ ३.२५.३२ ॥
ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁੜ ਕੇ, ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਤਾਲ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾ ਕੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਹੀ ਝਪਟ ਪਏ।
3.25.33
शूलमुद्गरहस्ताश्च पाशहस्ता महाबलाः।
सृजन्तः शरवर्षाणि शस्त्रवर्षाणि संयुगे ॥ ३.२५.३३ ॥
ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਗਦਾ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਫਾਹੀਆਂ ਫੜੀ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਖਸ਼ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
3.25.34
द्रुमवर्षाणि मुञ्चन्तः शिलावर्षाणि राक्षसाः।
तद् बभूवाद्भुतं युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ३.२५.३४ ॥
ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਅਦਭੁਤ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
3.25.35
रामस्यास्य महाघोरं पुनस्तेषां च रक्षसाम्।
ते समन्तादभिक्रुद्धा राघवं पुनरार्दयन् ॥ ३.२५.३५ ॥
ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦੁਖ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
3.25.36
ततः सर्वा दिशो दृष्ट्वा प्रदिशश्च समावृताः।
राक्षसैः सर्वतः प्राप्तैः शरवर्षाभिरावृतः ॥ ३.२५.३६ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਆਏ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ।
3.25.37
स कृत्वा भैरवं नादमस्त्रं परमभास्वरम्।
समयोजयद् गान्धर्वं राक्षसेषु महाबलः ॥ ३.२५.३७ ॥
ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣਾ ਕਰਕੇ, ਅਤਿ ਚਮਕਦਾਰ ਗੰਧਰਵ ਅਸਤਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਚਲਾਇਆ।
3.25.38
ततः शरसहस्राणि निर्ययुश्चापमण्डलात्।
सर्वा दश दिशो बाणैरापूर्यन्त समागतैः ॥ ३.२५.३८ ॥
ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਨਿਕਲੇ; ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ।
3.25.39
नाददानं शरान् घोरान् विमुञ्चन्तं शरोत्तमान्।
विकर्षमाणं पश्यन्ति राक्षसास्ते शरार्दिताः ॥ ३.२५.३९ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਚੁੱਕੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਉੱਤਮ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
3.25.40
शरान्धकारमाकाशमावृणोत् सदिवाकरम्।
बभूवावस्थितो रामः प्रक्षिपन्निव तान् शरान् ॥ ३.२५.४० ॥
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੇ ਸੂਰਜ ਸਮੇਤ ਆਕਾਸ਼ ਢਕ ਲਿਆ; ਰਾਮ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਮਾਨੋ ਉਹ ਤੀਰ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ।
3.25.41
युगपत्पतमानैश्च युगपच्च हतैर्भृशम्।
युगपत्पतितैश्चैव विकीर्णा वसुधाभवत् ॥ ३.२५.४१ ॥
ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਡਿੱਗਦਿਆਂ, ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਢਹਿ ਪਏ (ਰਾਖਸ਼ਾਂ) ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਖਿੰਡ ਗਈ।
3.25.42
निहताः पतिताः क्षीणाश्छिन्ना भिन्ना विदारिताः।
तत्र तत्र स्म दृश्यन्ते राक्षसास्ते सहस्रशः ॥ ३.२५.४२ ॥
ਮਾਰੇ ਗਏ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ, ਕੱਟੇ ਗਏ, ਟੁੱਟੇ ਅਤੇ ਪਾੜੇ ਗਏ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
3.25.43
सोष्णीषैरुत्तमाङ्गैश्च साङ्गदैर्बाहुभिस्तथा।
ऊरुभिर्बाहुभिश्छिन्नैर्नानारूपैर्विभूषणैः ॥ ३.२५.४३ ॥
ਪੱਗਾਂ ਸਮੇਤ ਸਿਰ, ਬਾਜੂਬੰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਾਂ, ਅਤੇ ਪੱਟ ਤੇ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਪਏ ਸਨ।
3.25.44
हयैश्च द्विपमुख्यैश्च रथैर्भिन्नैरनेकशः।
चामरव्यजनैश्छत्रैर्ध्वजैर्नानाविधैरपि ॥ ३.२५.४४ ॥
ਘੋੜੇ, ਮੁੱਖ ਹਾਥੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਰਥ, ਚਾਮਰ, ਪੱਖੇ, ਛਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵੀ (ਪਏ ਸਨ)।
3.25.45
रामेण बाणाभिहतैर्विच्छिन्नैः शूलपट्टिशैः।
खड्गैः खण्डीकृतैः प्रासैर्विकीर्णैश्च परश्वधैः ॥ ३.२५.४५ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਪੱਟਿਸ਼, ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕੀਤੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਫਰਸੇ।
3.25.46
चूर्णिताभिः शिलाभिश्च शरैश्चित्रैरनेकशः।
विच्छिन्नैः समरे भूमिर्विस्तीर्णाभूद् भयंकरा ॥ ३.२५.४६ ॥
ਚੂਰ ਹੋਏ ਪੱਥਰਾਂ, ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਬਾਣਾਂ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਗਏ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਫੈਲ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ।
3.25.47
तान् दृष्ट्वा निहतान् सर्वे राक्षसाः परमातुराः।
न तत्र चलितुं शक्ता रामं परपुरंजयम् ॥ ३.२५.४७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ; ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਥੇ ਉਹ ਹਿੱਲ ਵੀ ਨਾ ਸਕੇ।